انواع ناهنجاری های رحمی، تشخیص و درمان

ناهنجاری های ساختاری رحم می توانند سبب سقط مکرر، زایمان زودرس و... شود. اگر چه بسیاری از زنان مبتلا به چنین نقصی، ممکن است حاملگی بدون عارضه داشته باشند.شیوع ناهنجاری ساختاری رحم بر حسب روش مورد استفاده در تشخیص ۱ مورد در هر ۶۰۰-۲۰۰ زن است.تقریبا ۳ درصد این ناهنجاری ها هنگام معاینه دستی در زمان زایمان کشف می شوند. با این حال ناهنجاری های رحمی در حدود ۲۷ درصد زنان با سابقه سقط مشاهده می شود که عمدتا با ایجاد اختلال عروقی اندومتر، رشد ناکافی و نامناسب جفت و جلوگیری از لانه گزینی سلول تخم بارور شده باعث سقط می شوند.

موارد ناهنجاری های ساختاری رحم:
ناهنجاری های مادرزادی رحم، مانند رحم سپتوم دار و تک شاخ یا دوشاخ و...
چسبندگی داخل رحمی
فیبروم رحمی یا پولیپ ها
اگر چه این موارد بیشتر با سقط های سه ماهه دوم (پس از هفته 12 بارداری) یا زایمان زودرس همراهند، اما ناهنجاری های مادرزادی رحم در سقط مکرر نیز نقش مهمی دارد.رحم دیواره دار(سپتوم دار) یک ناهنجاری مادرزادی است که بیشترین ارتباط را با سقط مکرر دارد و عامل حدود 76 درصد سقط های خود به خودی در میان زنان دارای این مشکل است.ناهنجاری های دیگر شامل رحم تک شاخ و دو شاخ، باعث افزایش احتمال سقط مکرر می شوند. اما نقش رحم کمانی (قوسی) در افزایش سقط مکرر مشخص نیست.چسبندگی داخل رحمی گاهی اوقات به همراه سندرم آشرمن (نوعی چسبندگی داخل رحمی) ممکن است تاثیر مهمی بر رشد جفت گذاشته و در نتیجه سبب سقط زودرس شوند.فیبروم اینترامورال (درون عضله رحم) بیش از 5 سانتی متر و همچنین فیبروم ساب موکوزال (زیر مخاط اندومتر) در هر سایزی می توانند سبب سقط مکرر شوند.ناهنجاری های رحمی مادرزادی ایجاد شده توسط تماس با دی اتیل استیل بسترول در دوره بارداری با سقط مکرر در ارتباط است. این ماده به عنوان دارو در درمان برخی سرطان ها و در قرص های جلوگیری اورژانس به کار می رود.یکی دیگر از عوامل سقط مکرر نارسایی دهانه رحم است. به این معنی که عضلات سرویکس ضعیف هستند و نمی توانند از جنین درحال رشد نگهداری کرده و با افزایش وزن جنین به راحتی باز شده و باعث خروج محصولات حاملگی می شوند.

تشخیص و درمان
هیستروسکوپی (وسیله ای که به پزشک اجازه می دهد از طریق واژن وارد شده و درون رحم را مشاهده کند)
هیستروسالپنگوگرافی (عکس رنگی رحم)
سونوهیستروگرام (پس از تزریق مایع به داخل رحم سونوگرافی انجام می شود)
سونوگرافی واژینال (پزشک با کمک وارد کردن وسیله ای از طریق واژن سونوگرافی انجام می دهد)

هیستروسکوپی برای رفع چسبندگی داخل رحمی و سپتوم رحم نیز به کار می رود.بیمارانی که سپتوم رحم آنها توسط هیستروسکوپی برداشته می شود، پیامد بارداری خوبی خواهند داشت. (۷۵ درصد زایمان رسیده (مدت کامل بارداری) و ۸۵ درصد تولد نوزاد زنده گزارش شده است)میومکتومی (عمل جراحی برداشت فیبروم) در موارد فیبروم ساب موکوزال یا هر نوع فیبروم بزرگتر از ۵ سانتی متر به کار می رود و احتمال تولد نوزاد زنده به ۹۳-۵۷ درصد می رسد. میومکتومی می تواند از طریق عمل جراحی باز، لاپاراسکوپی یا هیستروسکوپی انجام شود.بیشترین احتمال سقط در رحم سپتوم دار مشاهده می شود (۴۴ درصد) که معمولا با MRI یا ترکیبی از لاپاراسکوپی (برش کوچک برروی شکم و وارد کردن تلسکوپ) وهیستروسکوپی تشخیص داده می شود.با قطع سپتوم رحمی احتمال زایمان رسیده (مدت کامل بارداری) را در مطالعه ای ۸۵-۷۰ درصد گزارش کرده اند.