تعیین جنسیت جنین از روی ماه بارداری؛ باور عامه یا واقعیت علمی

باور عامه درباره تعیین جنسیت جنین از روی ماه بارداری چیست؟

در فرهنگ عامه گفته می‌شود که:

• اگر جنین در ماه‌های زوج بارداری (مثل ماه دوم، چهارم یا ششم) تشکیل شده باشد، جنسیت دختر است.
• اگر جنین در ماه‌های فرد بارداری (مثل ماه اول، سوم یا پنجم) شکل گرفته باشد، جنسیت پسر خواهد بود.

برخی حتی این باور را با ماه تولد مادر، فصل بارداری یا تقویم قمری و شمسی ترکیب می‌کنند و جدول‌هایی برای پیش‌بینی جنسیت ارائه می‌دهند.

این روش‌ها معمولاً ساده ،سرگرم‌کننده، بدون نیاز به پزشک هستند و به همین دلیل بین خانواده‌ها محبوب شده‌اند.

چرا تعیین جنسیت از روی ماه بارداری غلط است؟

واقعیت این است که هیچ پایه علمی یا پزشکی برای تعیین جنسیت جنین از روی ماه بارداری وجود ندارد.

دلایل علمی نادرست بودن این باور:

• جنسیت جنین در لحظه لقاح تعیین می‌شود:جنسیت جنین دقیقاً در زمان ترکیب اسپرم و تخمک مشخص می‌شود، نه در ماه‌های بعدی بارداری.
• اسپرم تعیین‌کننده جنسیت است

اسپرم دارای کروموزومX    ....جنین دختر

اسپرم دارای کروموزوم Y     جنین پسر

ماه بارداری هیچ تاثیری بر کروموزوم‌ها ندارد

• زمان بارداری، ماه تقویمی یا فصل سال نمی‌تواند نوع کروموزوم اسپرم را تغییر دهد.
• عدم تایید در مطالعات پزشکی، هیچ مطالعه معتبر پزشکی یا ژنتیکی این روش را تأیید نکرده است.

بنابراین، تعیین جنسیت جنین از روی ماه بارداری صرفاً یک باور عامیانه و غیرعلمی است.

بیشتر بخوانید: روش‌های تعیین جنسیت قبل و بعد از بارداری

روش‌های علمی و درست تعیین جنسیت جنین

اگر والدین بخواهند جنسیت جنین را به‌صورت دقیق بدانند، تنها راه قابل اعتماد استفاده از روش‌های پزشکی است.

1. سونوگرافی (رایج‌ترین روش)

سونوگرافی تعیین جنسیت جنین یک روش تصویربرداری پزشکی است که با استفاده از امواج صوتی، اندام‌های داخلی جنین را بررسی می‌کند و از طریق مشاهده اندام تناسلی، جنسیت جنین را مشخص می‌سازد.

به نقل از pmc.ncbi.nlm.nih.gov

With technological advances, seeing the vulva, clitoris, and labia are taken to indicate a female fetus, whereas seeing the scrotum, penis, testicles, and raphe indicate a male fetus. Seeing the internal pelvic structure of the fetus, including the uterus and ovary, is also used to help identify the fetal gender.

با پیشرفت‌های تکنولوژیکی، دیدن فرج، کلیتوریس و لبه‌های واژن به عنوان جنین دختر در نظر گرفته می‌شود، در حالی که دیدن کیسه بیضه، آلت تناسلی مردانه، بیضه‌ها و رافه به عنوان جنین پسر در نظر گرفته می‌شود. دیدن ساختار داخلی لگن جنین، از جمله رحم و تخمدان، نیز برای کمک به شناسایی جنسیت جنین استفاده می‌شود.

این سونوگرافی معمولاً از هفته ۱۴ تا ۱۶ بارداری به بعد با دقت قابل قبول انجام می‌شود، زیرا در این زمان تفاوت‌های ظاهری اندام جنسی جنین قابل تشخیص‌تر است. دقت نتیجه به عواملی مانند سن بارداری، وضعیت قرارگیری جنین، کیفیت دستگاه و مهارت پزشک یا سونوگرافیست بستگی دارد و در برخی موارد ممکن است نیاز به تکرار سونوگرافی در هفته‌های بعد وجود داشته باشد.

