روش های غلط تربیتی، چه نتیجه‌ای بر کودک دارد؟

پرسش: دختر 4 ساله من که تک فرزند هم هست هر زمان که از دست من عصبانی می شود یا مرا می زند و یا به من لگد می زند. اما من او را نمی زنم. نمی دانم چه طور با او برخورد کنم که این عمل را انجام ندهد. احساس می کنم گستاخ شده. گاهی اوقات پدرش او را کتک می زند به همین خاطر از او حساب می برد. هر چند که می دانم کتک شیوه مناسبی برای تربیت نیست. ضمنا گاهی برای منع او از انجام کاری به او می گویم "اگر این کار رو بکنی حق نداری..."، او هم همین جمله رو در قبال من به کار می برد. ضمنا خیلی زود عصبانی می شود و داد می زند و اگر بخواهم او در اتاقی چند دقیقه بماند تا تنبیه شود به اتاق نمی رود.

پاسخ: از این که همسرتان برخورد غیر انسانی با فرزندش دارد و او با کتک می‌زند متاسفم. کتک زدن نتیجه‌اش این است که تا وقتی که پدر هست به خاطر ترس، کودکتان حساب می برد و وقتی که او نیست، از دستورات سرپیچی می کند. اینکه کودکتان شما را می زند عملی عجیب نیست، زیرا او از پدرش الگوبرداری کرده که وقتی عصبانی شد اجازه دارد بقیه را بزند.

بهتر است شما با همسرتان راجع به این رفتار صحبت کنید. متاسفانه والدین با بکار بردن اشتباهی تکنیک های تربیتی، آن‌ها را ناکار آمد می کنند. دوست عزیز قبل از به کار بردن هر تکنیکی باید ارتباط درست، خوب و محبت‌آمیزی بین شما و کودکتان وجود داشته باشد چرا که بچه‌ها از کسی حرف شنوی می‌کنند که مهربان و خوش اخلاق است و دوستش دارند.

این که فرزندتان عین جمله شما را به کار می برد، یعنی اینکه روش او الگوبرداری است. این جمله را دیگر تکرار نکنید تا از دهان کودکتان بیفتد. به نظر مییرسد شما اقتدار کافی برای استفاده از این جمله را در خود ایجاد نکرده بودید، به همین خاطر حرفتان بی اثر شده است. مخالفت با سخنان والدین و نه گفتن از دو سالگی تا پنج سالگی چیز عجیبی نیست، ولی عکس‌العمل والدین می تواند باعث تثبیت این حالات در کودک شود. به مسائل منفی غیرمهم بی‌توجهی کنید. تکنیک زمان سکوت در کل تکنیکی است که اگر اصول کاربردش، اشتباه شود، جواب نمی دهد و در کل تکنیک خیلی مؤثری نیست.

در مورد رفتار ناپسند کودکتان توجه به چند نکته ضروری است. آیا این رفتارها را از کسی یاد گرفته؟ عادت کرده؟ این کار را می کند تا توجه بگیرد؟ اگر این‌طور است بانک عاطفی فرزندتان در را پر کنید تا مجبور به کارهای منفی نشود. برای این منظور در طول روز دست‌کم یک ساعت با او بازی کنید و نکات تربیتی را در این یک ساعت به هیچ عنوان مدنظر قرار ندهید. ثبات قدم و خون‌سردی مهم‌ترین اصل در فرزندپروری است.