دلایل گشادی واژن و روش‌های درمانی آن

منظور از گشادی واژن چیست؟

واژن یک کانال عضلانی و انعطاف‌پذیر است که به طور طبیعی قابلیت انقباض و بازگشت به حالت اولیه را دارد. زمانی که عضلات کف لگن و دیواره‌های واژن دچار ضعف یا کشیدگی بیش از حد شوند، احساس شل شدن یا گشاد شدن واژن ایجاد می‌شود. این حالت می‌تواند موقتی یا دائمی باشد و شدت آن در افراد مختلف متفاوت است.

علائم گشادی واژن

گشادی واژن معمولا با مجموعه‌ای از علائم جسمی و حسی همراه است که شدت آن‌ها در افراد مختلف متفاوت است. برخی زنان این علائم را به‌صورت تدریجی و برخی به‌طور ناگهانی پس از زایمان یا تغییرات هورمونی تجربه می‌کنند. توجه به این نشانه‌ها می‌تواند به تشخیص به‌موقع و انتخاب روش درمانی مناسب کمک کند. برخی از شایع‌ترین نشانه‌ها و علائم گشادی واژن عبارتند از:

• احساس شل شدن یا کاهش سفتی واژن، به‌ویژه در حین رابطه جنسی
• کاهش اصطکاک و در نتیجه کاهش لذت جنسی برای فرد یا شریک جنسی
• احساس خروج هوا از واژن یا شنیدن صدای آن در برخی حرکات یا هنگام رابطه
• کاهش توانایی در منقبض کردن عضلات واژن به‌صورت ارادی
• بی‌اختیاری خفیف ادرار هنگام عطسه، سرفه یا خندیدن
• احساس سنگینی یا فشار در ناحیه لگن
• کاهش اعتماد به نفس و نارضایتی از وضعیت بدن
• احساس تغییر در ساختار یا حالت طبیعی واژن نسبت به گذشته

در صورت مشاهده هم‌زمان چند مورد از این علائم یا تشدید آن‌ها، بررسی توسط پزشک متخصص زنان توصیه می‌شود تا علت دقیق مشخص شود و مناسب‌ترین راهکار درمانی انتخاب گردد.

بیشتر بخوانید:  خروسک یا ناز زن کجاست؟

دلایل گشادی واژن

گشادی واژن در زنان می‌توانند به دلایل مختلفی رخ دهد که از جمله شایع‌ترین آنها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

زایمان طبیعی

زایمان طبیعی مهم‌ترین و شایع‌ترین عامل گشادی واژن محسوب می‌شود. در طول زایمان، عضلات کف لگن و دیواره‌های واژن برای عبور نوزاد به‌شدت کشیده می‌شوند. هرچه مدت زایمان طولانی‌تر باشد یا وزن نوزاد بیشتر از حد معمول باشد، این کشیدگی شدیدتر خواهد بود.

به نقل از babycenter.com

Your vagina will stretch during childbirth – but in most cases , It recovers over time with rest , healing , and support . Factors like your baby 's size , birth type , your age , and how many babies you 've had all play a role in how much stretching happens and how long recovery takes

واژن شما در طول زایمان کشیده می‌شود – اما در اغلب موارد، با استراحت، ترمیم و حمایت، در طول زمان بهبود می‌یابد . عواملی مانند اندازه نوزاد، نوع تولد، سن و تعداد بچه‌هایی که شما در این کار نقش داشته‌اید در این که چقدر کشش رخ می‌دهد و چقدر بهبودی طول می‌کشد.

در برخی زنان، به‌ویژه در زایمان‌های مکرر، عضلات و بافت‌های واژن توانایی بازگشت کامل به حالت اولیه را از دست می‌دهند. پارگی‌های زایمانی یا برش اپیزیوتومی نیز می‌توانند در صورت ترمیم نامناسب، به ضعف ساختاری واژن و احساس گشادی منجر شوند.

افزایش سن

افزایش سن با تغییرات طبیعی در ساختار بافت‌های بدن همراه است. با گذشت زمان، میزان تولید کلاژن و الاستین کاهش می‌یابد و این موضوع باعث افت خاصیت کشسانی عضلات واژن می‌شود. حتی در زنانی که سابقه زایمان ندارند، روند طبیعی پیری می‌تواند موجب شل شدن تدریجی دیواره‌های واژن شود. این تغییرات معمولا به‌صورت تدریجی اتفاق می‌افتند و ممکن است فرد در ابتدا متوجه آن نشود، اما در بلندمدت می‌توانند تاثیر قابل توجهی بر حس واژن و کیفیت رابطه جنسی داشته باشند.

