تزریق واکسن آنفولانزا در بارداری، غیرمجازه؟

دکترعلی واشقانی فراهانی ، در مورد تشکیک در ایمنی‌زایی و اثر بخشی واکسن‌ها در کشور از جمله واکسن آنفلوآنزا که اخیرا در برخی سایت‌های خبری منتشر شده، اظهار کرد:بسیاری از بیماری‌های عفونی بسیار خطرناک که در گذشته باعث مرگ و میر در جوامع انسانی می‌شد، به کمک برنامه‌های صحیح واکسیناسیون ریشه کن شده یا تحت کنترل قرار گرفته‌اند. بیماری‌هایی مانند آبله، فلج اطفال، دیفتری، کزاز و بسیاری دیگر از این نوع بیماری‌ها شاهد این ادعا هستند. آمارهای منتشر شده از سوی منابع معتبر بین‌المللی مانند سازمان جهانی بهداشت پیرامون کاهش بیماری‌های عفونی در سطح جهان نشان می‌دهد واکسیناسیون به راحتی قابل دسترسی و ارزیابی است.

وی همچنین درباره طرح برخی ادعاها در مورد واکسن آنفلوآنزای فصلی و استفاده از مواد سمی در فرایند تولید آن، همراه با انتشار تصاویری از واکسن آنفلوآنزا تولیدی سال ۲۰۱۳/۲۰۱۴، گفت: همان طور که در تصاویر منتشر شده مشخص است، این واکسن به صورت چند دوزی است که به منظور جلوگیری از ایجاد عفونت از مواد ضد میکروبی (تیومرسال) استفاده شده است. مقادیر قابل قبول استفاده از این مواد از طرف ارگان‌های نظارتی تعیین شده و تولیدکنندگان موظف به رعایت دقیق این مقادیر هستند.

رئیس اداره بیولوژیک سازمان غذا و دارو در ادامه بیان کرد: بخش عمده‌ای از مطالعات سلامت محصول، مربوط به اثبات عدم سمی بودن این مواد بوده است. با توجه به اهمیت سلامت محصولات، وقت‌گیر و هزینه‌بر بودن مطالعات سلامت و همچنین توصیه سازمان‌های معتبر بین‌المللی، اکثر تولیدکنندگان به طرف تولید محصولات تک دوز که فاقد مواد ضد میکروبی هستند در حال حرکت هستند.

واشقانی با تاکید براینکه تمام واکسن‌های ثبت شده در ایران مورد تائید سازمان غذا و دارو قرار گرفته و از طریق مراجع قانونی توزیع و مصرف شده‌اند، افزود: این واکسن‌ها به صورت تک دوز در سرنگ از پیش پرشده هستند. هیچ واکسن آنفلوآنزا چنددوزی که نیازمند استفاده از مواد ضدمیکروبی است در کشور ما به ثبت نرسیده است؛ بنابراین نگرانی مطرح شده در برخی مطالب در این خصوص، حائز اهمیت نیست.

تزریق واکسن آنفلوآنزا در زنان باردار با دستور پزشک منعی ندارد
وی با تاکید براینکه هیچ واکسن آنفلوآنزای چنددوزی در ایران از جمله واکسن FLULAVAL به ثبت نرسیده‌است و تمام واکسن‌های مجاز به صورت تک دوزی و به شکل سرنگ از پیش پرشده هستند، بیان کرد: در خصوص استفاده از واکسن آنفلوآنزا در خانم‌های باردار نیز ذکر این نکته ضروری است که مطالعات بسیار گسترده‌ای در سطح دنیا در این رابطه به انجام رسیده است و سازمان جهانی بهداشت با حساسیت ویژه‌ای این موضوع را پیگری کرده‌ است.

حتی در جلسه کمیته تخصصی این سازمان که در سال ۲۰۱۶ برگزار شد، این موضوع با دقت و حساسیت بالایی مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت. تاکنون شواهدی مبنی بر وجود مخاطره و منع مصرف این واکسن در خانم‌های باردار به اثبات نرسیده است. به همین دلیل مصرف این واکسن در دوران بارداری با نظر و تشخیص پزشک متخصص مربوطه منعی نخواهد داشت.

به گفته واشقانی، واکسیناسیون همگانی آنفلوآنزا در کشور ضرورتی ندارد و همچنان فقط برای افراد با ریسک بالا مانند افراد بالای ۶۵ سال، بیماران با نقص سیستم ایمنی یا بیماری‌های زمینه‌ای مانند بیماری‌های قلبی - عروقی، دیابت، آسم و... با تجویز پزشک توصیه می‌شود.