چه مدت طول می کشد شیر مادر خشک شود؟

خشک شدن شیر مادر بعد از قطع شیردهی چقدر طول می‌کشد؟

بعد از قطع شیردهی، بدن مادر به‌تدریج تولید شیر را متوقف می‌کند. این فرآیند معمولاً بین ۷ تا ۱۴ روز طول می‌کشد، اما در برخی زنان ممکن است چند هفته ادامه پیدا کند. عامل اصلی در توقف تولید شیر، کاهش تحریک نوک سینه و تخلیه نشدن پستان‌هاست. با کاهش هورمون پرولاکتین، تولید شیر به‌صورت طبیعی کم می‌شود تا در نهایت کاملاً متوقف گردد. با این حال، در برخی مادران ممکن است حتی تا چند ماه مقدار کمی ترشح باقی بماند که معمولاً طبیعی است و به مرور از بین می‌رود.

چرا گاهی خشک شدن شیر دیرتر اتفاق می‌افتد؟

گاهی فرآیند خشک شدن شیر طولانی‌تر از حد انتظار می‌شود. دلایل مختلفی برای این موضوع وجود دارد:

• یکی از مهم‌ترین دلایل، تخلیه مکرر سینه‌هاست. حتی دوشیدن مقدار کم شیر یا تحریک نوک سینه می‌تواند بدن را برای ادامه تولید شیر تحریک کند.
• گاهی سطح هورمون‌ها در برخی زنان به‌گونه‌ای است که پرولاکتین دیرتر کاهش می‌یابد.
• برخی شرایط مانند قطع ناگهانی شیردهی بعد از یک دوره شیردهی طولانی، داشتن تولید شیر زیاد، استرس، یا برخی داروهای هورمونی نیز می‌توانند روند خشک شدن را کندتر کنند.
• در مواردی هم باقی ماندن توده‌های شیر در مجاری پستان باعث می‌شود بدن همچنان پیام تولید شیر را دریافت کند.

بیشتر بخوانید: معرفی کامل انواع شیر خشک نان

چه کار کنیم درد و ناراحتی کمتر شود؟

در روزهای اول بعد از قطع شیردهی، احساس سنگینی، درد و حتی تورم در پستان‌ها طبیعی است. برای کاهش این ناراحتی‌ها می‌توان از روش‌های زیر استفاده کرد:

• استفاده از کمپرس سرد روی سینه‌ها به کاهش التهاب و درد کمک می‌کند. بهتر است روزی چند بار و هر بار حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه از کمپرس سرد استفاده شود.
• پوشیدن سوتین مناسب و نسبتا محکم (بدون فشار بیش از حد) به حمایت از بافت سینه و کاهش درد کمک می‌کند.
• در صورت درد زیاد، می‌توان با نظر پزشک از مسکن‌های مجاز استفاده کرد.
• دوشیدن مقدار بسیار کم شیر فقط در حدی که فشار و درد کاهش یابد، مانعی ندارد؛ اما تخلیه کامل سینه‌ها توصیه نمی‌شود، زیرا روند تولید شیر را دوباره فعال می‌کند.

چگونه شیر مادر سریع‌تر خشک شود؟

برای تسریع روند خشک شدن شیر، رعایت چند نکته مهم است:

• اول اینکه از تحریک سینه‌ها خودداری کنید؛ ماساژ دادن یا تحریک نوک سینه می‌تواند تولید شیر را افزایش دهد.
• از تخلیه کامل سینه‌ها اجتناب کنید. همان‌طور که گفته شد، فقط در حد کاهش فشار، مقدار کمی شیر خارج شود.
• کاهش مصرف مایعات به شکل افراطی توصیه نمی‌شود، اما نوشیدن بیش از حد مایعات هم ضرورتی ندارد.
• برخی دمنوش‌های گیاهی مانند مریم‌گلی یا نعناع ممکن است در کاهش تولید شیر مؤثر باشند، البته بهتر است قبل از مصرف با پزشک مشورت شود.
• در مواردی که تولید شیر بسیار زیاد است یا مادر درد شدید دارد، پزشک ممکن است داروهایی برای مهار تولید شیر تجویز کند.

