مصرف آویشن در بارداری، بخوریم یا نخوریم؟

آویشن خواص بسیار زیادی دارد از درمان انواع بیماری ها تا سلامت و زیبایی پوست و مو می توان از آن استفاده کرد. این گیاه درمان خوبی برای عفونت های همه قسمت های بدن است.

یک متخصص گیاهان دارویی با بیان این ‌که درمان سرماخودگی توسط پزشکان به ‌صورت علامتی انجام می‌شود، گفت: «درمان علامتی به‌ معنای درمان قسمت‌های مختلفی از بدن است که در بیماری سرماخوردگی درگیر می‌شود مانند درمان سرفه، آب ریزش بینی، تب که این نوع درمان با داروهای گیاهی نیز امکان‌پذیر است.»

خاصیت ضد باکتری

دکتر علیرضا یزدی‌نژاد درباره خاصیت ضدباکتری گیاه آویشن یادآور شد: «این گیاه در درمان سرفه‌های خشک مورد استفاده قرار می‌گیرد که در حال حاضر نیز فرآورده‌های مختلفی از آن در داروخانه‌ها موجود است.»

وی بوی معطر این گیاه را دلیل بر حفظ خاصیت آن دانست و اظهار کرد: «البته استفاده از این گیاه در زنان باردار ممنوع است و در زنان شیرده و کودکان زیر دو سال نیز باید با احتیاط مصرف شود.»

یزدی‌نژاد گیاه ختمی را از دیگر گیاهان موثر در درمان سرفه‌های خشک سرماخوردگی نام برد و خاطرنشان کرد: «افراد می‌توانند به‌صورت دم‌ کرده یا جوشانده از این گیاه استفاده کنند و قرص مکیدنی آن نیز در داروخانه موجود است.»

وی افزود: «البته استفاده از این گیاه یا شکل دارویی آن در افراد دیابتی توصیه نمی‌شود چرا که استفاده از آن قندخون را افزایش می‌دهد.»

این متخصص گیاهان دارویی، گیاه 4 تخم را که ترکیبی از بالهنگ، قدومه شیرازی و صمغ گیلاس و آلبالو است را روش دیگری در درمان سرفه‌های خشک معرفی کرد. وی همچنین گیاه کتیرا و سرخارگل را از گیاهان دارویی نام برد که موجب تقویت و افزایش سیستم ایمنی بدن می‌شوند.

او افزود: «این دو نوع گیاه با افزایش تولید گلبول‌های سفید و تقویت فعالیت گلبول‌های سفید بدن سیستم ایمنی را تقویت می‌کنند. گیاه کتیرا بومی ایران است و در بازار نیز به ‌صورت خشک یافت می‌شود ولی با توجه به این‌ که سرخارگل بومی ایران نیست به‌ صورت آزاد در بازار یافت نمی‌شود، افراد می‌توانند آن را به‌ صورت قرص از داروخانه‌ها تهیه کنند.»

یزدی‌نژاد با اشاره به خاصیت تب‌ بری گیاه پرسیاوش در درمان سرماخوردگی اظهار کرد: «پرسیاوش گیاه حساسی است و با گذشت 6 ماه از زمان جمع‌آوری آن، خاصیت خود را از دست می‌دهد.»

یک متخصص تغذیه گفت: مصرف آویشن در زنان باردار باعث سقط کننده جنین می‌شود و مادران باردار باید از مصرف آن خودداری کنند.

تقویت اعصاب

آویشن گیاهی کوهستانی و معطر است که تنوع زیادی دارد. این گیاه دارای طبیعتی گرم و خشک است و از آن معمولاً به عنوان ادویه برای طعم ‌دار کردن انواع غذاها و بعضی خوراک‌ها استفاده می‌‌کنند.

وی گفت: این گیاه در کشور ما معمولاً به صورت خشک شده و پودر مورد استفاده قرار می‌‌گیرد ولی در کشورهای دیگر علاوه بر پودر آن، نوع تازه‌اش را نیز در غذا مصرف می‌کنند زیرا آویشن تازه عطر و بوی بیشتری نسبت به نوع خشک آن دارد.

این متخصص تغذیه افزود: آویشن برای تقویت اعصاب، درمان افسردگی ، خستگی و بی‌خوابی مفید است و باعث کاهش فشارخون و چربی خون می‌شود. آویشن خاصیت ضد میکروبی، ضد قارچی، ضد انگلی، ضد التهاب، ضد احتقان، ضد زخم‌های داخلی، ضد آلزایمر و قابض دارد.

صفوی گفت: مصرف آویشن به صورت جوشانده برای رفع تنگی نفس، برونشیت، سرفه، نفخ شکم، سوءهاضمه، آسم، سیاه‌سرفه، سرگیجه، سردرد و زکام توصیه می‌شود، برای این منظور ۱۰ گرم آویشن را در یک لیتر آب ریخته و جوشانده آن در طول روز مصرف شود.

