رشد جنین، مرحله به مرحله

این پدر و مادرها را دیده اید که زمان حاملگی عکسی سیاه و سفید از سونوگرافی دستشان گرفته اند و دائم میخواهند یک لوبیای چشم بلبلی را به جای عکس بچه شان به شما قالب کنند؟ بعد شما هم هرچه زور میزنید وسط آن همه موج ها و سایه های سیاه و سفید که شبیه فال قهوه است نمیتوانید بچه آنها را پیدا کنید و فقط الکی سر تکان میدهید؟ اینها تقصیری ندارندها؛ همه اش از علاقه زیاد است. خیلی از پدر و ماد رها از زمانی که متوجه میشوند کودکی در راه است مدام میخواهند بدانند که بچه شان چه شکلی است و الان در چه وضعیتی قرار دارد. اینها همان والدینی هستند که بعد کودکشان به دنیا آمد، بزرگ شد و دانشگاه شهرستان دیگری قبول شد، هر روز زنگ میزنند و میپرسند: «امروز ناهار چی خوردی؟ » مطلبی که در ادامه میخوانید تقدیم به همین پدر و مادرهاست.

ماه اول

• ۳۰ روز بعد از بسته شدن نطفه و زمانی که جنین از حالت یک گلوله کوچک سلولی خارج شده، ساختار اولیه اندامها و ارگانهای حیاتی در حال شکلگیری اند. جنین در این زمان شبیه یک لوبیاست.
• کمتر از یک سانتی متر طول دارد. جوانه های اولیه قلب، سیستم گوارش، ستون فقرات و نخاع، همچنین مغز در حال شکلگیری از یک لوله اولیه از سلولهای حیاتی هستند که در مرکز جنین در حال تقسیم و تمایزند.
• جفت در حال شکلگیری و رشد است.

این توده سلولی الان ۱۰ هزار برابر زمانی است که تازه نطفه تشکیل شده و نخستین سلول انسان شکل گرفته بود. در این ماه، سلولهایی که بعدا قرار است چشم را تشکیل بدهند به صورت دایره ای در جلوی لوله عصبی قرار میگیرند. جوانه های اولیه دهان و زبان هم سلولهای اولیه خود را به دست میآورند.

ماه دوم

• در پایان هفته هشتم، جنین شما بین 5/ 2 تا 3 سانت طول دارد.
• قلب جنین که هنوز شبیه 2 لوله در هم پیچیده است شروع به فعالیت کرده است.
• چشمها، بینی، زبان، گوشها و جوانه های اولیه دندانی در حال شکلگیری هستند.
• در نوزدان پسر، آلت جنسی در حال شکل گیری است.
• جنین میتواند حرکت کند اما مادر هنوز متوجه حرکت نمیشود.
• جوانه های پستان در هفته هفتم روی سینه به وجود میآیند.
• اولین امواج مغزی در این زمان شکل میگیرند. مغز برای نخستین بار با بعضی عضلات و اندامها متصل میشود و میتواندبه آنها پیام دهد.
• بیضه ها و تخمدانها در این زمان قابل تشخیص هستند.
• در پایان هفته هشتم تکامل زبان کامل میشود و شکل نهایی خود را میگیرد.

ماه سوم

• در پایان هفته 12 ، وزن آن حدود 27 گرم است و در نهایت 6 تا 7. 5 سانتی متر طول دارد.
• در این ماه، شکل ظاهری جنین از آن حالت لوبیایی شکل خارج شده و تا حدودی فرم طبیعی بدن انسان گرفته است.
• لاله های گوش شکل گرفته اند و ناخنها هم در انگشتان به وجود آمده اند.
• دستها، پاها و انگشتان آنها کاملا شکل خود را پیدا کرده اند.
• اغلب بافتها و اعضای داخلی بدن جنین تشکیل شده اند حتی جوانه های چشایی روی زبان شکل گرفته اند.
• در پایان هفته دهم میتوان به وسیله سونوگرافی داپلر، ضربان قلب جنین را ثبت کرد.
• تکامل مغز به مرحله نهایی خود رسیده است. در این زمان به سرعت مغز رشد میکند و حجم آن چند برابر میشود. رفلکسهای جنین خود را نشان میدهند.
• عضلات گونه که بعد او ظیفه مکیدن را به عهده دارند شکل میگیرند. جوانه های دندانی همچنان در حال زیاد شدن هستند و غدد بزاقی تکامل پیدا کرده شروع به ترشح بزاق میکنند.
• تارهای صوتی به وجود میآیند.

