برنامه غذایی نوزاد ۱۰ ماهه برای تمام وعدههای غذایی + بهترین مواد غذایی برای رشد و وزنگیری کودک

شروع غذای کمکی نوزادان از شش ماهگی انجام میشود زیرا از این سن کودک آماده دریافت غذای جامد است. از ده ماهگی، تغذیه نوزاد تنوع بیشتری دارد و باید انواع غذای مقوی برای نوزاد ۱۰ ماهه را آماده کنید. در این مقاله، به تفصیل درباره غذای خوشمزه برای کودک ده ماهه، جدول تغذیه نوزاد ده ماهه و نکات مهم آن توضیح دادیم.
فهرست مطالب
- غذای کودک ۱۰ ماهه
- نوزاد ده ماهه چند قاشق غذا باید بخورد؟
- برنامه غذایی کودک ده ماهه
- غذا برای وزن گیری کودک 10 ماهه
- طرز تهیه غذا برای کودک 10 ماهه
- صبحانه برای نوزاد ده ماهه
- ناهار کودک ده ماهه
- شام کودک ده ماهه
- لیست غذاهای مقوی برای کودکان
- میوه برای بچه ده ماهه
- نمونه جدول تغذیه نوزاد 10 ماهه (جدول غذای کمکی نوزاد)
- نوشیدنی کودک ده ماهه
- نکات مهم غذای کودک ۱۰ماهه
غذای کودک ۱۰ ماهه
بسیاری از والدین کنجکاو هستند بدانند که یک نوزاد ده ماهه چقدر باید غذا بخورد یا چه چیزی بخورد.
نقل قول از:
It turns out that your baby needs about 750 to 900 calories each day, with about half coming from breast milk or formula and the rest from solids. Don't focus too much on calories, though, especially during this time when your baby is getting the hang of self-feeding.
ترجمه:
در واقع، نوزاد شما روزانه به حدود 750 تا 900 کالری نیاز دارد که تقریباً نیمی از آن از شیر مادر یا شیر خشک و بقیه از غذاهای جامد تامین میشود. با این حال، زیاد روی کالریها تمرکز نکنید، بهخصوص در این دوره که نوزاد شما در حال آشنایی با غذاها و یادگیری غذا خوردن است.
اگر درباره برنامه غذایی نوزاد ده ماههتان کنجکاو هستید، بهتر است سه وعده اصلی و دو میانوعده بین این وعدهها در روز داشته باشید. در وعدههای اصلی، میتوانید حدود ۶۰ تا ۱۲۰ میلیلیتر شیر مادر یا شیر خشک همراه با غذای جامد به نوزادتان بدهید.
بیشتر بخوانید: سرلاک چیست؟ انواع طعم های سرلاک های بازار + فواید و عوارض آنها
نوزاد ده ماهه چند قاشق غذا باید بخورد؟
مقدار غذایی که نوزاد ده ماهه باید بخورد، به نوع غذا، اشتهای نوزاد و مرحله رشد او بستگی دارد. به طور کلی، برای یک نوزاد ده ماهه، در هر وعده اصلی (سه وعده در روز)، میتوانید حدود ۲ تا ۴ قاشق غذاخوری غذای جامد مانند پوره یا غذاهای انگشتی به او بدهید.
برنامه غذایی کودک ده ماهه
علاوه بر غذا دادن به نوزاد ۱۰ ماهه یا اجازه دادن به او برای استفاده از قاشق، میتوانید غذای انگشتی (Finger Foods) نیز به او بدهید. غذای کودک ده ماهه میتواند شامل تکههای پنیر، میوههای خرد شده، نخود پخته شده و پاستا باشد. فراموش نکنید که نوزاد شما در حال یادگیری شیوه غذا خوردن است، پس صبور باشید. هرچه بیشتر به او اجازه امتحان کردن بدهید، زودتر مهارت غذا خوردن و اعتمادبهنفس پیدا خواهد کرد.
