چگونه با لجبازی کودکان برخورد کنیم؟

سوال مخاطب نی‌نی‌بان: خواهرزاده ای ۲ ساله دارم. پسری بازیگوش و لجباز است که گاهی اوقات حرکات خشن و عصبی انجام می دهد ولی درعین حال عاطفی و مهربان است، وقتی کار نادرستی انجام می دهد حتی اگر با مهربانی هم به او تذکر دهیم کار بدش را ادامه می دهد. وقتی جلویش را می گیریم، جیغ می زند، به شدت گریه می کند و ساکت نمی شود مگراینکه اجازه دهیم کار نادرستش را ادامه دهد. شرایط کاری پدرش طوری است که کم در خانه هست و خواهرم نیز تنهایی بهش فشار آورده و زود عصبانی می شود. هفته ای چند روز هم می آیند خانه مادرم. لطفا راهنمایی کنید که چه رفتاری پیش بگیریم تا خواهرزاده ام خوب شود.

پاسخ دکتر عاطفه سلطانی فر، فوق تخصص روانپزشکی اطفال و فلوشیپ روانپزشکی خردسالان و دانشیار دانشگاه علوم پزشکی مشهد:
سن دو سالگی سنی است که بچه ها به طور طبیعی لجباز می شوند و بچه بر اساس ویژگی های سرشتی که در این سن در آن ها وجود دارد، پیگیری و پافشاری نیز در نوع کاری که می خواهد انجام دهند، در آن ها بیشتر مشاهده می شود. در صورتی که والدین بخواهند جلوی آن ها را بگیرند، جیغ می زنند و فریاد می کشند و پای شان را روی زمین می کوبند. والدین باید آموزش ببینند تا از میزان لجبازی در بچه ها کاسته شود.بعد از سن دو - سه سالگی تا سن پیش دبستانی سن لجبازی کردن کاهش پیدا می کند. در صورتی که این لجبازی بچه از بین نرود و شدیدتر شود تبدیل به اختلالی می شود که ما به آن می گوییم «اختلال نافرمانی مقابله ای» و در این نوع اختلال بچه بسیار سرکش و لجباز می شود. راهکار مقابله با این مشکل هم این است که والدین به کلاس های آموزشی فرزند پروری بروند یا کتاب هایی مطالعه کنند که آموزش فرزند پروری را به آن ها آموزش بدهد تا والدین برخورد درست با بچه لجباز را یاد بگیرند. اما در خصوص رفتارهای عملی بهتر است پدر و مادر از تنبیه بدنی استفاده نکنند، پرخاشگری نکنند و در عین حال به جیغ و داد و گریه بچه در مقابل خواسته های غیر منطقی که دارد توجه نکنند و تسلیم او نشوند. چون تسلیم شدن در برابر خواسته های غیر منطقی بچه، تشدید رفتارهای او را به دنبال دارد و او برای دست یافتن به خواسته هایش متوسل به این رفتار خواهد شد.