وی گفت: آویشن سقط کننده جنین در مادران باردار محسوب می‌شود بنابراین زنان باردار باید از مصرف آن خودداری کنند.

مهم‌ترین مطالب در این‌باره:
آویشن علاوه بر جایگاه ویژه‌ای که در آشپزی دارد، از اهمیت خاصی در طب سنتی برخوردار است و برای درمان مجموعه متنوعی از بیماری‌ها و مشکلات مورد استفاده قرار می‌گیرد. ترکیب اصلی آویشن، یعنی تیمول، با خاصیت‌های ضدمیکروبی، ضدقارچی، آنتی‌اکسیدانی و ضدسرطانی مرتبط است.
به همین دلیل، دم‌نوش آویشن همواره به‌عنوان یکی از درمان‌های خانگی عالی و بی‌نظیر برای سرفه‌های ناشی از برونشیت و عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی مطرح بوده است.
با این ‌حال و علی‌رغم تمام این نکات و ویژگی‌های مثبت، مصرف دم‌نوش آویشن می‌تواند با مواردی از اثرات جانبی همراه باشد که آگاهی داشتن درباره آن‌ها برای جلوگیری از بروزشان ضرورت دارد.

واکنش‌های آلرژیک
براساس یکی از مطالعات منتشرشده در Contact Dermatitis، افرادی که نسبت به گیاهان و سبزی‌های قرار گرفته در خانواده نعناع حساسیت دارند، نباید دم‌نوش آویشن مصرف کنند. فهرست گیاهان و سبزی‌های متعلق به این خانواده واقعا گسترده است.
اما بعضی از رایج‌ترین و پُرمصرف‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از رزماری ، ریحان، پونه و کرفس. بعضی از محققان نیز می‌گویند که اگر نسبت به علف آلرژی دارید، باید از مصرف آویشن و دم‌نوش آویشن پرهیز کنید.
در ضمن، اگر بعد از مصرف دم‌نوش آویشن با یکی از این علائم مواجه شدید، باید سریعا خودتان را به مراقبت‌های پزشکی برسانید: درد در قفسه سینه، تنگی نفس، تنگ شدن گلو، بثورات پوستی یا تورم در مفصل‌ها.

مسمومیت دهانی
مطالعات مختلفی نشان داده‌اند که استفاده از دوز بالای آویشن می‌تواند اثرات جانبی منفی و مخربی ایجاد کند. بعضی از شایع‌ترین اثرات جانبی مخرب و منفی گزارش‌شده ناشی از مصرف آویشن عبارت‌اند از سوزش سر معده، حالت تهوع، استفراغ، ناراحتی معده، اسهال ، سردرد و سرگیجه.
علاوه بر این، روغن‌های فرّار موجود در برگ‌های آویشن می‌توانند ضربان قلب را آهسته کنند و باعث تنفس سریع و بریده‌بریده در بعضی از افراد دیگر شوند.

شرایط پزشکی
اگر سابقه ابتلا به بیماری‌های قلبی، زخم معده یا اختلال‌های گوارشی را دارید، باید در مصرف آویشن یا دم‌نوش آویشن با احتیاط عمل کنید و حتی از پزشکان در این زمینه نظر بخواهید.
محققان آلمانی دریافته‌اند که یکی از گونه‌های آویشن، Thymus serpyllum، می‌تواند اثرات منفی و مخربی برای تیروئید داشته باشد.
طبق گزارش منتشرشده از مطالعه آنان در Planta Medica، آویشن به اندازه دیگر گیاهان متعلق به خانواده نعناع، میزان هورمون ترشح‌شده توسط قوه هیپوفیز که تیروئید را تحریک می‌کند، تغییر می‌دهد.
از منظر نظریه‌های علمی، این مساله یعنی این‌که مصرف دم‌نوش آویشن به‌طور منظم می‌تواند به کاهش هورمون‌های تیروئید منجر شود.
به‌علاوه، اگر مراحل درمانی جایگزین تیروئید را طی می‌کنید یا در حال مصرف داروهای ضدتیروئید هستید، باید از مصرف دم‌نوش آویشن پرهیز کنید.

بارداری و شیردهی
اطلاعات علمی کافی در این زمینه وجود ندارند تا امنیت استفاده از آویشن را برای زنان باردار تایید کنند. همچنین معلوم نیست که ترکیبات آویشن به شیر مادر منتقل می‌شوند یا خیر.
با این‌ حال، باید به این نکته اشاره کرد که آویشن از قرن‌ها پیش به‌عنوان دارویی برای تسریع قاعدگی مورد استفاده قرار می‌گرفته است. بنابراین، می‌تواند گفت که زیاده‌روی در مصرف آویشن می‌تواند با خطر سقط جنین همراه باشد.
به‌طور کلی هم زنان باردار و شیرده نباید بدون نظر پزشک، از مکمل‌ها و داروهای گیاهی استفاده کنند.