بیشتر بخوانید: برنامه غذایی نوزاد تا یک سالگی
غذا برای وزن گیری کودک 10 ماهه
دو سوال رایج مادران این است: غذای کودک ده ماهه کم وزن چی خوبه؟ بچه ده ماهه چه غذاهایی میتونه بخوره؟ ابتدا باید درباره وزن نوزاد ده ماهه بدانید. تا ده ماهگی، وزن متوسط اکثر دختران حدود 8.5 کیلوگرم و پسران حدود 9.2 کیلوگرم است. از نظر قد، میانگین قد دختران حدود 71.4 سانتیمتر و و پسران 73.4 سانتیمتر است. به طور کلی، در این مرحله، نوزادان ماهانه حدود 1.3 سانتیمتر بلندتر شده و تقریباً 400 گرم وزن اضافه میکنند.
اگر فکر میکنید تغذیه نوزاد ده ماهه شما مناسب نیست و نیاز به وزنگیری بیشتری دارد، باید با متخصص اطفال مشورت کنید. اگر شاخص رشد کودک با نمودار رشد مطابقت نداشته باشد و وزن گیری کودک به صورت کند باشد باید اقدامات مداخلهای برای تنظیم بهموقع رشد جسمانی کودک در سال اول انجام شود. به همین دلیل تغذیه کودک ده ماهه نیاز به توجه ویژه دارد.
برای وزنگیری نوزاد ده ماهه، میوهها و سبزیجات نیاز به آماده سازی مناسب دارند. به عنوان مثال، آووکادو، موز، بلوبری، هلو، سیبزمینی آبپز، هویج و لوبیا سبز را میتوان بهصورت پوره یا تکههای کوچک برای نوزاد آماده کرد. علاوه بر این، نوزادان ده ماهه میتوانند پاستا، غلات، توفو، تخم مرغ و گوشت خالص بخورند. والدین میتوانند مرغ خرد شده و بوقلمون چرخکرده به نوزاد بدهند. گوشت گاو را نیز میتوان پخت، پوره کرد و با قاشق به نوزاد داد که گزینهای خوشمزه و مغذی است و به افزایش وزن نوزاد کمک میکند.
در ادامه درباره اینکه نوزاد ۱۰ ماهه چه چیزهایی میتواند بخورد تا وزنش افزایش پیدا کند، بیشتر توضیح میدهیم.
بیشتر بخوانید: علت وزن کم کردن نوزاد
تغذیه ده ماهگی نوزاد برای وزنگیری
با رژیم غذایی پایهای که در بالا توضیح داده شد، اگر نوزاد ده ماهه هنوز به وزن استاندارد نرسیده است، والدین باید روی افزایش غذاهای مغذی زیر تمرکز کنند که به کودک کمک میکند وزن اضافه کند و از سوءتغذیه جلوگیری شود.
- شیر و محصولات لبنی: شیر کمچرب و مخصوص کودکان زیر یک سال را انتخاب کنید تا تغذیه آنها را تکمیل کند. در تهیه سوپ برای نوزاد ده ماهه، از غلات استفاده کنید. همچنین میتوانید در حد تعادل بستنی به نوزاد بدهید.
- افزودن گوشت به رژیم غذایی کودک: والدین میتوانند مقداری گوشت چرخکرده پخته شده را روی نان ساندویچ بگذارند و به کودک بدهند. میتوانید ماهی و مرغ را هم به همین ترتیب به برنامه غذایی نوزاد ۱۰ ماهه اضافه کنید.
- چربیهای سالم: چربی برای رشد کودک در این مرحله حیاتی است. هنگام تهیه غذا، فراموش نکنید کمی کره خالص، کره گیاهی یا روغن پختوپز به هر وعده اضافه کنید. یک قاشق چایخوری روغن زیتون به سوپ، سبزیجات، پوره سیبزمینی، غلات پخته شده، پودینگ، برنج، پاستا و گوشت پختهشده اضافه کنید.
طرز تهیه غذا برای کودک 10 ماهه
کودک ۱۰ ماهه چی بخوره؟ برنامه غذایی کودک ۱۰ ماهه تنوع بیشتری دارد و او تقریباً هر غذایی (بهجز عسل و نمک) را بهصورت پوره یا له شده میتواند مصرف کند. در ادامه طرز تهیه غذا برای نوزاد ده ماهه را ذکر میکنیم.
