فواید شیردهی برای مادر، رعایت نکات

شیر مادر دارای ایده ال ترین ترکیبات مغذی برای نوزاد میباشد. شیر مادر تقریبا ترکیب کاملی از ویتامینها، پروتئین و چربیهای مورد نیاز یک نوزاد برای رشد میباشد. هضم شیر مادر برای نوزاد بسیار راحتتر از شیر خشک است. شیر مادر حاوی آنتی بادی بوده و نوزاد را در برابر ویروسها و باکتریها مصون نگه میدارد، شیر مادر خطر ابتلا به بروز آسم و آلرژی را در نوزاد کاهش میدهد.علاوه بر این نوزادانی که از شیر مادر تغذیه میشوند تا ۶ ماه اول زندگی خود (اگر از شیر خشک تغذیه نشده باشند) کمتر به عفونت گوش، بیماریهای تنفسی و اسهال مبتلا میشوند. محققان معتقدند نوزادانی که از شیر مادر تغذیه شدهاند از هوش بالاتری برخوردار میباشند.علاوه بر اینها تماس فیزیکی مادر با نوزاد به هنگام شیر دادن و تماس پوست نوزاد با پوست مادر سبب برقراری حس عاطفی و امنیت بیشتر در نوزاد میگردد. نوزادانی که از شیر مادر تغذیه میشوند به میزان لازم وزن اضافه میکنند و دچار اضافه وزن نمیشوند. انجمن کودکان آمریکا (AAP) میگوید تغذیه نوزاد با شیر مادر نقش مهمی در پیشگیری از سندرم مرگ ناگهانی نوزاد دارد. همچنین به نظر میرسد که شیر مادر حتی ابتلا به بیماریهای دیابت، چاقی و بعضی از سرطانها را نیز کاهش میدهد.

شیر دادن به نوزاد چه مزایایی برای مادر دارد؟
شیر دادن به نوزاد سبب میشود کالری زیادی سوزانده شود بنابراین میتواند به کاهش وزن مادر که در دوران بارداری دچار اضافه وزن شده بود کمک نماید. شیردهی به نوزاد سبب ترشح هورمون اکسیتوسین شده و این هورمون سبب میشود رحم مادر خیلی سریعتر به سایز قبل از بارداری برگشته و همچنین خونریزیهای پس از زایمان را کاهش میدهد.شیردهی به نوزاد سبب کاهش خطر ابتلا به سرطان سینه و سرطان رحم میشود، همچنین در کاهش خطر ابتلا به پوکی استخوان نیز موثر است. شیردهی به نوزاد سبب صرفهجویی در هزینه و وقت شما میشود زیرا مجبور نیستید علاوه بر خریدن شیر خشک، هر بار پستانک شیشه را استریلیزه کرده و یا بطری را گرم کنید. شیر دادن به نوزاد سبب میشود که اوقات معینی برای استراحت خود داشته باشید. در واقع زمانی که به نوزاد خود شیر میدهید خود در حال استراحت هستید.

آیا مادر، شیرکافی دارد؟
چند روز اول پس از به دنیا آمدن نوزاد، ایدهآلترین شیر در پستان مادر تولید میشود که به آن شیر اول، آغوز یا کلستروم میگویند. آغوز غلیظ و زردرنگ و البته مقدار آن نیز کم میباشد، اما میتواند نیازهای تغذیه این نوزاد را در همان روزهای اول پس از تولد، برآورده سازد. آغوز سبب میشود سیستم گوارش نوزاد رشد بهتری داشته باشد و برای دریافت شیر مادر و هضم آن آماده شود. اکثر نوزادان ۳ تا ۵ روز اول بعد از تولد کمی از وزن خود را از دست میدهند که این امر ربطی به تغذیه نوزاد با شیر مادر ندارد. به موازات اینکه کودک رشد کرده و بزرگتر میشود و به شیر بیشتری نیاز دارد، پستان مادر نیز شیر بیشتری تولید میکند.اکثر محققان توصیه اکید دارند که کودکان در ۶ ماه اول زندگی، فقط و فقط از شیر مادر تغذیه شوند. اگر در این ۶ ماه کودک علاوه بر شیر مادر با شیر خشک نیز تغذیه شود، این امر منجر به کاهش شیر مادر خواهد شد. اگر حتی تمایلی ندارید که کودک خود را کمتر از ۶ ماه از شیر خود تغذیه کنید بهتر است حداقل برای یک دوره کوتاهمدت به کودک خود شیر دهید و این بهتر است از اصلا شیر ندادن. میتوانید پس از ۶ ماه از غذاهای جامد برای تغذیه کودک خود استفاده کنید اما همچنان به شیر دادن کودک خود ادامه دهید تا همیشه شیر در سینه شما تولید و ترشح شود.