عرقیات، پودر و بخور
آویشن گیاهی است که خواص طبی زیادی است و به صورت عرقیات، پودر و بخور استفاده می شود در دوران بارداری مصرف آن با ملاحظاتی همراه است و ممکن است برای جنین خطراتی ایجاد کند.
در گذشته، از گیاه آویشن برای خوشبو کردن آب حمام هم استفاده می شد. مصرف آویشن در بارداری را به صورت عرقیات می توان انجام داد و هم به صورت بخور که در درمان بیماری های تنفسی استفاده می شود.
این گیاه از گروه گیاهان نعناع است که در موارد روزمره و برای از بین بردن بوی نامطبوع دهان از آن استفاده می شود.
طبیعت گیاه آویشن به طور کلی گرم است و در انواع مختلف دمنوش ، روغن، آویشن تازه و خشک، استفاده می شود. آویشن، سرشار از تیمول است که این ماده با خاصیت ضد میکروبی و ضد عفونی کننده، از بدن در برابر بیماری ها محافظت می کند.
عطر و بوی مطبوع گیاه آویشن در دمنوش ها و چای ها کاملا مشخص است. گیاه آویشن با گل های کوچک و زیبا، همواره در درمان های مختلف به کار می رود. مصرف آویشن در موارد عادی مشکلی ایجاد نمی کند.
اما سوال اینجاست که آیا می توان در دوران بارداری مخصوصا در اواخر دوران بارداری آن را مصرف کرد و آیا عوارضی به دنبال دارد؟
استفاده از آویشن و خوردن آویشن در بارداری ویژگی های خاص خود را دارد. پاسخ این است که دوران بارداری، از دوران حساسی محسوب شده و مصرف برخی مواد غذایی و یا گیاهان دارویی و روغن ها، باید با مشورت پزشک صورت گیرد.
خوردن آویشن در بارداری به دلیل مواد فعال و غنی درگیاه آویشن، مصرف آن مخصوصا در اواخر بارداری ممکن است تاثیر نامطلوبی بر شرایط زن باردار گذاشته و یا باعث حساسیت شود. با توجه به ویژگی های فردی در هر زن باردار، واکنش های احتمالی در هر فرد، متغیر است.
با توجه به مطالعات انجام شده، مصرف میزان کمی آویشن در دوز پایین، مشکل خاصی ایجاد نمی کند اما پیش از مصرف بهتر است با پزشک مشورت کنید.

مضرات خوردن آویشن در بارداری
بر طبق مطالعات و تحقیقات انجام شده می توان گفت که خوردن آویشن در بارداری و یا مصرف دمنوش های آویشن در زنان باردار باید با احتیاط انجام شود.
به این معنی که میزان مصرف آویشن حتی به صورت بخور، باید طبق نظر پزشک باشد تا از خطرات احتمالی جلوگیری شود. در برخی موارد، مصرف آویشن و یا بخور آن سبب سقط جنین و یا اختلال در روند بارداری می شود.
صرف نظر از خواص بی شمار آویشن در کاهش فشار خون، خاصیت ضد میکروبی، خاصیت ضد قارچی، تقویت کننده اعصاب، ضد التهابی، ضد آلزایمر، ضد افسردگی و از بین بردن زخم ها و آسیب ها، باید گفت که بخور، دمنوش و مصرف آویشن در دوران بارداری، توصیه نمی شود زیرا گیاهی است قابض که سبب انقباضات رحمی شده و همین انقباضات ممکن است خطر سقط جنین را افزایش دهد.
به طور کلی، تمام گیاهان دارویی و درمان های خانگی در دوران بارداری باید تحت نظر پزشک صورت گیرد تا سلامت مادر و جنین با خطر مواجه نشود.

فواید خوردن آویشن در بارداری
آویشن دارای خواص بی شماری است که در درمان اکثر بیماری ها کاربرد دارد. مصرف آویشن در زمان های عادی مشکلی ندارد.
در دوران باردای، مصرف آویشن به میزان بسیار کم و در غذا مشکلی ندارد اما به دلیل آن که آویشن نوعی گیاه قابض است و ممکن است رحم را تحریک کند، در مصرف آن و حتی بخور آن باید احتیاط کرد.
اما به طور کلی، بخور آویشن در دوران بارداری به میزان خیلی کم، باعث نشاط و تمدد اعصاب شده و همچنین باعث بهبود گردش خون و بهبود وضعیت کم خونی در دوران بارداری می شود.