چگونه موقع انفجار از خودمان مراقبت کنیم؟

شرق: در مهندسی بقا، اصل اول قرارگرفتن در «سایه انفجار» یا مکان امن است. «سایه‌ انفجار» فضایی از خانه است که در مسیر مستقیم پرتابه‌ها و موج متراکم قرار ندارد. برای پیداکردن این سایه، باید به دنبال «خط کور» بگردید. خط کور یعنی نقطه‌ای از خانه که وقتی در آن می‌ایستید یا دراز می‌کشید، هیچ دیدِ مستقیمی به هیچ‌کدام از پنجره‌های خانه نداشته باشیم. دیوارها نقش سپر را بازی می‌کنند. راهروها یا اتاق‌هایی که پنجره‌ای ندارند، یکی از فضاهای امن است. اگر در اتاقی می‌خوابید که پنجره دارد، نباید روی تخت‌های بلند خوابید. بهتر است محل خواب جایی باشد که پرتابه‌های شیشه به آن نرسد یا از روی سر افراد عبور کند.

مسئله مهم دیگر خطر پناه‌گرفتن زیر میز است. پناه‌گرفتن زیر میز در زمان انفجار خطرناک است. بر‌خلاف زلزله که قرارگرفتن زیر میزهای محکم می‌تواند خطر ریزش آوار روی سر افراد را کم کند، در زمان انفجار این خطر وجود دارد که موج انفجار موجب شکسته‌شدن پایه‌های میز شود و به این ترتیب صفحه سنگین میز روی فرد سقوط کند و مانند دژکوب باعث له‌شدگی، آسیب شدید یا حتی مرگ افراد شود. بنابراین برخلاف توصیه‌ها و باورهای رایج، پناه‌گرفتن زیر میز راه‌حل مناسبی در زمان انفجار نیست و خطرناک است. در علم پزشکی تروما، برخورد یک جسم سنگین و تُند ده‌ها بار کشنده‌تر از بریدگی‌های سطحی ناشی از ترکش‌های شیشه است.

در معماری و مهندسی بقا می‌توان از لوازم خانه به‌عنوان عناصر فداشونده یا محافظ استفاده کرد. مثلا اگر آشپزخانه دیوار اپن دارد، خوابیدن پشت دیوار اپن یک جای امن است. یا اگر کمد یا کتابخانه بزرگی داریم، به‌جای اینکه زیر کمد یا کتابخانه سنگین بخوابیم که افتادن آن خود می‌تواند عاملی مرگ‌آور باشد، می‌توانیم کتابخانه یا کمد را به صورت افقی روی زمین بخوابانیم و پشت آن قرار بگیریم. اگر امکان خواباندن آن را نداریم باید حداقل به اندازه ارتفاع کمد یا کتابخانه از آن فاصله داشته باشیم‌ تا در صورت سقوط، روی افراد نیفتند.

موج انفجار می‌تواند فشار زیادی را وارد خانه کند به‌طوری که چهارچوب درهای اتاق‌ها یا در خانه دچار اعوجاج یا کج‌شدگی شود و در این صورت افراد در خانه حبس می‌شوند. برای جلوگیری از این وضعیت باید کاری کنیم که در صورت انفجار در خانه باز شده و موج انفجار از آن خارج شود. برای این کار می‌توان یک وسیله مثل کتاب یا گلدان در مسیر بسته‌شدن در قرار داد تا در بسته نشود. برای اینکه کمترین آسیب به اندام‌های حیاتی بدن وارد شود باید به شکلی روی زمین قرار بگیریم که پاها به سمت خطر یعنی پنجره‌ها باشد. همچنین نباید به صورت مستقیم تمام بدن روی زمین قرار بگیرد. باید به شکلی روی زمین قرار گرفت که شکم مستقیم روی زمین نباشد، برای این کار زانوها و آرنج‌ها روی زمین قرار می‌گیرد.