بهترین وضعیت به هنگام شیر دادن
بهترین وضعیت برای مادر و نوزاد وضعیتی است که نوزاد و مادر هر دو در حالت کاملا راحت و آرامی قرار داشته باشند، در این جا چند حالت و وضعیت را برای شما بازگو میکنیم:

وضعیت در آغوش گرفتن (بغل کردن):

نوزاد خود را به گونهای در بغل بگیرید که سر او بر روی بازوی شما قرار گیرد و بدن او به سمت صورت شما باشد.

وضعیت خوابیدن به پهلو:

این وضعیت برای شیر دادن به هنگام شب زمانی که در رختخواب هستید، مناسب میباشد. از یک بالش در زیر سر خود استفاده کنید تا راحتتر باشید. توجه داشته باشید زمانی که نوزاد مشغول شیرخوردن از سینه میباشد با دست خود سر و گردن نوزاد را نگه دارید تا نوزادتان راحتتر بتواند شیر بخورد.

رعایت کردن نکات زیر به هنگام شیر دادن
متوجه علامتهایی که نوزاد به هنگام گرسنگی از خود بروز میدهد، باشید و هر زمان که نوزاد شما گرسنه بود به او شیر دهید. هر زمان که کودک تقاضای شیر داشت به او شیر بدهید و همیشه در دسترس باشید. ممکن است در هفتههای اول به دنیا آمدن کودک، مجبور شوید در 24 ساعت 12 بار به کودک خود شیر دهید.کودکی که گرسنه است دستان خود را به طرف دهان خود حرکت میدهد و یا لبهای خود را به شکل مکیدن حرکت میدهد، و یا ممکن است به سمت سینه شما حرکت کند. منتظر نمانید تا کودکتان گریه کند و به او شیر دهید، قبل از گریه کودک به او شیر بدهید. تا هر زمان که کودک تمایل به شیرخوردن دارد، به شیر دادن ادامه دهید و با عجله و شتاب او را از سینه جدا نکنید.معمولا شیرخوردن کودک بین 10 تا 20 دقیقه از هر سینه طول میکشد. به هنگام شیر دادن به نوزادتان کاملا راحت و در آرامش باشید. این امر سبب میشود که شیر بیشتری از سینه شما ترشح شود و جریان یابد. قبل از اینکه شروع به شیر دادن کنید در وضعیتی قرار گیرید که بازوها، سر و گردن شما در وضعیت راحتی قرار داشته باشند و احساس ناخوشایندی نداشته باشید.

شیردهی در چه مواردی باید منع شود؟
در برخی موارد شیردهی موجب آسیب به کودک میشود و لذا نباید به او شیر داد:
زمانی که مادر HIV (ایدز) مثبت است. در این صورت ویروس ایدز از طریق شیر مادر به فرزند منتقل میشود.
اگر مادر مبتلا به بیماری سل درمان نشده میباشد.
هنگامی که مادر مبتلا به سرطان بوده و شیمیدرمانی میکند.
اگر مادر معتاد به مواد مخدر بوده و کوکائین و یا ماریجوانا مصرف میکند.

اگر کودک دچار «گالاکتوزمیا» بوده و دستگاه گوارش او قند گالاکتوز شیر مادر را نمیتواند تحمل کند.

اگر مادر مجبور به استفاده از داروهای خاصی میباشد مانند:

داروهایی که برای سردردهای میگرنی، بیماریهای پارکینسون و آرتریت استفاده میشوند. قبل از اینکه شیردهی به نوزاد خود را شروع کنید حتما با پزشک خود مشورت کرده و او را از اینکه دارو مصرف میکنید، آگاه کنید، پزشک بر اساس دارویی که مصرف میکنید، دستورالعمل لازم را خواهد داد.اگر دچار آنفلوانزا و یا سرماخوردگی شدهاید، شیردهی به نوزاد را قطع نکنید. شیر شما سبب بیماری نوزادتان نخواهد شد و حتی ممکن است با دادن آنتیبادی به نوزادتان از ابتلای او به بیماری پیشگیری کند.انجمن کودکان آمریکا توصیه میکند به کودکانی که از شیر مادر تغذیه میشوند در چهارماهگی قطره آهن داده شود. زمانی که به کودک خود مواد غذایی حاوی آهن و یا غلات صبحانه غنی شده از آهن داده میشود باید قطره آهن قطع شود. در یک یکسالی باید سطح آهن کودک آزمایش شود.با پزشک خود در مورد مصرف مکملهای آهن و ویتامین D مشورت کنید تا مقادیر لازم را برای شما و کودکتان تجویز کند.