تاثیر قرص گلوکوفاژ در باردار شدن

پزشکان گلوکوفاژ یا متفورمین را برای افراد مبتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS) و برای کمک به مقاومت به انسولین مربوط به این بیماری تجویز می‌کنند. تاثیر قرص گلوکوفاژ برای باردار شدن چیست؟

تاثیر قرص گلوکوفاژ برای باردار شدن

افراد مبتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک اغلب به انسولین مقاوم هستند و در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به دیابت نوع 2 قرار دارند، به ویژه اگر وزن بیشتری داشته باشند. سندرم تخمدان پلی‌کیستیک می‌تواند باعث پریود نشدن و تخمک‌گذاری کم یا منجر به ناباروری یا مشکل در باردار شدن شود. بر اساس برخی تحقیقات، زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی‌کیستیک یا دیابت بارداری که متفورمین می‌خورند، افزایش وزن کمتری را تجربه می‌کنند.

خطرات و عوارض جانبی قرص گلوکوفاژ برای باردار شدن

خطرات و عوارض جانبی قرص گلوکوفاژ برای باردار شدن زمانی که طبق توصیه پزشک مصرف شود، نسبتا کم است. با این حال، برخی از افراد عوارض جانبی خفیفی را تجربه خواهند کرد. شایع‌ترین عوارض جانبی عبارتند از:

• سوزش سردل
• اسهال
• حالت تهوع و استفراغ
• سایر تغییرات گوارشی

پزشک ممکن است کمترین دوز موثر را برای کمک به کاهش یا جلوگیری از عوارض جانبی متفورمین تجویز کند. متفورمین به ندرت باعث هیپوگلیسمی می‌شود که دارای علائم زیر است:

• ضعف
• خستگی
• سردرد
• سرگیجه
• تحریک‌پذیری
• ضربان قلب سریع
• لرزیدن
• گرسنگی
• تعریق

این قرص همچنین ممکن است در موارد نادر عوارض جدی‌تری مانند اسیدوز لاکتیک ایجاد کند. علائم این بیماری بسیار متفاوت است، اما ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• دردهای شدید معده
• حالت تهوع و استفراغ
• ضربان قلب نامنظم
• سرگیجه، ضعف یا احساس سبکی سر
• خستگی 
• مشکل در تنفس
• دردهای عضلانی
• مشکل در خوابیدن

اگر احساس کردید که علائم یا نشانه‌های جدی اسیدوز لاکتیک دارید، باید فورا با اورژانس تماس بگیرید.

دوز گلوکوفاژ برای باردار شدن

دوز این دارو برای افراد مبتلا به تخمدان پلی‌کیستیک با توجه به واکنش آن‌ها به دارو متفاوت است. دوز متفورمین برای افراد مبتلا به دیابت نوع 2 نیز متفاوت است. پزشک با توجه به سابقه پزشکی، سطح حساسیت به انسولین و عوارض جانبی، دوز این دارو را انتخاب می‌کند.

همچنین ممکن است پزشک برای خانم‌های بارداری که برای دیابت نوع 2 انسولین مصرف می‌کنند، متفورمین تجویز کند تا علائمی که در دوران بارداری ایجاد می‌شود کاهش یابد. برای به حداقل رساندن عوارض جانبی، پزشکان تجویز گلوکوفاژ را با دوزهای بسیار کم شروع می‌کنند و به تدریج آن را افزایش می‌دهند تا علائم بهبود یابد.

جایگزین‌های گلوکوفاژ برای بارداری

افراد باردار مبتلا به دیابت بارداری یا دیابت نوع 2 ممکن است لازم باشد در طول بارداری خود با تجویز پزشک متفورمین استفاده کنند. تحقیقات نشان می‌دهد که ممکن است استفاده از آن برای افراد باردار بی‌خطر باشد، اما برای مصرف آن باید با پزشک مشورت کنید. این دارو علاوه بر کاهش قند خون، حساسیت به انسولین را نیز بهبود می‌بخشد و توزیع چربی در بدن را کاهش می‌دهد.

