بیهوشی در جراحی های غیر زایمانی در دوران بارداری

دکتر مقدس زاده، متخصص بیهوشی: یکی از نگرانیهای بانوان باردار ایجاد شرایطی است که آنها را نیازمند بیهوشی و انجام عمل جراحی کند. تقریبا ۱ تا ۲ درصد زنان باردار تحت جراحی‎های غیر مرتبط با بارداری قرار می گیرند که مهمترین جراحی‎ها شامل بستن دهانه رحم - خارج کردن کیست تخمدان - برداشتن آپاندیس - نمونه برداری سینه و جراحی در اثر تصادف است. البته جراحی جنین داخل رحم نیز از سال ۱۹۸۱ شروع و قابل انجام میباشد.

هدف از اداره بیهوشی در مادران بارداری که تحت جراحی غیر زایمانی قرار می‎گیرند:
1. حفظ سلامتی مادر
۲. مراقبت ایمن از جنین
3. جلوگیری از زایمان زودرس در اثر انجام جراحی یا داروهای تجویز شده در طول عمل یا داروهایی که بعنوان بخشی از مراقبت بعد بیهوشی است.

با توجه به تغییرات فیزیولوژیک بیمار باردار باید بخاطر داشته باشیم که اثرات این تغییرات تنها محدود به داروهای بیهوشی عمومی نبوده و اثر داروهای بی‎حسی موضعی نیز در طول بارداری بین 20 تا 30 درصد افزایش می یابد.

عوارض گروهی از داروها نظیر بنزودیازپینها (دیازپام) و N2O در ایجاد اختلال در ساخت ارگانهای جنین تایید شده و بهمین دلیل استفاده از آنها بخصوص در سه ماهه اول بارداری ممنوع است.
با توجه به اینکه بیهوشی و جراحی می‎توانند باعث زایمان زودرس در دوره های حین و پس از عمل بشوند جراحی غیراورژانس باید تا پایان بارداری و بازگشت به وضعیت فیزیولوژیک پیش از بارداری (تقریبا ۲ تا ۶ هفته پس از زایمان) به تعویق بیفتد و جراحی‎هایی که نمی‎توان آنها را تا پس از زایمان به تاخیر انداخت در بهترین وضعیت در سه ماهه میانی انجام شود.

بالاترین میزان وقوع زایمان زودرس مربوط به جراحیهای شکمی و لگن است.
با توجه به اینکه میزان قرارگیری جنین در معرض دارو در بی‎حسی ناحیه ای کمتر است معمولا این روش مد نظر قرار می‎گیرد و چنانچه بیهوشی عمومی مورد نیاز باشد در صورت حفظ اکسیژن رسانی طبیعی و فشار خون منعی وجود ندارد.
نکته مهم در بانوان باردار نیازمند جراحی انجام مشاوره با متخصص زنان و زایمان از نظر بررسی وضعیت مادر و جنین است.
در انتها لازم است بدانید که انجام بیهوشی در مادران باردار از بخشهای مهم آموزش پزشکان متخصص بیهوشی بوده و از اهمیت خاصی برخوردار است.