دلیل فاصله زوجها از همدیگر پس از بچهدار شدن
تولد فرزند معمولاً یکی از شیرینترین اتفاقات زندگی مشترک است، اما در عین حال میتواند رابطه زوجین را با تغییرات بزرگی روبهرو کند.
- چرا تولد فرزند رابطه زوجین را تغییر میدهد؟
- ۱. کمبود خواب زوجین را فرسوده میکند.
- ۲. تقسیم نابرابر مسئولیتها
- ۴. زمان دونفره کم میشود.
- ۵. رابطه جنسی بعد از تولد فرزند تغییر میکند.
- ۶. زوجین دیگر درباره احساسات خود صحبت نمیکنند.
- ۷. فشار مالی بیشتر میشود.
- ۸. زن و مرد ممکن است احساس کنند هویت قبلی خود را از دست دادهاند.
- یک نکته مهم درباره سلامت روان بعد از تولد فرزند
- جمع بندی
نی نی سایت: تولد فرزند معمولاً یکی از شیرینترین اتفاقات زندگی مشترک است، اما در عین حال میتواند رابطه زوجین را با تغییرات بزرگی روبهرو کند. زوجی که پیش از تولد فرزند ساعتها با یکدیگر صحبت میکردند، برای تفریح و استراحت وقت داشتند و درباره نیازهای عاطفی یکدیگر فکر میکردند، ممکن است بعد از تولد نوزاد بیشتر درباره خواب، تغذیه، پوشک، کارهای خانه و مسئولیتهای روزانه صحبت کنند.
گاهی این تغییر آنقدر تدریجی اتفاق میافتد که زن و شوهر ناگهان متوجه میشوند از نظر عاطفی از یکدیگر فاصله گرفتهاند.
پژوهشها نشان میدهند انتقال از زندگی دونفره به والد شدن میتواند با کاهش رضایت از رابطه همراه باشد؛ هرچند این اتفاق برای همه زوجها رخ نمیدهد و شدت آن نیز متفاوت است. یک تحلیل از ۴۹ مطالعه نشان داد رضایت زناشویی در سال اول پس از تولد فرزند بهطور متوسط کاهش پیدا میکند، اما مسیر زوجها یکسان نیست.
بنابراین، فاصله گرفتن زوجها بعد از بچهدار شدن لزوماً به معنای از بین رفتن عشق نیست. در بسیاری از موارد، فشارهای جدید زندگی باعث میشوند زوجین فرصت، انرژی و مهارت کافی برای مراقبت از رابطه خود نداشته باشند.

چرا تولد فرزند رابطه زوجین را تغییر میدهد؟
با تولد نوزاد، زوجین علاوه بر نقش همسر، نقش جدید «والد» را نیز بر عهده میگیرند. این تغییر فقط به اضافه شدن یک عضو جدید به خانواده محدود نمیشود؛ بلکه برنامه روزانه، میزان خواب، مسئولیتها، وضعیت مالی، روابط اجتماعی و حتی رابطه جنسی را تحت تأثیر قرار میدهد.
یک مرور نظاممند از مطالعات مربوط به این دوره، چند موضوع مهم را شناسایی کرده است: سازگاری با شرایط جدید، تمرکز بیشتر بر کودک، تغییر الگوی ارتباط، تغییر صمیمیت و رابطه جنسی و افزایش فشار بر رابطه. البته همین مطالعات نشان میدهند که برای بعضی زوجها، تولد فرزند میتواند به احساس نزدیکی و پیوند عمیقتر نیز منجر شود.
در واقع، مسئله اصلی همیشه «داشتن فرزند» نیست؛ بلکه نحوه سازگار شدن زوجین با تغییرات ناشی از والد شدن اهمیت زیادی دارد.
۱. کمبود خواب زوجین را فرسوده میکند.
یکی از نخستین تغییراتی که والدین تجربه میکنند، اختلال در خواب است. نوزاد ممکن است چندین بار در طول شب بیدار شود و یکی از والدین یا هر دو مجبور باشند برای مراقبت از او از خواب بیدار شوند. کمبود خواب میتواند خستگی، تحریکپذیری و کاهش توانایی فرد برای مدیریت تعارض را افزایش دهد.
وقتی یکی از زوجین چند شب متوالی خواب کافی نداشته باشد، ممکن است یک درخواست ساده هم به بحث تبدیل شود.
