علائم کرمک در کودکان چیست؟

جام جم: عامل این بیماری، انگلی به رنگ سفید با طول دو تا سه میلی متر است. محل زندگی این انگل در دستگاه گوارش می باشد و راه ورودش از طریق دهان است. کرمک معمولا به صورت تخم از راه غذای آلوده وارد بدن می شود. سپس در روده کوچک سر از تخم درآورده و به کرم بالغ تبدیل می شود. بعد از آن، کرم های ماده تخم های بیشتری در اطراف مقعد می گذارند که عوارض، مشکلات و علائم خاص خودش را ایجاد می کند. کرمک در هر سنی (از نوزادی گرفته تا پیری) ممکن است دیده شود، اما به دلیل رفتارهای کودک و همچنین چرخه زندگی کرم، بیماری در سنین پیش دبستانی و دبستانی شایع تر است. کرمک بسیار عفونی و مسری است و سبب می شود همه اعضای خانواده به شکلی درگیر این بیماری شوند، به همین دلیل دانستن علائم و راه های پیشگیری از ابتلا به این بیماری بسیار حائز اهمیت است. این بیماری در بیشتر موارد علائمی ندارد، اما عارضه شایع آن خارش مزمن و شدید در ناحیه مقعد است که به اختلال خواب و بی خوابی کودک منجر می شود. این مساله می تواند موجب خستگی، بیقراری، دندان قروچه و عصبانیت کودک شود. التهاب خفیف غشای مخاطی، کاهش اشتها، تهوع و اسهال نیز در بعضی موارد دیده می شود و گاهی اوقات به آپاندیسیت می انجامد.


علائم دیگری همچون جاری شدن غیرعادی آب دهان را نیز به آن نسبت داده اند، اما هنوز به طور علمی چنین ادعایی اثبات نشده است.
کرمک بسیار عفونی و مسری است و سبب می شود همه اعضای خانواده به شکلی درگیر این بیماری شوند. مهدهای کودک، یکی از مهم ترین مکان های انتشار کرم ماده در شب به طرف مقعد حرکت می کند و در اطراف آن تخم گذاری می کند. تخم انگل ابتدا از اطراف مقعد به لباس ها، رختخواب و اسباب بازی ها منتقل می شود. خارشی که در اثر تخم ریزی کرم ماده در اطراف مقعد ایجاد می شود، باعث خاراندن نشیمنگاه می شود. در اثر خاراندن نشیمنگاه، تخم انگل در زیر ناخن ها جمع شده یا به انگشتان کودک می چسبد. اگر بچه انگشت خود را به دهان ببرد یا با آن خوراکی بخورد، تخم انگل مجددا وارد دستگاه گوارشی او شده و این سیکل همچنان ادامه پیدا می کند. این انگشتان برای دیگران هم آلوده کننده است. بنابراین مهد های کودک می توانند یکی از مهم ترین مکان های انتشار آلودگی کرمک باشند، چون کودکان آلوده با دست زدن به اسباب بازی ها، به راحتی بیماری را به همه کودکان مهد کودک انتقال می دهند.

از طرفی کودکان حین بازی در تماس کامل با یکدیگر هستند که انتقال بیماری را تسریع می کند. همچنین تخم ها می توانند در محیط بیرون بدن در درجه حرارت طبیعی اتاق، به مدت دو تا سه هفته زندگی کنند، به همین دلیل امکان شیوع این بیماری در اماکن شلوغ مخصوصا مدارس از طریق تماس های دستی با لباس آلوده و فضای توالت زیاد است. همچنین تخم این بیماری می تواند داخل اتوبوس ها، دستگیره ماشین ها و روی صندلی ها بسیار فراوان دیده شده و عامل بیماری به راحتی از این مکان ها منتقل شود. به همین دلیل آموزش دادن به اطفال در این زمینه بسیار اهمیت دارد.

کرم را پیدا کنید
در حال حاضر هیچ نوع آزمایش خونی قادر به تشخیص این بیماری نیست. آزمایش مدفوع هم برای شناسایی انگل ها، اعتبار قطعی ندارد و قابل کشف نیست، تنها راه تشخیص و اثبات این آلودگی پیدا کردن کرم است. کرم ها سفید و نخی شکل بوده و حرکت آنها با چشم غیرمسلح هم دیده می شود. روش آزمایش دیگر استفاده از نوار چسب است. چسب باید شب هنگام روی نشیمنگاه چسبانده شود و صبح زود قبل از بیداری کودک یا رفتن به حمام یا دفع مدفوع، برداشته شود. نوار چسب باید به آزمایشگاه برده شود و با تشخیص پزشک درمان آغاز شود. از آنجا که انتقال آلودگی بسیار آسان صورت می‏گیرد، لذا بهتر است تمام ‏اعضای خانواده نیز درمان شوند.

در صورت ابتلا به کرمک چه کنیم؟
همیشه قبل از غذا خوردن دست های کودک را بشویید. بعد از رفتن به دستشویی نیز دست های او را با آب و صابون بشویید. از بازی کودک با خاک آلوده جلوگیری کنید. در صورت بازی کودک با چمن یا کار در باغچه یا دست زدن به خاک گلدان، او را به شستن دست ها با آب و صابون وادار کنید. همچنین ناخن های کودک باید به طور منظم کوتاه شوند، چون این بیماری همراه با خارش است و به دنبال خاراندن، تخم انگل می تواند زیر ناخن ها قرار بگیرد. همچنین به کودک اجازه ندهید ناخن های خود را بجود تا عامل آلودگی از طریق دهان وارد سیستم گوارشی شود. هر روز لباس زیر کودک خود را عوض کنید. لباس، رختخواب و اسباب بازی ها باید مرتب شسته شده و از هر گونه تخم انگل پاک شود. شست وشوی مکرر ناحیه باسن کودک مبتلا بخصوص صبح زود که طفل از خواب بیدار می شود و حمام کردن کودک صبح هنگام به جای شب، می تواند از انتشار تخم های کرمک که در طول شب تجمع پیدا کرده اند، جلوگیری کند. در صورت آلوده شدن کودک به این آلودگی باید هرچه سریع تر برای درمان به پزشک مراجعه کنید. همچنین بهتراست همه افراد خانواده کودک مبتلا به انگل، همزمان تحت درمان قرار گیرند.