سندروم تخمدان پلی کیستیک، علت(۱)

سندروم تخمدان پلی کیستیک چقدر خطرناک است؟
سندروم تخمدان پلی‌کیستیک یکی از شایع‌ترین علل ناباروری در زنان محسوب می‌شود که تقریبا ۵ میلیون زن آمریکایی (یا از هر ۱۰زنی که در سنین بچه‌آوری هستند، یک زن) دچار آن هستند. در شرایطی که این بیماری می‌تواند بارداری را با مشکلات چالش‌برانگیزی مواجه کند (و از طرفی خطر برخی بیماری‌های دیگر را هم افزایش می‌دهد)، زنانی که دچار سندروم تخمدان پلی‌کیستیک هستند، روزانه بچه‌های سالمی به دنیا می‌آورند. در اینجا به نکاتی اشاره می‌کنیم که در افزایش احتمال باروری و داشتن یک بچه سالم اهمیت فراوانی دارد.

سندروم تخمدان پلی‌کیستیک چیست؟
تخمک‌ها معمولا در یک کیسه کوچک سرشار از مایع در تخمدان‌ها رشد می‌کنند (که آن را فولیکول یا کیست می‌نامند). وقتی هر تخمک بالغ می‌شود، فولیکول‌هایی که آن را در اختیار دارند، ترک خورده و باز می‌شوند تا آن را منتشر کنند (منظور همان فرآیند تخمک‌گذاری است). سندروم تخمدان پلی‌کیستیک در این روند دخیل است. تخمدان‌های زنی که سندروم تخمدان پلی‌کیستیک دارد میزان بالاتری از هورمون مردانه آندروژن را تولید می‌کند که همین باعث متوقف شدن ترک‌خوردگی و باز شدن فولیکول‌ها و انتشار تخمک‌ها شده و به قاعدگی‌های نامنظم یا عدم بروز قاعدگی منتهی خواهد شد. درنهایت این فولیکول‌های سرشار از مایع در قالب کیست در تخمدان‌ها به جا مانده و بارور شدن آن را دشوار خواهد کرد.

علل تخمدان های پلی کیستیک چیست؟
در شرایطی که پزشکان هنوز درباره علل دقیق ابتلا به سندروم تخمدان پلی‌کیستیک مطمئن نیستند، اما می‌توان علل زیر را با وقوع آن مرتبط دانست.

عوامل ژنتیکی: سندروم تخمدان پلی‌کیستیک اغلب سابقه خانوادگی به دنبال دارد. مثلا اگر یکی از افراد خانواده درجه اول به این بیماری مبتلا باشند، احتمال این بیماری برای تان بیشتر خواهد بود.

انسولین بیش از اندازه: محققان دریافته‌اند زنانی که سندروم تخمدان پلی‌کیستیک دارند، میزان انسولین بدن‌شان بسیار بالاست (همان طور که می‌دانید انسولین هورمونی است که مسئول تنظیم نحوه تجزیه قند در بدن شماست) چراکه بدن‌شان دوران سختی را در طول مصرف آن سپری می‌کند. بالا رفتن میزان انسولین باعث افزایش تولید آندروژن خواهد شد.
اضافه‌وزن یا چاقی: در شرایطی که زنانی که اضافه‌وزن دارند، بیشتر از بقیه درمعرض خطر بروز سندروم تخمدان پلی‌کیستیک قرار دارند و زنان مبتلا به سندروم تخمدان پلی‌کیستیک هم درمعرض خطر افزایش وزن‌ هستند، هنوز به طور کامل مشخص نیست که آیا اضافه‌وزن مسبب سندروم تخمدان پلی‌کیستیک می‌شود یا برعکس. با این حال، بهترین ایده این است که اگر تصمیم به باردار شدن دارید، شروع کنید به خوردن غذاهای سالم و ورزش.

شما هم این سندروم را دارید؟
قاعدگی نامنظم تنها نشانه سندروم تخمدان پلی‌کیستیک نیست، از طرفی یک چرخه غیرقابل پیش‌بینی هم الزاما نشانه این نیست که سندروم تخمدان پلی‌کیستیک دارید. ممکن است متوجه شوید که دچار آکنه، رشد زیاد مو، کم‌پشت شدن مو، لکه‌های تیره پوستی، زوائد پوستی، افزایش وزن، درد‌های لگنی، تشویش، افسردگی یا تنگی نفس در خواب شده‌اید. از هر دو زنی که سندروم تخمدان پلی‌کیستیک دارند بیش از یک نفر دیابت نوع۲ (یا همان مقاومت به انسولین) یا پیشادیابت (اختلال تحمل گلوکز) را تا سنین پیش از ۴۰سالگی تجربه خواهد کرد.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
از آنجا که بسیاری از زنانی که سندروم تخمدان پلی‌کیستیک ندارند هم ممکن است این علائم را داشته باشند، اگر در طول سال هشت بار دچار قاعدگی می‌شوید یا تعدادش از این میزان کمتر است، بهتر است حتما به متخصص مراجعه کنید. متخصص می‌تواند این مسئله را تشخیص دهد که آیا در گذشته هم این علائم را مشاهده کرده‌اید یا سابقه خانوادگی داشته‌اید یا نه. از طرفی پزشک متخصص نواحی‌ای را که رشد مو در آنجا زیاد بوده، معاینه کرده، نتیجه آزمایش خون را چک می کند و یک تست لگنی یا آزمایش فراصوتی را برای اطمینان از وجود کیست‌های تخمدانی تجویز خواهد کرد.

آیا این بیماری درمان دارد؟

با اینکه سندروم تخمدان پلی‌کیستیک قابل درمان نیست، اما دنبال کردن سبک زندگی سالم می‌تواند باعث کنترل علائم شما شود. پزشک متخصص شما می‌تواند بهترین روش درمانی را براساس سابقه پزشکی‌‌ای که داشته‌اید، برای تان مشخص کند. تحقیقات نشان می‌دهد کاهش تقریبا ۵ تا ۱۰ درصد از وزن‌تان باعث بهبود سطح انسولین شده، میزان فعالیت هورمون‌های تان را به حالت طبیعی بازگردانده و چرخه قاعدگی‌تان را تنظیم خواهد کرد. البته باید بیش از ۵ تا ۱۰ درصد از وزن‌تان را کم کنید تا به شاخص ایده‌آل حجم بدن برسید.

به خاطر داشته باشید هرچه وزن‌تان کمتر باشد، بهتر است. اگر در حال حاضر اصلا به دنبال باردار شدن نیستید، پزشک متخصص برای تان قرص‌های ضدبارداری همراه با پروژسترون تجویز خواهد کرد تا بتوانید میزان هورمون‌های مردانه را در بدن تان کاهش داده، قاعدگی‌تان را تنظیم و خطر سرطان آندومتر (یا مخاط رحم) را کم کنید.