تاخیر تکاملی در کودکان

اختلال تکامل یکی از مشکلاتی است که ممکن است برای برخی از کودکان ایجاد شود. یک متخصص کودکان با اشاره به این نکته که ممکن است اختلالات تکاملی در ابعاد مختلف رشد کودک ( حرکتی ، گفتاری ، رفتاری و ذهنی ) منجر به بروز بیماری هایی مانند تاخیر تکلم ، فلج مغزی ، عقب ماندگی و اوتیسم شود ، در گفت و گویی می گوید : (( به طور کلی عوامل خطرساز زیادی در این رابطه وجود دارند.
در یک روش ، این عوامل به دو دسته بیولوژیک و اقتصادی - اجتماعی تقسیم شده اند. به عنوان نمونه مواردی همچون نارس بودن نوزاد هنگام تولد ، زردی شدید دوره نوزادی ، تشنج های نوزادی ، خونریزی مادر هنگام بارداری و بیماری های مهم او در این دوران از جمله عوامل بیولوژیک هستند.

وی با ذکر مواردی از دسته اقتصادی - اجتماعی می افزاید : (( عوامل مانند ، فقر ، بی سوادی ، طلاق و اعتیاد نیز از جمله موارد مربوط به دسته اقتصادی - اجتماعی هستند. البته روش دیگر تقسیم بندی این عوامل ، بر اساس زمان تولد نوزاد است که به ۳ دسته قبل از تولد ، حین تولد و بعد از تولد تقسیم میشوند )).

عوامل خطرساز دوران بارداری
هرگونه مشکل، حادثه یا بیماری در این دوران می تواند در روند رشد و تکامل جنین مشکل ایجاد کرده و پس از تولد کودک عوارض خود را نشان دهد.
خونریزی های مهم واژینال در دوران بارداری ، بیماری های عفونی چون سیفلیس، سرخجه، توکسوپلاسموز و هرپس، دیابت مادر و فشار خون بالا از جمله عوامل خطرساز در دوران بارداری یا قبل از تولد نوزاد هستند . البته موارد دیگری همچون مواجه شدن جنین با اشعه X، سیگاری بودن مادر یا اعتیاد او به مواد مخدر و مصرف داروهایی که باعث صدمه دیدن جنین می شود نیز از جمله عوامل مهم هستند.

تاخیر و اشکالات رشدی در کودکان
عوامل خطرساز حین زایمان
این روانشناس از عوامل این گروه که مربوط به حین تولد هستند، می توان به وزن کم نوزاد (کمتر از ۲۵۰۰ گرم)، نارس بودن نوزاد به معنی تولد زودتر از ۳۷ هفته جنینی، زایمان طولانی و مشکل مادر که با استفاده از وسایل کمک زایمانی انجام می شود و وارد شدن ضربه به سر نوزاد اشاره کرد. عواملی که قبل از تولد و حین آن موجب آسیب رسیدن به مغز در حال رشد و تکامل جنین می شوند، در ماه های بعد می توانند باعث بروز علائم اختلال یا تاخیر تکامل باشند.
عوامل خطرساز دوران نوزادی و شیرخوارگی
عوامل صدمه زا در دوران نوزادی و شیرخوارگی نیز با تاثیر بر مغز در حال رشد، می توانند منجر به بروز علائم تاخیر تکامل شوند. تشنج های دوران نوزادی، خونریزی داخل جمجمه، سابقه مننژیت یا انسفالیت، زردی شدید نوزاد که در حد تعویض خون باشد و بیماری های تنفسی نوزادان از جمله عواملی هستند که می توانند منجر به بروز مشکل بشوند.
با در نظر داشتن این تقسیم بندی، باید بدانیم که خیلی از این عوامل در صورتی که به موقع نسبت به درمان آنها اقدام شود قابل درمان و پیشگیری هستند.
اهمیت شناخت عوامل خطرساز
امروزه در کشورهای پیشرفته با غربالگری بیماری های مهم، می توانند هرچه سریع تر بیماری را در مرحله قابل درمان شناسایی کنند؛ اما در کشورهایی که این امکان وجود ندارد، حداقل باید جمعیت پرخطر را شناسایی کرده و به وضعیت آنها رسیدگی کرد.
هنگامی که والدین کودک را برای پایش رشد یا انجام واکسیناسیون به مرکز بهداشت می برند، در صورت وجود هر یک از عوامل خطرساز در سابقه نوزاد، باید حتما کودک برای ارزیابی تکامل به پزشک متخصص ارجاع داده شود. به این صورت می توانیم هر چه سریع تر و در سنین اولیه، نسبت به موارد تاخیر تکامل پی برده و برای درمان یا توانبخشی برنامه ریزی و اقدام کنیم.