رای الزام به تمکین، قابل اجرا و الزام مستقیم نیست

پرسش: اینجانب و همسرم که در دوران نامزدی میاشیم تقریبا" یکسال و نیم است که به عقد هم در آمده ایم. از همان اوایل عقدمان هر از چند گاهی اغلب به خاطر اختلاف سنمان دچار اختلافاتی شده و این اختلافات اغلب به واسطه خانواده هایمان حل و فصل میشد تا این مورد اخیر که از دو ماه پیش به خاطر مساله ای واقعا" پیش پا افتاده و کم اهمیت و با تحریک خانواده اش همسرم اعلام کرده که قصد جدایی دارد و دیگر نمیخواهد ادامه دهد. همسرم به دادگاه خانواده مراجعه کرده و تقاضای طلاق کرده و نهایتا" نتوانسته که عسر و حرج خود را اثبات کند و اخیرا" دادگاه خانواده رای به تمکین داده است. حال سوالی که دارم این است که آیا همسرم میتواند از تن دادن به رای دادگاه اجتناب کند و رای دادگاه را قبول نکند؟ در اینصورت اینجانب چه باید بکنم؟


پاسخ: مقدمه ای که در مورد عسر و حرج مطرح کرده اید ارتباطی با سوال شما ندارد. به نظر می رسد که شما دعوی الزام به تمکین علیه همسر خود مطرح نموده اید و دادگاه علیه ایشان و در تایید خواسته شما رای صادر نموده است. اکنون در خصوص اجرای این رای نکات ذیل قابل توجه است:
نکته اول اینکه رای الزام به تمکین از جمله آرایی است که قابل اجرا و الزام مستقیم نمی باشد. به این معنی که عملاً ممکن است خانم از رای تبعیت نکند و تمکین ننماید. با این وجود اثر غیر مستقیم این رای (البته مسلماً پس از قطعیت یافتن) این است که تازمانی که خانم تمکین ننموده، استحقاق دریافت نفقه را نخواهد داشت.
نکته دوم اینکه همانطوری که ذکر کرده اید هنوز زندگی مشترک با همسر خود را آغاز ننموده اید. باید توجه داشت تا پیش از شروع رابطه زناشویی زن حق دارد مادامی که تمام مهریه خود را اخذ نکرده از تمکین امتناع کند و در عین حال حق دریافت نفقه را نیز دارا می باشد؛ این حق، "حق حبس" نامیده می شود. ملاحظه می شود دراینجا عملاً اثری بر رای الزام به تمکین (در صورت استناد خانم به حق حبس)، مترتب نیست.
بنابراین آنچه در نکته اول ذکر شد مربوط به فرضی است که رابطه زناشویی و زندگی مشترک آغاز شده و فرض مسئله شما منطبق بر نکته دوم فوق الاشاره است.