کاهش سطح هورمون استروژن

استروژن نقش کلیدی در حفظ ضخامت، رطوبت و استحکام بافت واژن دارد. کاهش این هورمون که معمولا در دوران یائسگی، پس از زایمان یا در دوران شیردهی رخ می‌دهد، باعث نازک شدن بافت واژن و کاهش قدرت عضلات آن می‌شود. در این شرایط، واژن ممکن است علاوه بر خشکی، احساس شل شدن و گشادی نیز داشته باشد. این عامل هورمونی یکی از دلایل مهم گشادی واژن در زنانی است که از نظر عضلانی مشکل خاصی ندارند.

ضعف عضلات کف لگن

عضلات کف لگن مانند یک تکیه‌گاه برای واژن، رحم و مثانه عمل می‌کنند. عدم تحرک کافی، نشستن‌های طولانی‌مدت، بارداری‌های متعدد و عدم انجام تمرینات تقویتی باعث تضعیف این عضلات می‌شود. وقتی عضلات کف لگن ضعیف شوند، توانایی انقباض و حفظ سفتی واژن کاهش می‌یابد. این عامل به‌خصوص در زنانی که سبک زندگی کم‌تحرک دارند یا بعد از زایمان تمرینات بازتوانی انجام نداده‌اند، بسیار شایع است.

اضافه وزن و چاقی

اضافه وزن فشار دائمی و مداومی بر عضلات کف لگن وارد می‌کند. این فشار در طول زمان باعث کش آمدن و ضعیف شدن عضلات نگه‌دارنده واژن می‌شود. چاقی همچنین می‌تواند گردش خون ناحیه لگن را مختل کند و روند ترمیم طبیعی بافت‌ها را کندتر نماید. به همین دلیل، زنان دارای اضافه وزن بیشتر در معرض گشادی واژن و مشکلات مرتبط با آن قرار دارند.

بیشتر بخوانید: انواع روشهای جوانسازی واژن 

یبوست مزمن و زور زدن مکرر

زور زدن‌های مداوم هنگام اجابت مزاج، فشار زیادی به عضلات کف لگن وارد می‌کند. این فشار تکرارشونده به‌مرور زمان باعث شل شدن عضلات و کاهش استحکام واژن می‌شود. یبوست مزمن یکی از دلایل کمتر توجه‌شده اما مهم در بروز یا تشدید گشادی واژن است، به‌ویژه در زنانی که سابقه زایمان نیز دارند.

جراحی‌ها و آسیب‌های ناحیه لگن

برخی جراحی‌ها مانند جراحی‌های رحم، تخمدان یا مثانه ممکن است به‌طور غیرمستقیم به عضلات کف لگن آسیب بزنند. در صورتی که پس از این جراحی‌ها مراقبت‌های لازم یا تمرینات تقویتی انجام نشود، احتمال بروز گشادی واژن افزایش می‌یابد. همچنین آسیب‌های فیزیکی یا ضربه‌های شدید به ناحیه لگن می‌توانند در تضعیف ساختار واژن نقش داشته باشند.

آیا عفونت باعث گشادی واژن می‌شود؟

به‌طور مستقیم، عفونت‌های واژینال باعث گشادی دائمی واژن نمی‌شوند، اما می‌توانند به‌صورت غیرمستقیم در ایجاد یا تشدید احساس شل شدن واژن نقش داشته باشند. عفونت‌های مکرر یا درمان‌نشده باعث التهاب مزمن، تحریک بافت‌ها و تغییر در کیفیت دیواره واژن می‌شوند که ممکن است فرد را دچار احساس کاهش سفتی یا کنترل عضلانی کند. همچنین برخی عفونت‌ها با ترشحات زیاد، احساس لغزندگی و کاهش اصطکاک همراه هستند که می‌تواند به‌اشتباه به‌عنوان گشادی واژن تعبیر شود. در صورت تداوم عفونت یا عودهای مکرر، ضعف موقت عضلات کف لگن نیز ممکن است ایجاد شود، اما با درمان صحیح عفونت، این علائم معمولا برطرف می‌شوند.

