میزان هورمون اچ سی جی در بارداری، چقدر باید باشد؟

در ماه‌های بارداری، بدن شما هورمون‌هایی را تولید می‌کند که به هورمون «گنادوتروپین جفتی انسان» معروف است. این هورمون توسط سلول‌هایی که جفت از آنها تشکیل شده است تولید می‌شود و وجود آن در بدنتان، در اغلب موارد نشانه نزدیک بودنتان به دنیای مادری است.

وجود این هورمون، یعنی حتمی بودن بارداری؟

شما تنها با گذشت حدود 11 روز پس از بارور شدن تخمک‌هایتان می‌توانید با انجام یک آزمایش خون یا ادرار، سطح بتا hCG در بدنتان را اندازه بگیرید و در صورت وجود میزان قابل توجهی از این هورمون، احتمال باردار بودن را مطرح کنید. اگر نتیجه آزمایش بارداری شما مثبت باشد، بعید است که در آزمایش‌های بعدی، این نتیجه نقض شده و شما باردار ارزیابی نشوید. البته در برخی موارد، رخ دادن سقط جنین زودهنگام ممکن است از دید متخصصان پنهان بماند. چراکه در این موارد، سطح بتا hCG به سرعت کاهش پیدا نمی‌کند و ممکن است در آزمایش، بالا بودن سطح این هورمون نشانه بارداری تلقی شود؛ درحالی که مادر به دلیل سقط جنین زود هنگام، دیگر باردار نیست و تنها وضعیت هورمونی او به دوران قبل از بارداری برنگشته است.

پایین آمدن بتا hCG یعنی پایان بارداری؟
در ابتدای دوران بارداری، hCG به سرعت در بدن مادر باردار افزایش پیدا می‌کند؛ به همین دلیل در هفته‌های ابتدایی بارداری، کمبود این هورمون می‌تواند تاییدی بر باردار نبودن مادر، یا ازدست رفتن جنین باشد. سطح این هورمون در روزهای ابتدای بارداری به سرعت بالا می‌رود و در هفته‌های هشتم تا یازدهم، به اوج خود می‌رسد. پس از عبور از یازدهمین هفته بارداری، سطح این هورمون به تدریج کاهش پیدا کرده و بعد از رسیدن به اندازه تعادل در هفته شانزدهم، تا ماه‌های پایانی بارداری ثابت می‌ماند.

hCG چه کارکردی دارد؟
هورمون بتا hCG مسئولیت حفاظت از یک پوشش ضخیم در رحم را برعهده دارد. بدون این هورمون، پوشش محافظ رحم در معرض آسیب قرار می‌گیرد و بارداری به خطر می‌افتد. جالب است بدانید که این هورمون، توسط سلول‌هایی ایجاد می‌شود که جفت از آنها تشکیل شده است. به عبارت دیگر، از آنجا که جفت تنها در بدن مادر باردار تشکیل می‌شود، هورمون hCG که گاهی هاش سی جی هم خوانده میشود هم تنها در بارداری ترشح می‌شود و تا لقاح صورت نگیرد، امکان تولید آن در بدن وجود نخواهد داشت.

در اغلب بارداری‌های سالم، سطح هورمون هر دو یا سه روز یکبار، دو برابر می‌شود. با افزایش سن بارداری، رشد این هورمون به هر چهار روز یک بار کاهش پیدا می‌کند و به مرور هفت یا هشت هفته یکبار افزایش پیدا می‌کند.

آیا جنین سقط شده؟
کم نیستند مادرانی که از سقط شدن جنین در هفته‌های ابتدای بارداری باخبر نمی‌شوند. اگر شما هم دچار سقط جنین شده ‌باشید، حدود 6 هفته طول می‌کشد تا میزان این هورمون در بدنتان کاهش پیدا کند و نباید بالا بودن سطح بتا اچ سی جی در این هفته‌ها را به معنای رشد جنین در رحم خود تلقی کنید. اما در صورتی که با نشانه مشکوک دیگری روبرو نشده‌اید، باید بدانید که میزان هورمون بتا اچ سی جی در بدن همه زنان باردار یکسان نیست. در برخی از حاملگی‌ها سطح پایینی از آن تولید می‌شود و برخی از زنان افزایش قابل توجه میزان این هورمون را در بدن تجربه می‌کنند. در واقع کم یا زیاد ترشح شدن این هورمون، بستگی به وضعیت بدنی مادران باردار دارد و هر دو گروه، می‌توانند چشم‌انتظار تولد نوزادی سالم باشند.