- فرنی برنج: دو قاشق غذاخوری آرد برنج را با یک فنجان شیر مادر یا شیر خشک مخلوط کنید. مخلوط را روی حرارت ملایم بپزید تا غلیظ شود. پس از پخت، آن را در ظرفی بریزید و اجازه دهید خنک شود تا آماده سرو برای کودک باشد.
- پوره سیب: یک سیب را پوست کنده، هستهاش را جدا کنید و آن را بخارپز یا آبپز کنید تا کاملاً نرم شود. سپس سیب را در مخلوطکن یا غذاساز پوره کنید. برای رقیقتر شدن، میتوانید مقداری شیر مادر یا شیر خشک به آن اضافه کنید.
- پوره موز: یک موز رسیده را با چنگال له کنید. در صورت نیاز، کمی شیر مادر یا شیر خشک به آن بیفزایید تا بافت نرمتری پیدا کند و برای کودک قابل خوردن باشد.
- پوره سیبزمینی شیرین: یک سیبزمینی شیرین را پوست بگیرید و آبپز کنید تا نرم شود. سپس آن را در غذاساز پوره کنید. برای طعم و بافت بهتر، میتوانید کمی شیر مادر یا شیر خشک به آن اضافه کنید.
بیشتر بخوانید: طرز تهیه ۱۳ غذای خوشمزه برای کودکان زیر ۱ سال
صبحانه برای نوزاد ده ماهه
بسیاری از مادران میپرسند: صبحانه به کودک ده ماهه چی بدم؟ ابتدا خوب است بدانید که صبحانه برای بچه ۱۰ ماهه یکی از کلیدیترین وعدههای غذایی است که نقش مهمی در رشد، یادگیری و تامین انرژی او ایفا میکند. برخلاف شام که حذف آن ممکن است تاثیر کمتری داشته باشد، نادیده گرفتن صبحانه توصیه نمیشود، زیرا این وعده غذایی در حفظ سلامتی نوزاد موثر است. در ادامه، انواع صبحانه برای نوزاد ده ماهه را آوردهایم.
- فرنی: بهترین صبحانه نوزاد ده ماهه، فرنی است که میتوان آن را با آرد برنج یا آرد گندم تهیه کرد. برای خوش طعمتر شدن و افزایش ارزش غذایی، میتوانید مقداری پوره میوه تازه به فرنی اضافه کنید تا کودک از خوردن آن لذت ببرد.
- اوتمیل: اوتمیل یا بلغور جو دوسر یک انتخاب مغذی و سالم صبحانه برای کودک ۱۰ ماهه است. برای تهیه آن، ابتدا بلغور جو دوسر را با استفاده از غذاساز خرد کنید. این صبحانه نه تنها برای کودک، بلکه برای مادران نیز گزینهای مقوی و مناسب است.
- پوره سبزیجات: یکی دیگر از انتخابها برای صبحانه نوزاد ۱۰ ماهه، پوره سبزیجات است. اگر کودک شما به طعم سبزیجات علاقهمند است، پوره سبزیجات گزینهای عالی برای صبحانه محسوب میشود. برای تهیه پوره سبزیجات کافی است هویج، سیب زمینی یا کدو را انتخاب کنید، آنها را خرد کرده و بجوشانید تا کاملاً نرم شوند. سپس آنها را پوره کنید تا بافتی صاف و مناسب برای کودک داشته باشد.
بیشتر بخوانید: تهیه فرنی برای نوزاد، دستور پخت
ناهار کودک ده ماهه
برای ناهار نوزاد ده ماهه، کته نرم یا سوپ میتوانند انتخابهای خوبی باشند. کته به دلیل بافت لطیف و هضم آسان، برای کودکانی که تازه شروع به خوردن غذاهای جامد کردهاند، بسیار مناسب است و میتوان آن را با مواد مغذی مثل هویج پوره شده یا کمی گوشت چرخکرده ترکیب کرد. سوپ کودک ده ماهه نیز به دلیل تنوع مواد مغذی مثل سبزیجات، حبوبات و پروتئین، انرژی لازم برای کودک را تامین میکند. این غذاها نه تنها خوشمزه و سالم هستند، بلکه به والدین این امکان را میدهند که با افزودن مواد مختلف، ذائقه کودک را به تدریج با طعمهای جدید آشنا کنند.
