مشکلات توالت رفتن کودکان، اوتیسم داره؟

یکی از مهم ترین مهارت هایی که کودک مبتلا به اوتیسم باید بیاموزد انجام توالت است. این مهارت به همان اندازه که فراگیریش برای کودک دشوار است، آموزش آن برای خانواده نیز پیچیده می باشد.

قبل از اینکه مراقبین کودک شروع به اموزش این مهارت نمایند، لازم است به برخی ویژگی ها در او توجه نمایند:

• ویژگی های رشدی

برای آموزش توالت به کودک توجه به سن تقویمی او بسیار مهم است. آموزش نباید قبل از ۱۸ ماهگی آغاز شود. حداقل سن او برای شروع، ۱۸ ماهگی و حداکثر ۲۴ ماهگی می باشد.

• مهارت های ارتباطی و زبانی

کودک مبتلا به اوتیسم درک عینی و آشکاری از کلمات و عبارت ها دارند. بنابراین مراقبین و والدین در آموزش این مهارت ها به او می بایست این ویژگی را مورد توجه قرار دهند. برخی عبارت ها چون لولو می خوردت، میگم هاپو ببردت، ممکن است برای او ایجاد وحشت کند.

• مشکلات حسی

قبل از آموزش توالت بهتر است حساسیت آنها به آب، شستشو، احساس دفع، فضای دستشویی، صدای سیفون و آب مورد ارزیابی قرار گرفته و چنانچه از مشکلات حسی که در آنها بسیار شایع است برخوردار باشند، بهتر است مورد درمان قرار گیرند.

• مشکلات حرکتی

در این مورد باید توجه شود کودک از مهارت های حرکتی لازم برای نشستن روی توالت و ماندن به مدت پنج دقیقه روی آن، کندن لباس، شستشوی خود و استفاده از دستمال برخوردار باشد.

• آگاهی شخصی

در یک برنامۀ زمانی کوتاه، مراقبین یا والدین باید دریابند که آیا کودک آگاه به زمان دستشویی رفتن هست و یا به عبارتی درک نیاز به توالت را دارد؟

• خشک ماندن
کودک باید بتواند یک تا یک و نیم ساعت خشک بماند، تا آموزش را در مورد او شروع کرد.
آنچه برای والدین اهمیت دارد انجام عمل دفع در توالت است. این مهارت هدف اصلی آموزش هاست. هر زمان که کودک عمل دفع در توالت را انجام داد باید مورد تشویق و توجه قرار گیرد. مهارت های سطح دوم (نه به لحاظ اهمیت) شامل ورود به دستشویی، کندن لباس، نشستن روی توالت، شستشوی خود، استفادۀ صحیح از کاغذ توالت، شستشوی توالت، شستن و خشک کردن دست ها می باشد.
آموزش مهارت های فوق لزوماً ممکن است به صورت متوالی صورت نگیرد. کودکی ممکن است توانایی ورود به دستشویی، نشستن روی توالت و انجام عمل دفع را داشته باشد اما در سایر کارها نیاز به کمک داشته باشد.
والدین و مراقبین باید آموزش را تا استقلال کامل ادامه بدهند. انها باید به این نکته توجه کنند که آموزش توالت همزمان با سنین دو تا چهار سال که کودکان از نظر روانی مقابله ای و خودمحور می باشند، انجام می شود.
بنابراین در آموزش هر مهارت نباید با اصرار و پافشاری زیاد او را خسته و مقاومتش را چند برابر نمایند. آنچه مهم است تشخیص زمان دفع توسط کودک و اطلاع دادن به والدین است.
آموزش مهارت انجام توالت
برای انجام یک برنامۀ آموزش توالت بهتر است، مدت هفت تا ده روز قبل از اجرای آن، شروع به ثبت زمان های دفع در کودک کنید. بنابراین لازم است کودک را آزادانه مورد مشاهده قرار دهید و مشاهدات خود را در یک جدول ثبت کنید. (مثلاً انجام ندادن دفع در توالت، خشک بودن شلوار، ادرار در شلوار، ادرار در توالت)

تدوین برنامه
- مشاهدات ثبت شده در جدول را به دقت تحلیل کنید. تخمینی از زمان های ادرار و دفع کودک به دست خواهید آورد. مشخص کنید بر آموزش کنترل ادرار یا دفع تکیه دارید (در اینجا آموزش فراگیری کنترل ادرار بیان می شود).
- جدول را به طور کامل مرور کنید. تعداد دفعات ادرار کردن را جمع بزنید. فاصلۀ میان زمان های انجام ادرار ممکن است یک و نیم تا دو ساعت باشد.
- بر اساس زمان های ثبت شده وقت توالت های بعدی را تنظیم کنید.
- کودک را در همۀ آن زمان ها به توالت ببرید. علاوه بر زمان قابل پیش بینی به نشانه ها و علائمی که کودک نشان می دهد نیز توجه کنید.
- شلوار کودک را پایین کشیده و او را تشویق به نشستن بکنید.
- برای مدت پنج دقیقه او را روی توالت بنشانید و با او بمانید.
- برایش توضیح دهید از او چه می خواهید و در این راستا او را تشویق کنید.
- چنانچه رفتار ادرار کردن را انجام داد به او پاداش بدهید، در غیر این صورت او را از روی توالت حرکت داده و به بیرون ببرید. ده دقیقۀ دیگر او را برگردانید و باز به مدت پنج دقیقه روی توالت بنشانید. این فرآیند را تا موفقیت او ادامه بدهید.
فعالیت های تسهیل گر برای آموزش انجام توالت
- از نشانه های بینایی استفاده کنید، از تصاویر، عکس ها و فیلم هایی که فرآیند خوردن تا توالت کردن را نشان می دهد.
- به مدت ده تا پانزده دقیقه قبل از رفتن به دستشویی به آنها مایعات بدهید. چنانچه تصمیم گرفتید قبل از توالت به آنها مایعات بدهید، سعی کنید در همۀ زمان های ثبت شده که کودک رفتار ادرار کردن را داشته است، استفاده کنید.
- از وسایل، محرک ها و صحبت هایی که حواس کودک را منحرف می کند، بپرهیزید. او باید یاد بگیرد که دستشویی اتاق بازی نیست، و تنها به دلیل دفع در آنجا هست. تنها در شرایطی که کودک از فضای دستشویی ترس دارد، می توانید از تصاویر، اسباب بازی و یا موسیقی برای کاهش ترس او استفاده کنید.
- از توالت معمولی استفاده کنید، چنانچه کودک به دلایلی از آن اجتناب کرد، او را نزدیک به آن یا جلوی توالت بنشانید.
- کوچک ترین رفتار موفقیت آمیز او را تشویق کنید.

برای ایجاد کنترل ادرار در شب بهتر است نکات زیر رعایت شود:
- تا زمانی که کنترل در روز ایجاد نشده در شب آن را آغاز نکنید.
- مصرف مایعات را از سه ساعت مانده به زمان خواب کم کنید.
- مدت زمان خواب او ثابت باشد.
- کودک را قبل از رختخواب، در طول شب و بی درنگ بعد از بیدار شدن به دستشویی ببرید.