برای خشک شدن شیر چی بخوریم؟

بعد از قطع شیردهی، برخی مواد غذایی می‌توانند به روند خشک شدن شیر کمک کنند، زیرا ترکیبات آن‌ها باعث کاهش هورمون پرولاکتین یا کاهش تولید شیر می‌شوند. استفاده از این خوراکی‌ها همراه با روش‌های غیر دارویی می‌تواند به کاهش درد و تسریع روند خشک شدن کمک کند. در ادامه چند نمونه پرکاربرد آورده شده است:

دمنوش مریم‌گلی

دمنوش مریم‌گلی یکی از قدیمی‌ترین روش‌های گیاهی برای کاهش تولید شیر است. این گیاه با اثر بر هورمون پرولاکتین، میزان تولید شیر را کاهش می‌دهد. مصرف روزانه یک تا دو فنجان از این دمنوش معمولاً کافی است.

نعناع خشک یا دمنوش نعناع

نعناع به کاهش تولید شیر کمک می‌کند و همچنین اثر خنک‌کننده و آرام‌بخش دارد. نوشیدن دمنوش نعناع چند بار در روز می‌تواند روند خشک شدن شیر را تسریع کند.

ریحان خشک یا دمنوش ریحان

ریحان نیز به‌عنوان یک گیاه کاهنده شیر شناخته می‌شود. مصرف آن به‌صورت دمنوش یا افزودن به غذا می‌تواند به کاهش تولید شیر کمک کند، به‌ویژه اگر همراه با سایر روش‌های خشک کردن شیر استفاده شود.

بیشتر بخوانید: شیر مادر در فریزر چقدر ماندگاری دارد؟

ترکیبات غذایی با طبع خشک و سرد

غذاهایی مانند زنجبیل کم، هویج پخته و کدو حلوایی می‌توانند به کاهش تولید شیر کمک کنند. این خوراکی‌ها به‌طور ملایم تولید شیر را کم می‌کنند و برای مادرانی که درد و تورم دارند، مناسب هستند.

کلم برای خشک شدن شیر مادر

استفاده از برگ کلم تازه یکی از روش‌های سنتی و موثر برای کاهش تولید شیر مادر است. برگ‌های کلم را معمولاً خنک کرده و به‌صورت مستقیم روی سینه‌ها قرار می‌دهند تا فشار و تورم کاهش یابد و تولید شیر کم‌تر شود. کلم علاوه بر اثر کاهش‌دهنده شیر، خواص ضدالتهابی و خنک‌کنندگی دارد و می‌تواند درد و سنگینی سینه را هم کاهش دهد.

به نقل از healthline.com

The leaves may help to reduce swelling as your milk supply decreases. They also help relieve symptoms of engorgement in early breastfeeding.

این برگ‌ها می‌توانند به کاهش تورم ناشی از کاهش تولید شیر کمک کنند. همچنین به تسکین علائم احتقان سینه در اوایل شیردهی کمک می‌کنند.

معمولاً برگ‌ها هر چند ساعت یک‌بار تعویض می‌شوند تا نتیجه بهتری حاصل شود و روند خشک شدن شیر سریع‌تر پیش برود.

درمان طب سنتی برای خشک شدن شیر مادر

در طب سنتی روش‌های متعددی برای کاهش و خشک شدن شیر مادر وجود دارد که معمولاً از ترکیب گیاهان دارویی، رژیم غذایی و مراقبت‌های ساده استفاده می‌کنند. از جمله این روش‌ها می‌توان به مصرف دمنوش‌های گیاهی مانند مریم‌گلی، نعناع و ریحان اشاره کرد که با کاهش هورمون پرولاکتین، تولید شیر را کم می‌کنند. همچنین خودداری از تحریک سینه‌ها، پوشیدن سوتین مناسب و استفاده از کمپرس سرد در کاهش درد و تورم موثر است. برخی توصیه‌ها شامل مصرف غذاهای با طبع خشک و سرد مانند هویج پخته، کدو و زنجبیل کم است که به کاهش شیر کمک می‌کند. رعایت این روش‌ها به‌صورت ترکیبی معمولاً روند خشک شدن شیر را سریع‌تر و با ناراحتی کمتر پیش می‌برد.