اگر سطح بتا hCG در آزمایش‌ها کمتر از ۵ واحد بین المللی بر میلی‌لیتر برآورد شود، نتیجه آزمایش حاملگی منفی اعلام می‌شود. اما اگر میزان آن ۲۵ واحد بین المللی بر میلی‌لیتر باشد، نتیجه مثبت برای تست بارداری اعلام می‌شود. در شرایطی که بدن مادران به اندازه کافی این هورمون را ترشح نکند، متخصصان با تجویز داروهایی برای افزایش میزان آن تلاش می‌کنند.

چه عددی طبیعی است؟
قبل از آنکه شما را از میزان تقریبی بتا اچ سی جی در هفته‌های بارداری آگاه کنیم، باید تاکید کنیم که وقتی از «بارداری» صحبت می‌کنیم، نمی‌توانیم قاعده حتمی را برای طبیعی یا غیرطبیعی خواندن حاملگی وضع کنیم. شرایط بارداری، از عوامل بی‌شماری تاثیر می‌پذیرد. از سن مادر و پدر گرفته، تا ژن‌ها، شرایط زندگی، تجربه بارداری‌های قبلی و ... همه‌ می‌‌توانند وضعیت مادر و جنین را تحت تاثیر قرار دهند و بر عواملی مثل میزان هورمون بتا hCG نیز تاثیر بگذارند. با وجود این، میزان تقریبی hCG در بدن زنان باردار، مشابه ارقامی است که در جدول زیر می‌خوانید:
- کمتر از ۵.۰ واحد بین المللی بر میلی‌لیتر: یعنی باردار نیستید
- 5 تا 50 واحد بین المللی بر میلی‌لیتر: یعنی سه هفته از بارداری‌تان گذشته
- ۵ تا ۴۲۶ واحد بین المللی بر میلی‌لیتر: یعنی چهار هفته است که باردارید
- 18 تا 7،340واحد بین المللی بر میلی لیتر: یعنی هفته پنجم بارداری را می‌گذرانید
- ۱،۰۸۰ تا ۵۶،۵۰۰ واحد بین المللی بر میلی لیتر: در هفته ششم بارداری هستید
- 650 تا 229،000واحد بین المللی بر میلی لیتر: جنین شما هفت یا هشت هفته سن دارد
- ۲۵،۷۰۰ تا ۲۸۸،۰۰۰ واحد بین المللی بر میلی لیتر: بین هفته ۹ تا ۱۲ بارداری هستید
- 13،300 تا 254،000 واحد بین‌المللی بر میلی‌لیتر: 13 تا 16 هفته است که جنین در رحم شما زندگی می‌کند
- ۴،۰۶۰ تا ۱۶۵،۴۰۰ واحد بین‌المللی بر میلی‌لیتر: در یکی از هفته‌های پنجمین ماه بارداری هستید
- 3640 تا 117000 واحد بین‌المللی بر میلی‌لیتر: 25 تا40 هفته است که باردارید
پایین بودن سطح هورمون اچ سی جی در هفته‌های بارداری یعنی:
- سن بارداریتان اشتباه ارزیابی شده. احتمالا جنین شما به اندازه‌ای که فکر می‌کنید سن ندارد.
- جنین‌تان سقط شده و خبر ندارید.
- ممکن است دچار حاملگی خارج از رحم شده باشید.
بالا بودن سطح این هورمون در هفته‌های بارداری یعنی:
- سطح بالا هورمون hCG ممکن است به دلیل خطایی در انجام آزمایش مشخص شده باشد.
- سن بارداری‌تان بیشتر از چیزی است که فکر می‌کنید.
- دو یا چند قلو حامله‌اید. در این شرایط میزان hCG در بدن شام 30 تا 50 درصد بیشتر از چیزی است که در ارقام بالا با شما در میان گذاشته‌ایم.
- در بارداری مولار، یعنی شرایطی که نه جنین بلکه یک توده‌ در رحم شما رشد می‌کند نیز، میزان hCG بالا ارزیابی می‌شود.