تلویزیون برای کودکان، چه تاثیراتی دارد؟

شکی نیست که رسانه گسترده ای همچون تلویزیون در فرهنگ سازی جایگاه بسیار برجسته ای دارد و شاید در برهه کنونی، نقش تلویزیون در فرهنگ سازی یا تغییر فرهنگ بی بدیل باشد. دست یابی تلویزیون به چنین نقش چند جانبه ای در خانواده به چند عامل بستگی دارد.
تلویزیون در کنار پدر و مادر و فرزند، فرد چهارم خانواده است. از نظر آگاهی رسانی و راهنمایی چند جانبه، مهم ترین و نزدیک ترین و سریع ترین ابزار کسب و درک اطلاعات به شمار می رود. از نظر اثرگذاری، از چندین عامل تأثیرگذار در روان آدمی مانند: تصویر، صدا، تحرک، انگیزش احساسات، تنوع مطالب و تصاویر، هیجان انگیزی و… برخوردار است.
بنابراین، جایگاهی که تلویزیون در انتقال ارزش ها و پیام ها و تثبیت یا تغییر و تزلزل فرهنگ ها و ارزش پیدا کرده است، بسیار حساس و خطیر است و گستردگی استفاده از این ابزار، و داشتن مقبولیت گسترده نزد عموم مردم بر اهمیت موضوع می افزاید. پژوهش های متعدد نیز حساسیت خطیر و جایگاه مهم این رسانه را در تأثیرگذاری اجتماعی و فرهنگ سازی تأیید می کند.
گذشته از تأثیرگذاری عمومی و اجتماعی این رسانه، خانواده و نسل جوان از اثرپذیری بیشتری نسبت به این رسانه برخوردارند. در بسیاری از خانه ها، اتومبیل، تلفن، فریزر و…وجود ندارد، ولی یک دستگاه تلویزیون حضور دارد که هم حس بینایی و هم حس شنوایی را به کار می گیرد و تأثیرگذاری آن تا آن جاست که روان شناسان پس از خانواده و مدرسه، آن را یکی از ارکان تربیتی و عامل جهت دهنده به علایق و نگرش های کودکان و نوجوانان دانسته اند. جایگاه تلویزیون در جوامع غربی و تعریف و تبیین آن جایگاه با تعریف موقعیت تلویزیون در کشور اسلامی ایران تفاوت جدی دارد.
تلویزیون جمهوری اسلامی از نظر اهداف و رسالتی که بر عهده دارد، با جهت حرکت و مبانی این رسانه در جوامع غربی بسیار متفاوت است. وظیفه تلویزیون به عنوان رسانه جمعی در جامعه اسلامی، ترویج، تثبیت و تعمیق ارزش ها و باورهای دینی، تبدیل آن ها به هنجارهای عمومی، ترسیم جامعه آرمانی اسلامی، زمینه سازی برای هر چه نزدیک تر شدن به آن و نیز ارائه ایده آل ها و مطلوب ها است.
با توجه به چنین نقشی، این پرسش مطرح می شود که تلویزیون به عنوان رسانه ملی و فرد چهارم خانواده، تا چه اندازه توانسته است ارزش های اسلامی و انسانی حاکم بر روابط فرزندان و والدین را تثبیت کند و به هنجارسازی آداب و رسوم پذیرفته شده در نسل جوان بپردازد. احترام و خدمت به پدر و مادر، پرهیز از نگاه تند، سخن های پرخاش گونه و حتی شیوه نشستن، راه رفتن و… در آموزه های تربیتی اسلام مورد توجه قرار گرفته و این آموزه ها در بستر خانواده های سنتی ایرانی نهادینه شده است. در این عصر، وظیفه خطیر مدیران، برنامه سازان و تهیه کنندگان رسانه ملی آن است که در تثبیت و انتقال این ارزش ها به نسل های جدید نقشی مثبت ایفا کنند.