درمان دارویی برای خشک شدن شیر مادر

برای مهار و تسریع خشک شدن شیر مادر، چند دارو وجود دارد که معمولاً تحت نظر پزشک تجویز می‌شوند. رایج‌ترین آن‌ها داروهای مهارکننده پرولاکتین مانند بروماکریپتین و کابرگولین هستند که با کاهش سطح هورمون پرولاکتین، تولید شیر را کاهش می‌دهند. این داروها باید دقیقاً طبق دوز و مدت تعیین‌شده توسط پزشک مصرف شوند، زیرا مصرف خودسرانه ممکن است عوارضی مانند سرگیجه، فشار خون پایین، تهوع یا سردرد ایجاد کند. در کنار دارو، رعایت روش‌های غیر دارویی مانند عدم تحریک سینه و استفاده از کمپرس سرد، روند خشک شدن شیر را سریع‌تر و با درد کمتر می‌کند.

قرص آنتی بیوتیک برای قطع شدن شیر مادر

در حالت عادی برای خشک شدن شیر مادر نیازی به آنتی‌بیوتیک نیست، زیرا آنتی‌بیوتیک‌ها روی تولید شیر تاثیری ندارند و فقط در صورت وجود عفونت پستان (ماستیت) ممکن است تجویز شوند. مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک برای خشک کردن شیر نه تنها بی‌اثر است، بلکه می‌تواند باعث عوارض جانبی مانند تهوع، اسهال، حساسیت‌های پوستی و اختلال در فلور طبیعی بدن شود و حتی برخی داروها از طریق شیر وارد بدن نوزاد شوند. بنابراین استفاده از آنتی‌بیوتیک برای خشک کردن شیر توصیه نمی‌شود و تنها داروهای مهارکننده هورمون پرولاکتین تحت نظر پزشک موثر هستند.

قرص کابرلین برای خشک شدن شیر مادر

قرص کابرگولین (Cabergoline) یکی از داروهای مؤثر برای خشک شدن شیر مادر است که با کاهش سطح هورمون پرولاکتین، تولید شیر را سریعاً کاهش می‌دهد. این دارو معمولاً یک یا دو دوز کوتاه‌مدت توسط پزشک تجویز می‌شود و سرعت خشک شدن شیر را افزایش می‌دهد. مصرف کابرگولین باید دقیقاً طبق دستور پزشک باشد، زیرا عوارض جانبی مانند سرگیجه، تهوع، سردرد، فشار خون پایین و خستگی ممکن است رخ دهد. همچنین افرادی که سابقه بیماری قلبی، فشار خون پایین یا مشکلات روانی دارند باید با احتیاط از این دارو استفاده کنند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر پس از قطع شیردهی، درد شدید، تب، قرمزی و گرمی در سینه‌ها ایجاد شود یا توده‌های سفت و دردناک باقی بماند، ممکن است نشانه عفونت یا التهاب پستان باشد و نیاز به بررسی پزشکی دارد. همچنین اگر ترشح شیر برای مدت طولانی (مثلاً چند ماه) ادامه پیدا کند یا با علائم غیرعادی همراه باشد، بهتر است بررسی هورمونی انجام شود.

سخن پایانی

خشک شدن شیر مادر فرآیندی طبیعی است که معمولاً طی یک تا دو هفته اتفاق می‌افتد، اما در برخی مادران ممکن است طولانی‌تر شود. با رعایت اصول ساده مانند عدم تحریک سینه، استفاده از کمپرس سرد و تخلیه حداقلی شیر می‌توان این دوره را با درد کمتر و سرعت بیشتر پشت سر گذاشت. در صورت بروز علائم غیرعادی یا درد شدید، مراجعه به پزشک ضروری است.