شام کودک ده ماهه
یکی دیگر از پرسشهای رایج مادران این است که برای شام بچه ده ماهه چی بخوره؟ غذای نوزاد 10 ماهه در وعده شام بهتر است سبک باشد تا هضم آن برای کودک آسان باشد. غذاهای پوره شده مثل سیب زمینی شیرین، کمی کته نرم، حلیم رقیق یا ترکیب کته با آب گوشت و سوپ سبزیجات گزینههای مناسبی هستند. این غذاها نه تنها طعم ملایمی دارند، بلکه سرشار از مواد مغذی بوده و به رشد سالم کودک کمک میکنند. توجه داشته باشید که غذا کاملاً نرم و بدون تکههای درشت باشد تا کودک به راحتی بتواند آن را بخورد.
لیست غذاهای مقوی برای کودکان
کودک ده ماهه چه غذاهایی باید بخورد؟ غذا برای کودک ده ماهه باید سالم، مغذی و متنوع باشد. در ده ماهگی، نوزاد شما احتمالاً در حال یادگیری غذا خوردن است. مهم است والدین بدانند بهترین غذا برای بچه ده ماهه چیست تا اطمینان حاصل کنند که نوزاد مواد مغذی لازم برای رشد را دریافت میکند.
به کودک خود تمام گروههای غذایی، شامل میوهها و سبزیجات، غلات کامل، پروتئینهای کمچرب، لبنیات یا جایگزینهای غنیشده و چربیهای سالم بدهید. در جدول زیر، تغذیه کودک ده ماهه را ذکر کردهایم.
گروه غذایی |
مقدار و نمونه |
غلات کامل |
½ کاسه برنج قهوهای یا برنج سفید (۱۰۰ گرم) ½ کاسه اسپاگتی (۱۰۰ گرم) ۱ عدد سیب زمینی بزرگ (۱۸۰ گرم) ۲ برش نان سبوسدار (۶۰ گرم) ۴ عدد بیسکویت سبوسدار ساده |
میوه |
۱ عدد کوچک سیب، پرتقال، گلابی یا انبه (۱۳۰ گرم) ۱ قاچ آناناس یا هندوانه (۱۳۰ گرم) ۱ عدد موز متوسط ۱۰ عدد انگور (۵۰ گرم) |
سبزیجات |
¼ بشقاب سبزیجات پخته |
گوشت و سایر موارد |
به اندازه کف دست ماهی، گوشت کمچرب یا مرغ بدون پوست (۹۰ گرم) ¾ لیوان حبوبات پخته مثل عدس (۱۲۰ گرم) ۳ عدد تخم مرغ (۱۵۰ گرم) ۵ عدد میگوی پخته شده متوسط |
میوه برای بچه ده ماهه
یکی از بخشهای مهم تغذیه کودک ۱۰ ماهه، میوهها هستند. حتماً میوهها را دقیق و بهطور کامل بشویید و هسته و پوسته آن را جدا کنید. سپس میوه را خرد کنید یا به صورت غذای انگشتی به نوزاد بدهید. بهترین میوهها برای نوزاد 10 ماهه عبارتند از: سیب، موز، کیوی، انبه، طالبی، شلیل، پرتقال، هلو، گلابی، توت فرنگی، تمشک، آلو، آناناس و بلوبری.
نمونه جدول تغذیه نوزاد 10 ماهه (جدول غذای کمکی نوزاد)
برای نوزاد ده ماهه چه غذایی بدهیم؟ در جدول زیر وعده غذایی، زمان مناسب و نمونه غذای کمکی نوزاد ده ماهه را ارائه میدهیم.