برای مثال:
«چرا خودت پوشکش رو عوض نکردی؟»
ممکن است در ظاهر درباره یک کار کوچک باشد، اما پشت آن احساس خستگی، تنهایی یا نابرابری در مسئولیتها قرار داشته باشد.
۲. تقسیم نابرابر مسئولیتها
یکی از عوامل مهم فاصله عاطفی بعد از تولد فرزند، احساس نابرابری در مسئولیتهای خانه و مراقبت از کودک است. ممکن است یکی از والدین احساس کند تقریباً تمام کارهای مربوط به نوزاد بر عهده اوست، در حالی که طرف مقابل تصور میکند به اندازه کافی کمک میکند.
مشکل فقط تعداد کارها نیست؛ مسئولیت ذهنی نیز اهمیت دارد. برای مثال، برنامهریزی و به خاطر سپردن مواردی مانند:
- زمان مراجعه به پزشک کودک
- خرید پوشک و شیرخشک در صورت نیاز
- آماده کردن لباسهای نوزاد
- برنامه واکسیناسیون
- تهیه غذای خانواده
- پیگیری کارهای خانه
همگی نوعی بار ذهنی ایجاد میکنند.
اگر این بار میان زوجین تقسیم نشود، ممکن است یکی از آنها بهتدریج احساس کند در زندگی مشترک تنها مانده است.
۳. تمام توجه خانواده روی کودک متمرکز میشود.
بعد از تولد فرزند، طبیعی است که کودک بخش بزرگی از توجه والدین را به خود اختصاص دهد. اما اگر این وضعیت برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، رابطه زوجین ممکن است به حاشیه برود. ممکن است زن و شوهر دیگر درباره علایق، نگرانیها یا احساسات یکدیگر صحبت نکنند و تقریباً تمام گفتوگوهایشان درباره کودک باشد:
«شیر خورد؟»
«امروز خوابید؟»
«پوشکش رو عوض کردی؟»
«دکتر چی گفت؟»
این گفتوگوها ضروری هستند، اما اگر تنها نوع ارتباط زوجین شوند، رابطه عاطفی بهتدریج ضعیف میشود.
۴. زمان دونفره کم میشود.
پیش از بچهدار شدن، ممکن است زوجین هر زمان که بخواهند با هم بیرون بروند، فیلم ببینند یا چند ساعت صحبت کنند. بعد از تولد نوزاد، چنین فرصتهایی بسیار محدودتر میشوند. گاهی زوجین آنقدر منتظر «زمان مناسب» میمانند که هفتهها یا ماهها بدون داشتن زمانی برای رابطه دونفره میگذرد. در حالی که حفظ رابطه الزاماً به سفر یا شام گرانقیمت نیاز ندارد. گاهی ۲۰ دقیقه گفتوگوی بدون تلفن همراه بعد از خوابیدن کودک میتواند فرصت مناسبی برای ارتباط دوباره باشد.
۵. رابطه جنسی بعد از تولد فرزند تغییر میکند.
تغییرات جنسی نیز یکی از عوامل مهمی است که ممکن است باعث فاصله میان زوجین شود. بعد از زایمان، بدن مادر به زمان نیاز دارد تا به شرایط جدید بازگردد. خستگی، تغییرات هورمونی، درد، نگرانی درباره بدن و شرایط روانی میتوانند بر میل و عملکرد جنسی تأثیر بگذارند. از طرف دیگر، پدر نیز ممکن است به دلیل خستگی یا تغییر نقش خود، کاهش میل جنسی یا نگرانیهایی درباره رابطه داشته باشد. مرور مطالعات نشان میدهد که تغییرات جنسی در دوره بارداری و پس از زایمان میتواند با کیفیت کلی رابطه زوجین ارتباط داشته باشد. بنابراین کاهش رابطه جنسی در این دوره الزاماً به معنای کاهش علاقه نیست؛ اما سکوت درباره این مسئله میتواند باعث سوءتفاهم و فاصله عاطفی شود.
۶. زوجین دیگر درباره احساسات خود صحبت نمیکنند.
یکی از خطرناکترین تغییرات ممکن است زمانی رخ دهد که زن و شوهر فقط درباره وظایف صحبت کنند و دیگر درباره احساسات خود حرف نزنند. ممکن است یکی از آنها احساس کند:
«خیلی خستهام.»
اما به جای بیان آن، فقط عصبی شود.
یا دیگری احساس کند:
«دلم برای همسرم تنگ شده.»