 سونوگرافی تعیین جنسیت:

• معمولاً از هفته ۱۶ تا ۱۸ بارداری انجام می‌شود
• دقت بالایی (در صورت وضعیت مناسب جنین) دارد
• بدون خطر برای مادر و جنین است

بیشتر بخوانید: تقویم چینی تعیین جنسیت جنین

۲. آزمایش خون مادر (NIPT)

آزمایش خون NIPT برای تعیین جنسیت جنین یک روش غیرتهاجمی است که با بررسی DNA جنین موجود در خون مادر انجام می‌شود و علاوه بر غربالگری ناهنجاری‌های کروموزومی، امکان تشخیص جنسیت جنین را نیز فراهم می‌کند. این آزمایش معمولاً از هفته ۱۰ بارداری به بعد قابل انجام است و در صورت وجود کروموزوم Y در نمونه خون مادر، جنسیت جنین پسر و در صورت نبود آن، دختر گزارش می‌شود. دقت تعیین جنسیت با آزمایش NIPT بسیار بالا است، اما نتیجه نهایی باید در کنار نظر پزشک و سایر بررسی‌های دوران بارداری تفسیر شود.

آزمایش NIPT :

• در هفته 9 یا 10 بارداری انجام می‌شود
•  DNA جنین در خون مادر بررسی می‌شود
• دقت بسیار بالایی (بیش از 99٪) دارد
• علاوه بر جنسیت، برخی اختلالات ژنتیکی را هم بررسی می‌کند

۳. آمنیوسنتز یا CVS

تعیین جنسیت در آزمایش آمنیوسنتز (Amniocentesis) از طریق بررسی مواد ژنتیکی موجود در مایع آمنیوتیک انجام می‌شود. در این روش، مقدار کمی از مایع آمنیوتیک که اطراف جنین را در رحم احاطه کرده است، در حدود هفته‌های ۱۵ تا ۲۰ بارداری با سوزن مخصوص از طریق دیواره شکم مادر برداشت می‌شود. این مایع حاوی سلول‌های جنینی است که دارای DNA جنین می‌باشند. با بررسی کروموزوم‌های این سلول‌ها، می‌توان به‌طور قطعی جنسیت جنین را مشخص کرد؛ به‌گونه‌ای که وجود کروموزوم Y نشان‌دهنده جنین پسر و نبود آن (وجود دو کروموزوم X) نشان‌دهنده جنین دختر است. در واقع، آمنیوسنتز یکی از دقیق‌ترین روش‌های علمی برای تعیین جنسیت است، هرچند هدف اصلی آن تشخیص ناهنجاری‌های ژنتیکی و کروموزومی مانند سندرم داون است، نه صرفاً اطلاع از جنسیت جنین.

 آمنیوسنتز :

• معمولاً برای بررسی بیماری‌های ژنتیکی است
• تعیین جنسیت به‌صورت قطعی انجام می‌شود
• فقط در شرایط خاص توصیه می‌شود

چرا باورهای عامیانه هنوز رایج هستند؟

با وجود پیشرفت علم، این باورها هنوز بین مردم رواج دارند، چون:

• حس کنجکاوی و هیجان والدین را تحریک می‌کنند
• انتقال نسل‌به‌نسل دارند
• گاهی به‌صورت تصادفی درست از آب درمی‌آیند
• ساده و بدون هزینه هستند

اما درست بودن اتفاقی یک پیش‌بینی، به معنای علمی بودن آن نیست.

آیا استفاده از این باورها اشکالی دارد؟

اگر صرفاً برای سرگرمی، بدون تصمیم‌گیری جدی، بدون ایجاد استرس یا انتظار خاص استفاده شوند، مشکلی ندارند. اما نباید مبنای تصمیم‌های مهم پزشکی یا خانوادگی قرار بگیرند.

سخن پایانی

تعیین جنسیت جنین از روی ماه بارداری یک باور قدیمی و غیرعلمی است که هیچ پشتوانه پزشکی ندارد. جنسیت جنین در لحظه لقاح و بر اساس کروموزوم‌های اسپرم تعیین می‌شود و تنها روش‌های دقیق برای تشخیص آن، روش‌های علمی مانند سونوگرافی و آزمایش خون هستند.