آیا پریودی باعث گشاد واژن می‌شود؟

پریودی به‌طور مستقیم باعث گشاد شدن دائمی واژن نمی‌شود، اما می‌تواند به‌صورت موقت احساس شل شدن واژن را ایجاد کند. در دوران قاعدگی، به‌دلیل تغییرات هورمونی به‌ویژه نوسان استروژن و افزایش جریان خون در ناحیه لگن، بافت‌های واژن نرم‌تر و انعطاف‌پذیرتر می‌شوند. همچنین وجود خون قاعدگی و افزایش رطوبت طبیعی واژن ممکن است باعث کاهش اصطکاک و ایجاد حس گشادی شود. این تغییرات کاملا موقتی هستند و پس از پایان پریودی، واژن به وضعیت طبیعی خود بازمی‌گردد و ساختار عضلانی آن دچار تغییر دائمی نمی‌شود.

علت باز شدن دهانه واژن در دختران مجرد

باز شدن دهانه واژن در دختران مجرد معمولا به دلایل غیرجنسی و کاملا طبیعی مرتبط است و به معنای وجود مشکل خاص یا از دست رفتن بکارت نیست. فعالیت‌های ورزشی سنگین یا حرفه‌ای، انجام حرکات کششی شدید، ضعف یا شل بودن عضلات کف لگن، تغییرات هورمونی به‌ویژه در حوالی بلوغ یا پریودی، یبوست مزمن و زور زدن‌های مکرر می‌توانند باعث افزایش انعطاف‌پذیری دهانه واژن شوند. همچنین ساختار بدنی و ویژگی‌های ژنتیکی در برخی افراد به‌گونه‌ای است که دهانه واژن به‌طور طبیعی بازتر به نظر می‌رسد. این وضعیت معمولا طبیعی است و در صورت نبود علائمی مانند درد، ترشح غیرعادی یا بی‌اختیاری ادرار، جای نگرانی ندارد.

روش‌های درمان گشادی واژن

درمان گشادی واژن بسته به علت و میزان آن به دو دسته درمان‌های خانگی و درمان‌های تهاجمی‌تر تقسیم می‌شود که در ادامه در مورد هر کدام از آنها توضیح خواهیم داد.

روش‌های درمان گشادی واژن در خانه

انجام منظم تمرینات کگل

تمرینات کگل موثرترین و شناخته‌شده‌ترین روش خانگی برای تقویت عضلات کف لگن هستند. این تمرینات با منقبض و رها کردن عضلاتی که جریان ادرار را کنترل می‌کنند انجام می‌شوند. انجام روزانه و منظم کگل باعث افزایش قدرت عضلات واژن، بهبود سفتی و افزایش کنترل عضلانی می‌شود. برای مشاهده نتیجه، استمرار حداقل چند هفته تا چند ماه ضروری است.

تمرینات ورزشی تقویت‌کننده کف لگن

علاوه بر کگل، برخی حرکات ورزشی مانند اسکات، پل لگن و تمرینات پیلاتس و یوگای مخصوص کف لگن می‌توانند به تقویت عضلات ناحیه واژن کمک کنند. این تمرینات باعث درگیر شدن عضلات عمقی لگن شده و به مرور زمان سفتی و استحکام واژن را افزایش می‌دهند.

کنترل وزن و کاهش اضافه وزن

کاهش وزن در افرادی که دچار اضافه وزن هستند، فشار واردشده بر عضلات کف لگن را کاهش می‌دهد. با کم شدن این فشار، عضلات فرصت بازسازی و تقویت پیدا می‌کنند و در نتیجه احساس گشادی واژن کمتر می‌شود. حفظ وزن متعادل نقش مهمی در پیشگیری از تشدید این مشکل دارد.

جلوگیری از یبوست و زور زدن

پرهیز از زور زدن‌های مکرر هنگام اجابت مزاج یکی از اقدامات مهم خانگی است. مصرف فیبر کافی، نوشیدن آب مناسب و داشتن تحرک روزانه به جلوگیری از یبوست کمک می‌کند. کاهش فشار مزمن بر کف لگن می‌تواند مانع از شل شدن بیشتر عضلات واژن شود.