ماه چهارم

• در هفته 16 عمر جنین، وزن آن حدود 200 گرم و طول آن تقریبا 18 سانتی متر ا ست.
• رفلکسهای جنین درحال شکلگیری است و ممکن است در این ماه جنین قادر باشد شستش ر ابمکد.
• غدد عرق در حال شکلگیری در پوست هستند.
• انگشتان شکل نهایی خود را پیدا میکنند.
• جنسیت جنین اکنون کاملا قابل تشخیص است.
• پوست روشن و صورتی و شفاف است و تمام سطح آن با موهای جنینی پوشیده شده است.
• در این مرحله اگرچه جنین کاملا به صورت یک انسان کامل درآمده است اما نمیتواند خارج از رحم مادر زنده بماند.

از این مرحله به بعد جنین فقط رشد میکند. تکامل تقریبا تمام شده است.

ماه پنجم

• جنین بین ۲۰ تا ۲۵ سانتی متر طول دارد و در پایان این ماه وزن آن به ۴۵۰ گرم میرسد.
• موهای سر شروع به رشد کردن و ظاهر شدن روی سر میکنند.
• ارگان های داخلی بدن در حال رشد کردن و بالغ شدن هستند.
• ابروها، پلکها و مژه ها به وجود میآیند.
• مادر در این ماه برای نخستین بار متوجه حرکات جنین میشود.
• جنین در هفته ۱۸ دیگر میتواند بخوابد و بیدار شود و حتی حالت دلخواهش را برای خواب انتخاب کند.
• تخمکهای رحم جنین دختر در این ماه به وجود می آیند و اینها همه تخمکهایی است که یک زن میتواند در تمام زندگی اش داشته باشد.

ماه ششم

• جنین در این سن بین ۲۷ تا ۳۵ سانتی متر طول دارد و وزن آن نهایتا به حدود ۹۰۰ گرم میرسد.
• پلکها از هم جدا میشوند و جنین برای مدت کوتاهی چشمانش را باز میکند و دوباره میبندد.
• سطح پوست جنین از ماده ای به نام ورنیکس پوشیده شده است که نقش محافظتی دارد.
• جنین در این سن قادر به سکسکه کردن است و گاهی سکسکه میکند.
• فعالیتهای مغز تکامل بیشتری مییابد.
• دهان و لبها حساستر میشوند و امواج مربوط به فعالیت بخش بینایی جنین را هم درا ین ماه میتوان ثبت کرد.

ماه هفتم

• وزن جنین در این ماه حدود یک و نیم کیلوگرم و طول آن بین ۳۵ تا ۴۰ سانتی متر است.
• رشد جوانه های چشایی زبان کامل شده است.
• لایه های چربی زیر پوست در حال شکل گیری اند.
• بعضی از ارگانهای داخلی همچنان مسیر بلوغ را طی میکنند.
• پوست جنین هنوز در این ماه چروک خورده و قرمز است.
• امواج مغزی جنین دیگر کاملا شبیه امواج مغزی یک نوزاد است.
• اگر در این مرحله نوزاد به دنیا بیاید نارس تلقی میشود و احتیاج به مراقبتهای ویژه دارد.

ماه هشتم

• در پایان ماه هشتم، وزن جنین در نهایت به ۵/ ۲ کیلوگرم و طول آن به ۴۵ سانتی متر میرسد.
• رشد کلی در این ماه سریعتر انجام میشود.
• مغز در ماه هشتم رشد بسیار زیادی دارد.
• در داخل بدن جنین همه اعضا داخلی به غیر از ریه کاملا رشد کرده اند.
• حرکات بچه یا همان لگد زدنها آنقدر قوی شده است که میتوان آن را از روی پوست شکم مادر هم دید.
• کلیه های کاملا رشد کرده و بالغ شده اند.
• چروکهای پوست کمتر شده است.
• ناخنها رشد میکنند و از نوک انگشتان بلندتر میشوند.
• عنبیه در اوایل این ماه رنگ میگیرد و رفلکس چشم نسبت به نور ایجاد میشود.

ماه نهم

• وزن بچه در پایان ماه نهم حاملگی به طور طبیعی بین ۲۶۰۰ تا ۳۵۰۰ گرم است و یک جنین ۹ ماهه باید حدود ۵۰ سانتی متر طول داشته باشد.
• ریه ها در این ماه بالغ میشوند جنین در این ماه دیگر کاملا رشد کرده است و میتواند خارج از رحم مادر هم زنده بماند.
• پوست به تدریج صورتی و صاف میشود.
• فعالیت بچه درا ین ماه کمتر میشود.
• جنین در رحم شروع به چرخش میکند و پایین تر میآید تا وضعیت مناسب برای زایمان پیدا کند.
• در این سن جنین به سمت نور حرکت میکند و به نور واکنش نشان میدهد.