اما به دلیل شرایط جدید چیزی نگوید.
با گذشت زمان، این احساسات بیاننشده میتوانند به دلخوری تبدیل شوند. پژوهشها نیز نشان دادهاند که الگوهای ارتباطی زوجین در دوره گذار به والد شدن تغییر میکند و کیفیت ارتباط میتواند در کیفیت رابطه نقش مهمی داشته باشد.
۷. فشار مالی بیشتر میشود.
تولد فرزند میتواند هزینههای خانواده را افزایش دهد. پوشاک، وسایل کودک، مراقبت از نوزاد، هزینههای پزشکی و تغییر شرایط کاری والدین ممکن است فشار اقتصادی ایجاد کند. اگر زوجین درباره مسائل مالی اختلاف نظر داشته باشند، استرس اقتصادی میتواند به تعارضهای عاطفی نیز منتقل شود. به همین دلیل بهتر است پیش از تبدیل شدن مسائل مالی به دعوا، درباره بودجه، اولویتها و مسئولیتهای مالی با یکدیگر صحبت کنند.
۸. زن و مرد ممکن است احساس کنند هویت قبلی خود را از دست دادهاند.
والد شدن بخش مهمی از هویت فرد را تشکیل میدهد، اما نباید تمام هویت او را از بین ببرد. والدین ممکن است احساس کنند دیگر زمانی برای دوستان، شغل، سرگرمی، ورزش یا علایق شخصی خود ندارند. اگر هر دو نفر دائماً در نقش «مادر» و «پدر» باقی بمانند و فرصتی برای بازگشت به نقش «همسر» نداشته باشند، احتمال فاصله عاطفی بیشتر میشود.
آیا همه زوجها بعد از بچهدار شدن از هم فاصله میگیرند؟
خیر. این نکته بسیار مهم است. مطالعات نشان میدهند اگرچه کاهش رضایت از رابطه در دوره انتقال به والد شدن شایع است، اما مسیر زوجها یکسان نیست. در یک مطالعه جدید روی بیش از ۱۴۰۰ زوج، گروههای متفاوتی از والدین شناسایی شدند؛ بخشی از زوجها رضایت بالایی داشتند که تقریباً ثابت ماند، گروهی کاهش اندکی تجربه کردند و گروه کوچکتری کاهش شدیدتری داشتند.
بنابراین نباید تصور کرد:
«بچهدار شدن حتماً رابطه را خراب میکند.»
واقعیت این است که تولد فرزند یک دوره مهم سازگاری است و نحوه مدیریت این تغییرات اهمیت زیادی دارد.
چگونه بعد از بچهدار شدن رابطه عاطفی را حفظ کنیم؟
روزانه زمانی برای گفتوگو اختصاص دهید.
حتی ۱۰ تا ۱۵ دقیقه گفتوگوی واقعی میتواند مفید باشد. در این زمان درباره کودک یا کارهای خانه صحبت نکنید. از یکدیگر بپرسید:
«امروز چه چیزی بیشتر از همه خستهات کرد؟»
«امروز چه چیزی حالت رو بهتر کرد؟»
هدف، دوباره شناختن دنیای درونی یکدیگر است.
مسئولیتها را شفاف تقسیم کنید.
به جای اینکه منتظر بمانید طرف مقابل خودش متوجه خستگی شما شود، درباره مسئولیتها صحبت کنید. برای مثال مشخص کنید چه کسی:
- شبها بیشتر به کودک رسیدگی میکند؛
- خرید خانه را انجام میدهد؛
- کارهای پزشکی کودک را پیگیری میکند؛
- غذا آماده میکند؛
- بخشی از کارهای خانه را بر عهده دارد.
تقسیم مسئولیت باید واقعبینانه و قابل تغییر باشد.
برای رابطه دونفره برنامه داشته باشید.
منتظر نمانید تا ناگهان وقت آزاد پیدا شود. میتوانید از برنامههای ساده شروع کنید:
- نوشیدن چای دونفره
- تماشای یک فیلم کوتاه
- قدم زدن
- صحبت کردن قبل از خواب
- صرف یک وعده غذایی بدون تلفن همراه
کیفیت این زمان مهمتر از طول آن است.

از یکدیگر قدردانی کنید.
