علت خستگی در کودکان، بیماری لتارژی است؟

بسیاری از والدین به متخصصین اطفال می‌گویند که کودکشان دچار رخوت، سستی و بی‌حالی شده و بنابراین فکر می‌کنند که کودک لتارژی یا عدم واکنش دارد، این در حالی است که لتارژی واقعی حالتی شبیه به کما است. اگر کودک شما واقعا دچار لتارژی شود، به سختی می‌تواند صحبت کند، تماس مستقیم چشمی برقرار نمی‌کند، آن‌قدر هوشیار نیست که بفهمد شما در نزدیکی او هستید، نمی‌تواند راه برود یا بنشیند، بدن او لخت و دست و پاهای او شل هستند. کودکی که دچار لتارژی شود به وضوح حالتی بسیار مریض و بی‌حال دارد و به احتمال زیاد شما خودتان متوجه می‌شوید که او دچار مشکل جدی شده. لتارژی در کودکان می‌تواند علل مختلفی داشته باشد، بنابراین بهتر است در این موارد به متخصص اطفال مراجعه کنید. اگر علت لتارژی، بیماری باشد، پزشک بیماری را درمان می‌کند و کودک شما ظرف چند روز مجددا مانند قبل فعال می‌شود. حتما به کودک غذاهای مقوی و سالم بدهید و از دادن فست فود به کودک خودداری کنید.
اگر کودک شما دچار لتارژی شده است فورا به متخصص اطفال مراجعه کنید و یا سریعا کودک خود را به اورژانس بیمارستان برسانید. اگر کودک واقعا دچار لتارژی شده باشد، این موضوع نشان‌دهنده وضعیت خطرناکی است که به مراقبت‌های پزشکی قوری نیاز دارد. قبل از آن که وحشت‌زده شوید، از خودتان بپرسید آیا فرزندم واقعا دچار لتارژی شده و یا خیلی خسته است. اگر کودک شما فعالیت زیاد و خواب کمی داشته، احتمالا خسته است. شما می‌توانید برای آن که خیال خود را راحت کنید، او را ارزیابی کنید. اگر او در جواب صدا زدن شما پاسخ می‌دهد و می‌تواند تماس چشمی مستقیم برقرار کند،همچنین اگر می‌تواند حرف بزند و حرکت کند، تنها خسته است و به استراحت نیاز دارد. با این حال اگر همچنان شک دارید و نگران هستید، هیچ ضرری ندارد که برای احتیاط با متخصص اطفال تماس بگیرید.

علل
لتارژی در کودکان می‌تواند علل مختلفی داشته باشد مانند:
- تب : همیشه زمانی که کودک تب می‌کند، خسته و بی‌حال است. تب نشانه‌ی بسیاری از بیماری‌ها است، از سرماخوردگی گرفته تا بیماری جدی مانند مننژیت
- سوءتغذیه: کودکانی که سوءتغذیه دارند همیشه احساس ضعف و رخوت دارند. کمبود مواد غذایی در بدن موجب کاهش زیاد سطح انرژی می‌شود.
- کم‌خونی مشکلات تغذیه‌ای و عدم مصرف آهن کافی از علل شایع بروز کم‌خونی هستند. کم‌خونی موجب کاهش اکسیژن‌رسانی به سلول‌های بدن می‌شود. این موضوع نیز موجب کاهش سطح انرژی بدن کودک می‌شود و کودک به راحتی با کمترین فعالیتی خسته می‌شود.
- کمبود خواب کافی . اگر کودک دچار اختلال خواب در شب باشد، در طول روز احساس سستی و خستگی می‌کند.
- بیماری کبدی و بیماری‌های مغزی مانند مننژیت از دیگر علل لتارژی در کودکان هستند.
- چاقی نیز از علل دیگر خستگی مفرط و بیحالی در کودکان است.

علائم

والدین می‌توانند به راحتی و حتی با نگاه کردن از دور متوجه لتارژی کودک شوند. کودک مبتلا به لتارژی خواب‌آلود و بی‌حال به نظر می‌آید. علائم مشخصه لتارژی عبارت‌اند از:
- کودک نسبت به محیط اطراف خود بی‌تفاوت است.
- او به این طرف و آن طرف حرکت نمی‌کند و با دیگر کودکان بازی نمی‌کند.
- توانایی درک مسائل اطراف برایش مشکل است. ممکن است در درک سوال‌های بسیار ساده نیز مشکل داشته باشد.
- سطح پایین انرژی موجب می‌شود به راحتی خسته شود و به نظر می‌رسد تخلیه کامل انرژی شده است.
- به هر عمل ذهنی یا فیزیکی، بسیار دیر واکنش نشان می‌دهد.
- احساس یبوست دارد، بدین معنا که روده‌های او نیز بی‌حرکت و غیرفعال شده‌اند.
- کودک برای مدت طولانی در خانه یا حتی مدرسه نمی‌تواند بیدار باقی بماند.