بهبود سبک زندگی و افزایش تحرک

نشستن‌های طولانی‌مدت و کم‌تحرکی باعث تضعیف عضلات کف لگن می‌شود. افزایش فعالیت بدنی روزانه، پیاده‌روی منظم و پرهیز از نشستن‌های طولانی می‌تواند به حفظ قدرت عضلات واژن کمک کند و روند گشادی را کندتر نماید.

تمرکز بر انقباض عضلات واژن در طول روز

انقباض آگاهانه عضلات واژن در فعالیت‌های روزمره مانند نشستن، ایستادن یا حتی هنگام راه رفتن می‌تواند به تقویت تدریجی این عضلات کمک کند. این تمرین ساده بدون نیاز به زمان یا ابزار خاص انجام می‌شود و در صورت تداوم، اثرات مثبتی دارد.

رعایت فاصله مناسب بین زایمان‌ها

در زنانی که چند زایمان داشته‌اند، دادن زمان کافی به بدن برای ترمیم عضلات کف لگن اهمیت زیادی دارد. رعایت فاصله مناسب بین بارداری‌ها و انجام تمرینات تقویتی پس از زایمان می‌تواند از تشدید گشادی واژن جلوگیری کند.

پرهیز از بلند کردن اجسام سنگین

بلند کردن مداوم اجسام سنگین فشار زیادی به عضلات کف لگن وارد می‌کند. کاهش این فشار، به‌ویژه در زنانی که دچار گشادی واژن هستند، به حفظ و تقویت تدریجی عضلات کمک می‌کند.

درمان‌های غیرتهاجمی با دستگاه

روش‌هایی مانند لیزر واژینال و آر اف واژینال با تحریک تولید کلاژن و بهبود کیفیت بافت واژن، باعث افزایش استحکام و تنگی نسبی واژن می‌شوند. این روش‌ها بدون جراحی انجام می‌شوند و دوره نقاهت کوتاهی دارند.

درمان‌های هورمونی موضعی

در زنانی که گشادی واژن ناشی از کاهش استروژن است، استفاده از کرم‌ها یا شیاف‌های واژینال حاوی استروژن می‌تواند به بهبود بافت و افزایش خاصیت ارتجاعی واژن کمک کند. این روش باید تحت نظر پزشک انجام شود.

فیلر واژینال

تزریق فیلرهای مخصوص به دیواره واژن یکی از روش‌های نوین برای افزایش حجم و بهبود تنگی واژن است. این روش بیشتر برای بهبود حس جنسی و افزایش اصطکاک کاربرد دارد و اثر آن موقتی است.

جراحی تنگ کردن واژن

در موارد شدید گشادی واژن که به روش‌های غیرجراحی پاسخ نمی‌دهند، جراحی واژینوپلاستی می‌تواند گزینه مناسبی باشد. در این روش، عضلات و بافت‌های اضافی اصلاح شده و کانال واژن تنگ‌تر می‌شود. این روش نیاز به دوره نقاهت و مراقبت‌های خاص دارد.

مراقبت‌های تکمیلی برای جلوگیری از تشدید گشادی واژن

حفظ وزن مناسب، انجام منظم تمرینات کف لگن، پرهیز از زور زدن‌های مکرر، درمان یبوست مزمن و رعایت توصیه‌های پزشک پس از زایمان یا جراحی از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند از تشدید گشادی واژن جلوگیری کنند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

در صورتی که گشادی واژن باعث کاهش کیفیت زندگی، نارضایتی جنسی، بی‌اختیاری ادرار یا ناراحتی روحی شود، مراجعه به پزشک متخصص زنان ضروری است تا با بررسی دقیق، مناسب‌ترین روش درمانی انتخاب شود.

سخن پایانی

گشادی واژن یک مسئله شایع اما قابل درمان است که دلایل متعددی از جمله زایمان، افزایش سن و تغییرات هورمونی دارد. امروزه روش‌های درمانی متنوعی از تمرینات ساده تا درمان‌های پیشرفته و جراحی در دسترس هستند. انتخاب روش مناسب به شدت مشکل، شرایط جسمی فرد و نظر پزشک متخصص بستگی دارد. آگاهی و اقدام به‌موقع می‌تواند نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی و افزایش رضایت فردی داشته باشد.