بعد از بچهدار شدن ممکن است تلاشهای همسر به چشم نیاید، چون هر دو نفر درگیر کارهای روزمره هستند. گفتن جمله سادهای مانند:
«میدونم امروز خیلی خسته بودی، ممنون که کمک کردی.»
میتواند احساس دیده شدن را افزایش دهد.
درباره رابطه جنسی صادقانه صحبت کنید.
زوجین نباید انتظار داشته باشند رابطه جنسی بلافاصله بعد از تولد فرزند دقیقاً مانند قبل باشد. بازگشت به رابطه جنسی باید با توجه به وضعیت جسمی و روانی مادر، توصیه پزشک و آمادگی هر دو نفر انجام شود.
اگر یکی از زوجین احساس درد، ترس، کاهش میل یا نگرانی دارد، بهتر است درباره آن صحبت شود و در صورت تداوم مشکل، از پزشک یا متخصص مربوط کمک گرفته شود.
هنگام دعوا، مشکل را مقابل شخصیت همسر قرار ندهید.
تفاوت زیادی میان این دو جمله وجود دارد:
«این تقسیم کار برای من خیلی سنگینه.»
«تو اصلاً به فکر من نیستی.»
جمله اول درباره یک مشکل مشخص است؛ جمله دوم شخصیت طرف مقابل را زیر سؤال میبرد. حل مسئله زمانی آسانتر میشود که زوجین به جای حمله به شخصیت یکدیگر، درباره رفتار و نیاز مشخص صحبت کنند.
چه زمانی فاصله عاطفی جدی است؟
اگر فاصله میان زوجین طولانی شود و مواردی مانند موارد زیر وجود داشته باشد، بهتر است از متخصص کمک گرفته شود:
- گفتوگوی بسیار کم یا قطع ارتباط
- دعواهای مکرر و حلنشده
- تحقیر یا توهین مداوم
- بیاعتمادی شدید
- کنارهگیری کامل یکی از زوجین
- مشکلات جنسی طولانیمدت
- احساس تنهایی شدید در رابطه
- ناتوانی در توافق درباره مراقبت از کودک
- تأثیر جدی تعارضها بر کودک یا فضای خانه
کمک گرفتن از مشاور زوجین به معنای شکست رابطه نیست. گاهی زوجین برای یادگیری شیوه بهتر ارتباط و حل تعارض به کمک تخصصی نیاز دارند.
یک نکته مهم درباره سلامت روان بعد از تولد فرزند
گاهی چیزی که زوجین آن را «سرد شدن رابطه» میدانند، ممکن است با مشکلات سلامت روان پس از تولد فرزند نیز ارتباط داشته باشد. افسردگی یا اضطراب پس از زایمان میتواند بر انرژی، میل جنسی، ارتباط عاطفی و نحوه تعامل فرد با همسر تأثیر بگذارد.بنابراین اگر یکی از والدین برای مدت طولانی احساس غم، اضطراب، بیانگیزگی یا ناتوانی در لذت بردن از فعالیتهای معمول دارد، بهتر است موضوع با پزشک یا متخصص سلامت روان مطرح شود.
جمع بندی
تولد فرزند میتواند رابطه زوجین را وارد مرحلهای کاملاً متفاوت کند. کمبود خواب، افزایش مسئولیتها، کاهش زمان دونفره، فشار مالی، تغییر رابطه جنسی و تمرکز شدید بر نیازهای کودک همگی میتوانند باعث شوند زن و شوهر احساس کنند از یکدیگر دور شدهاند.با این حال، فاصله عاطفی بعد از بچهدار شدن به معنای پایان عشق یا شکست زندگی مشترک نیست. تحقیقات نشان میدهند که مسیر زوجها متفاوت است و بسیاری از زوجین میتوانند با سازگاری مناسب، ارتباط خود را حفظ یا حتی عمیقتر کنند.آنچه اهمیت دارد این است که زوجین منتظر نمانند تا رابطه بهطور خودکار به شرایط قبل برگردد. گفتوگوی منظم، تقسیم عادلانه مسئولیتها، توجه به نیازهای عاطفی یکدیگر، حفظ صمیمیت و اختصاص دادن زمانی—even کوتاه—برای رابطه دونفره میتواند به حفظ پیوند عاطفی کمک کند.والد شدن نباید به معنای پایان همسر بودن باشد. کودک به والدینی نیاز دارد که در کنار مراقبت از او، بتوانند از رابطه خود نیز مراقبت کنند.
برای ارسال نظر کلیک کنید
▼