مسمومیت دارویی کودکان، اقدامات لازم

شاید برای شما هم پیش آمده باشد که اینقدر بیمار باشید یا سرتان به قدری شلوغ باشد که دارو‌های‌تان را با هم مصرف کنید. درباره بچه‌ها هم ممکن است این اتفاق پیش بیاید و مادر به فرزندش چند دارو با هم بدهد اما از عواقب و هشدار‌هایی که در این‌باره داده شده آگاه نباشد. به همین دلیل ما از دکتر علی‌اصغر متقی، متخصص کودکان و نوزادان، خواستیم تا درباره اقداماتی که والدین بعد از دادن داروی اشتباه به کودک باید انجام دهند توضیح دهد.

دکتر متقی با اشاره به اینکه اغلب موارد دارو دادن اشتباهی به دلیل بی‌دقتی پدر و مادر‌ها پیش می‌آید، می‌گوید: معمولا در بسیاری از موارد دستور پزشک درست است اما بسیاری از پدر و مادر‌ها دستورات پزشکی را اشتباه انجام می‌دهند یا با نظر خود‌شان دارو‌های بچه را با هم به او می‌دهند. برای مثال داروی دیفن هیدرامین ارتباطی به عفونت ادراری ندارد و یک داروی آنتی‌هیستامینیک است که برای حساسیت و سرماخوردگی تجویز می‌شود. این دارو در کودک حالت خواب‌آلودگی ایجاد می‌کند اما دوز مجاز آن برای او خطرناک نیست.

این متخصص نوزادان درباره دادن انواع دارو‌ها به صورت همزمان یا با فاصله بسیار کم به کودک می‌گوید: دلیل اینکه که پزشکان توصیه می‌کنند دارو‌هایی مانند دیفن هیدرامین را نباید با دارو‌های سرفه مصرف کرد این است که ممکن است بین دارو‌ها هم‌افزایی پیش بیاید. در واقع ممکن است دارو‌ها روی یکدیگر تاثیر بگذارند و اثر آنها در بدن افزایش پیدا کند و بالاتر از دوز استاندارد آنها شود. در این شرایط کودک را تحت نظر قرار می‌دهند و ضربان قلب، نبض و تنفس او را چک می‌کنند که احتمالا چند ساعت پس از مصرف دارو و هنگامی که تاثیر آن از بین رفت، حالت خواب‌آلودگی بچه هم برطرف شده و هوشیار می‌شود.

اگر دارویی که مادر به اشتباه به بچه داده‌است مخصوص کودک باشد و تنها کمی دوز آن بالا و پایین شده باشد، عوارضش کمتری است. به همین دلیل دکتر متقی می‌گوید: مهم‌ترین اقداماتی که بعد از دارو دادن اشتباه به کودک باید مشخص شود، نوع آن دارو، مقداری که به کودک داده شده و مدت زمانی است که از دادن آن به کودک می‌گذرد. اگر تنها دوز دارو‌ها کم و زیاد شده باشد، کودک باید تحت نظر قرار بگیرد و پزشکان بررسی کنند که علائم و عوارضی از آن دارو در بدن کودک مشاهده می‌شود و وجود دارد یا نه. اما اگر دارو با دوز‌های خیلی بالا به بچه داده شده، شاید لازم باشد زودتر برای رساندن به بیمارستان، بستری شدن، شستشوی معده یا کار‌های درمانی دیگر اقدام کنند.

در صورتی که کودکی به دلیل کنجکاوی، دارویی خاص مربوط به بزرگسالان را خورده باشد یا کسی به او دارو‌هایی از قبیل دارو‌های قلبی، دارو‌های اعصاب و مشابه آنها داده باشد، ممکن است او در شرایط خطرناکی قرار بگیرد. بنابر‌این بسیار مهم است که والدین این‌گونه دارو‌ها را در دسترس کودک نگذارند. اما اگر این اتفاق پیش آمد باید کودک فورا به بیمارستان منتقل شود و پدر و مادر نمونه دارویی را که او مصرف کرده به پزشک نشان بدهند. در این مواقع بسته به وضعیت کودک اقدامات درمانی برای او انجام می‌شود.

بسته به دارو ممکن است عوارضی نیز در کودک بروز کند که دکتر متقی بر همین اساس توصیه می‌کند: اگر مادر مطمئن باشد که آن داروی خاص را به کودک داده یا کودک خودش آن را خورده، به محض اینکه متوجه اشتباهش شد، نباید منتظر بروز علائم بماند بلکه باید با پزشک فرزندش تماس بگیرد و جریان را برایش شرح دهد. سپس پزشک با توجه به وزن، سن و شرایط بچه، می‌تواند تشخیص دهد که آن مقدار دارو به کودک آسیب می‌رساند یا نه. اگر مشکل کودک شدید باشد او را تحت نظر می‌گیرند و در صورت لزوم معد‌ه‌اش را شستشو داده و او را بستری می‌کنند. حتی در بعضی موارد شاید لازم باشد که آنتی‌دوز (ضد سم) به او داده شود