تاثیر قرص گلوکوفاژ در دوران بارداری و بعد از آن

برخی از افراد در مورد استفاده از متفورمین در دوران بارداری و بعد از آن نگران هستند چون این دارو از جفت عبور می‌کند به این معنی که وقتی یک خانم باردار متفورمین مصرف می‌کند، جنین او نیز متفورمین دریافت می‌کند.

با این حال، در تحقیقات انجام شده هیچ مدرکی دال بر افزایش از دست دادن بارداری یا ناهنجاری‌های مادرزادی در زنانی که متفورمین مصرف می‌کنند وجود ندارد. 

متفورمین و دیابت بارداری

برخی تحقیقات نشان می‌دهد زنان بارداری که برای درمان دیابت نوع 2 از متفورمین استفاده می‌کنند، در مقایسه با دیگران کمتر دچار وزن اضافه می‌شوند. همچنین نوزادان متولد شده از این زنان هنگام تولد میانگین توده چربی کمتر و وزن کمتری دارند.

سئوالات متداول درباره مصرف قرص گلوکوفاژ یا متفورمین

در ادامه با برخی از رایج‌ترین پرسش‌ها در مورد قرص گلوکوفاژ و بارداری آشنا می‌شوید:

مصرف متفورمین در دیابت بارداری از چه زمانی باید شروع شود؟

پزشک ممکن است به محض تشخیص دیابت بارداری، متفورمین را برای فرد مبتلا به دیابت بارداری تجویز کند. ممکن است دوز اولیه مصرف گلوکاژ 500 میلی‌گرم به تعداد یک یا دو بار در روز باشد. پزشک این دوز را بسته به شدت دیابت بارداری تنظیم می‌کند.

چرا برخی از خانم‌های باردار به دیابت بارداری مبتلا می‌شوند؟

زمانی که بدن نتواند در دوران بارداری انسولین کافی بسازد یا زمانی که بدن نسبت به انسولینی که تولید می‌کند مقاوم‌تر شده باشد، شخص به دیابت بارداری مبتلا می‌شود. انسولین هورمونی است که گلوکز یا قند را به سلول‌ها منتقل می‌سازد و سلول‌ها از آن به عنوان انرژی استفاده می‌کنند.

بدن فرد در دوران بارداری هورمون‌هایی ترشح می‌کند که منجر به تغییراتی مانند افزایش وزن و واکنش کمتر بدن نسبت به انسولین می‌شود که به این شرایط، مقاومت به انسولین می‌گویند. به زبان ساده‌تر در مقاومت به انسولین، بدن بیش از حد معمول به انسولین نیاز دارد.

خطر ابتلا به دیابت در دوران بارداری چیست؟

خطرات برای فرد باردار مبتلا به دیابت بارداری عبارتند از:

• پره اکلامپسی
• احتمال سزارین
• خطر آسیب در هنگام تولد
• دریافت تشخیص دیابت در آینده

خطرات مصرف گلوکوفاژ برای جنین عبارتند از:

• رشد بیش از حد 
• زایمان زودرس
• سطوح پایین گلوکز خون در بدو تولد
• نیاز به درمان در بیمارستان
• زردی
• مشکلات تنفسی
• چاقی در آینده
• ناهنجاری‌های مادرزادی 

هنگام مصرف متفورمین از چه چیزهایی باید اجتناب کنید؟

شما باید پزشک خود را در مورد داروهایی که مصرف می‌کنید مطلع کنید، چون برخی از آن‌ها می‌توانند با متفورمین تداخل داشته باشند. داروهایی که ممکن است خطر اسیدوز لاکتیک را افزایش دهند عبارتند از:

• مهار کننده های کربنیک انیدراز
• سفالکسین
• سایمتیدین
• دولوتگراویر
• اتانول
• بوپروپیون
• لاموتریژین

برخی از داروهایی که ممکن است اگر همراه با متفورمین مصرف شوند، باعث هیپوگلیسمی شوند، عبارتند از:

• آندروژن‌ها
• آلفا لیپوئیک اسید
• سالیسیلات‌ها
• مهارکننده‌های انتخابی بازجذب سروتونین
• کینولون‌ها

مراقبت‌های لازم درباره مصرف قرص متفورمین

پزشک ممکن است هنگام مصرف متفورمین موارد زیر را توصیه کند:

• ترک سیگار 
• پیروی از رژیم غذایی مغذی 
• ورزش به طور منظم

آیا باید مصرف متفورمین را در دوران بارداری قطع کنید؟

خانم‌های باردار باید مصرف متفورمین را متوقف کنند مگر اینکه پزشک ادامه مصرف دارو را تجویز کرده باشد. 