وعده غذایی |
زمان |
غذای کمکی نوزاد ۱۰ ماهه |
صبحانه |
7 صبح |
بلغور جو دوسر با موز له شده و یک تکه کوچک نان تست با کره بادام |
میان وعده صبح |
9:30 صبح |
چند تکه کوچک سیب |
ناهار |
12 ظهر |
سیب زمینی شیرین له شده، مرغ ریش ریش و لوبیای سبز بخارپز |
میان وعده عصر |
3 بعد از ظهر |
چند تکه خیار |
شام |
6 عصر |
پاستای پخته با سس گوجه فرنگی، گوشت چرخ کرده و هویج پخته |
بیشتر بخوانید: غذای کمکی برای کودکان را از کی شروع کنیم؟
نوشیدنی کودک ده ماهه
در تغذیه نوزاد ۱۰ ماهه، نوشیدنیها جایگاه ویژهای دارند. شیر مادر یا شیر خشک باید نوشیدنی اصلی نوزاد در سال اول باشد. از حدود ۶ ماهگی، مقدار کمی آب جوشیده خنک شده میتواند در کنار شیر مادر یا شیر خشک به نوزاد داده شود.
برخی شیرها برای نوزادان زیر ۱۲ ماه مناسب نیستند زیرا ممکن است مواد مغذی کافی برای رشد و تکامل نوزاد را نداشته باشند و حتی ممکن است به کلیه یا دستگاه گوارش نوزاد آسیب بزنند. همچنین شیر گاو نباید بهعنوان نوشیدنی اصلی به نوزادان زیر ۱۲ ماه داده شود اما مقدار کمی شیر پرچرب را میتوان برای تهیه غذاهای جامد مانند غلات صبحانه یا تهیه فرنی استفاده کرد.
شیر بز و شیر گوسفند نیز برای نوزادان مناسب نیستند و نباید قبل از ۱۲ ماهگی بهعنوان نوشیدنی اصلی داده شوند. شیر سویا، برنج، جو دوسر، نارگیل یا بادام جایگزین مناسبی برای شیر مادر یا شیر خشک در سال اول نیستند.
بیشتر بخوانید: بهترین نوشیدنی هایی که میتوانید به کودکان خود بدهید
نکات مهم غذای کودک ۱۰ماهه
- از دادن خوراکیهایی که ممکن است باعث خفگی نوزاد شوند خودداری کنید مانند مغزهای کامل، میوهها، سبزیجات خام و پاپ کورن.
- به نوزاد آبمیوه، نوشیدنیهای میوهای، چای، دمنوشهای گیاهی، قهوه، نوشابه یا شربت ندهید.
- در غذای ده ماهگی نوزاد نباید عسل یا تخم مرغ خام وجود داشته باشد.
- از دادن خوراکیهایی با میزان بالای چربی، چربی اشباع، شکر افزوده یا نمک افزوده به نوزاد خودداری کنید. در دفترچه غذایی نوزاد، کیک، بیسکویت، آبنبات و چیپس جایی ندارد و ممنوع است.
جمعبندی
در مجموع، انتخاب غذا برای بچه ۱۰ ماهه نیازمند دقت و توجه به تنوع، ارزش غذایی و ایمنی خوراکیها است. در این سن، کودک علاوه بر شیر مادر یا شیر خشک، باید از گروههای مختلف غذایی مانند میوهها، سبزیجات، غلات، پروتئینها و لبنیات بهرهمند شود تا رشد و وزنگیری طبیعی داشته باشد. استفاده از غذا برای نوزاد ۱۰ ماهه به شکل پوره، غذاهای نرم و یا غذاهای کودک ده ماهه به صورت انگشتی، به تقویت مهارتهای تغذیهای و استقلال او کمک میکند. همچنین، والدین میتوانند با معرفی تدریجی انواع غذا برای کودک ده ماهه مانند سوپ، کته نرم، پوره میوه و سبزیجات یا گوشتهای سبک، ضمن افزایش اشتها و وزن کودک، او را با طعمهای مختلف آشنا کنند.