تشخیص

معمولا پزشک در ابتدا سوابق پزشکی کامل بیمار را می‌پرسد و سپس بیمار را معاینه فیزیکی می‌کند. گرفتن سوابق پزشکی شامل سوال در مورد هر گونه بیماری یا مشکلی می‌شود که کودک قبلا داشته است. طی معاینات فیزیکی نیز پزشک به صدای قلب و ریه کودک گوش می‌کند، حرکات روده‌ای را بررسی می‌کند و میزان هوشیاری کودک را می‌سنجد.
بسته به این که پزشک در مورد مشکل احتمالی کودک چه حدسی می‌زند، تست‌ها و آزمایشاتی ممکن است تجویز شوند. برای مثال اگر پزشک احتمال وجود اختلال تیروئیدی را بدهد ، انجام آزمایش خون برای بررسی هورمون‌های تیروئیدی را تجویز می‌کند. اگر احتمال آسیب به سر، سکته مغزی، ضربه مغزی، مننژیت و سایر اختلالات مغزی وجود داشته باشد، انجام عکسبرداری از سر تجویز می‌شود. برای عکسبرداری از سر و ارزیابی اختلالات مغزی از روش‌های اسکن ام آر آی یا سی تی اسکن استفاده می‌شود.

درمان

روش درمان لتارژی به علت اصلی بروز آن بستگی دارد. ممکن است پزشک داروهایی برای برطرف کردن عفونت یا تنظیم عملکرد غده تیروئید تجویز کند. اگر افسردگی یا سایر علل روانی موجب بروز لتارژی شده است، ممکن است داروهای ضدافسردگی برای کودک تجویز شود. برای درمان کم‌خونی نیز مکمل‌های آهن تجویز می‌شوند. به یاد داشته باشید که والدین می‌توانند در خانه، داشتن عادات صحیح زندگی و تغذیه را به کودکان خود بیاموزند تا از بروز علائم خستگی مفرط و ضعف و بیحالی کودک جلوگیری کنند، برای مثال:
- خوردن مقادیر زیاد آب
- داشتن خواب کافی
- کاهش سطح استرس کودک
رژیم غذایی
یکی از بهترین راه‌ها برای درمان و پیشگیری از لتارژی، تحت نظر داشتن رژیم غذایی کودک است. والدین باید توجه داشته باشند که کودکشان غذای سالمی مصرف کند. داشتن عادات بدی مثل نخوردن صبحانه، ریزه‌خواری یا خوردن هله‌هوله و غذاهای ناسالم معمولا موجب می‌شود که سطح انرژی بدن کودک پایین بیاید. به خاطر داشته باشید که صبحانه و ناهار مهم‌ترین وعده‌های غذایی هستند. بنابراین اولین وعده غذایی روز را با صبحانه‌ای حاوی پروتئین و کربوهیدرات‌های مورد نیاز بدن کودک آغاز کنید. برای مثال دو تا سه برش کوچک نان کامل همراه با کره‌ی بادم زمینی و یک کاسه از غلات صبحانه کامل، گزینه خوبی است. کودکان همچنین می‌توانند برای صبحانه، تخم‌مرغ آب‌پز و مقدار کمی گوشت ماهی یا گوشت قرمز بخورند. حتما قبل از رفتن کودک به مدرسه به او یک لیوان شیر بدهید. برای وعده‌های غذایی ناهار و شام حتما میوه و سبزیجات را در غذا بگنجانید. خوردن غلات کامل کاهو و بادام همراه با ناهار موجب تأمین انرژی لازم برای ساعات باقی‌مانده از روز می‌شود. از زیاد سرخ کردن و برشته کردن مواد غذایی پرهیز کنید و بیشتر از روش‌های سالم طبخ مانند بخارپز، پخت در فر، کباب کردن و آب پز کردن استفاده کنید.

پیشگیری

کودک باید رژیم غذایی متعادل و سالمی داشته باشد تا سیستم تیمنی بدن او قوی باشد و انرژی لازم برای فعالیت را داشته باشد. داشتن رژیم غذایی سالم برای پیشگیری از آنمی (کم‌خونی) نیز بسیار مهم است. برای افزایش سطح انرژی کودک می‌توانید از مکمل‌های غذایی و نوشیدنی‌های غنی‌شده استفاده کنید. این کار همچنین از بروز چاقی پیشگیری می‌کند. کودک خود را برای چکاب‌های منظم نزد پزشک ببرید. اگر متوجه وجود اختلالات خواب در کودک خود شدید، او را نزد متخصص اطفال ببرید.