پزشک هنگامی که این دارو را مصرف می‌کنید، شما را تحت نظر می‌گیرد تا مطمئن شود که عوارض جانبی ناخواسته را تجربه نمی‌کنید. اگر پزشک تشخیص بدهد که نباید در طول بارداری متفورمین مصرف کنید، ممکن است جایگزین دیگری را برایتان تجویز کند.

یک پسر 3.5 ساله دارم و می‌خواهم برای فرزند دوم اقدام کنم. چون مادرم pco بود، من تک فرزند ماندم و مادرم حتی با جراحی هم موفق به بارداری دوم نشد. خیلی نگرانم که فرزندم هم تنها بماند. نه pco هستم و نه مشکل خاصی دارم، فقط یک فیبروم 1 سانتی از 6 سال پیش دارم. یک سال و نیم بعد از شیردهی به صورت مستمر برای جلوگیری از بارداری قرص ld خوردم و این اواخر پریودم با مقدار کم خونریزی همراه بود. الان 3 سیکل است که قرص مصرف نمی‌کنم و سیکل‌هایم 23 روزه بوده و 1 ماه است که گلوکوفاژ مصرف می‌کنم. الان بعد از 25 روز هنوز پریود نشدم و تست بتای من 0.00 بود با اینکه pco نیستم. تاثیر  قرص گلوکوفاژ برای باردار شدن چیست؟ دکترم گفته اگر این ماه باردار نشدی، لتروزول مصرف کن. اشتیاقی به دو قلوزایی ندارم، چون در بارداری اولم با وجود تک‌قلویی مشکوک به سقط بودم. چند ماه صبر کنم و بعد لتروزول مصرف کنم؟ چند درصد احتمال دوقلو زایی وجود دارد؟

پاسخ دکتر رقیه شمیسایی؛ متخصص زنان و زایمان: روش جلوگیری را قطع و از دارویی که پزشک برای شما تجویز کرده است، به مدت یک سال استفاده کنید. لازم نیست داروی دیگری مصرف کنید و همان گلوکوفاژ کفایت می‌کند. کاری که گلوکوفاژ انجام می‌دهد این است که مقاومت انسولین را که در PCO وجود دارد کم و احتمال تخمک‌گذاری را بیشتر می‌کند. البته وزن‌تان هم مهم است که به آن اشاره نکرده‌اید.  PCO می‌تواند زمینه ژنتیکی هم داشته باشد. در بروز این بیماری ژنتیک تاثیر زیادی دارد و مشخص نیست چند درصد افراد درگیر آن می‌شوند، چون جوامع آماری با هم از نظر سبک زندگی، نحوه تغذیه و عوامل دیگر متفاوت هستند. اما با این حال دلیلی ندارد که شما هم در شرایط مادرتان قرار داشته باشید. در مورد دوقلوزایی هم مصرف کلومیفن این شانس را در شما بیشتر می‌کند اما با لتروزول این‌طور نیست.

خلاصه

تحقیقات نشان می دهد که متفورمین در دوران بارداری خطر عوارض کمی دارد و برخی دیگر از مطالعات نشان می‌دهد که این دارو حتی ممکن است فوایدی برای خانم‌های باردار و جنین داشته باشد. پزشکان بسته به سابقه پزشکی هر فرد، دوزهای متفورمین را با دقت مدیریت می‌کنند. تاثیر قرص گلوکوفاژ برای بارداری نیز به این شکل است که این دارو برای درمان علائم سندروم تخمدان پلی‌کیستیک تجویز می‌شود. تخمدان پلی‌کیستیک، باعث بی‌نظمی در پریود و تخمک‌گذاری و تاخیر در بارداری، یا ناباروری می‌شود.