به قویترین نوزاد دنیا، این غذاها را بدهید!(۱)

در دنیا هیچ قطره و داروی تقویتیای گرانبهاتر و ارزشمندتر از قطرات ابتدایی شیر مادر که به آغوز معروف است، یافت نمیشود.
سیب سبز : اهمیت تغذیه از زمانی شروع میشود که مادر پیش از بارداری، تصمیم به بچهدار شدن میگیرد. از همان زمان مادر آینده باید به نکات مهم در نوع و نحوه غذا خوردن خود توجه کند. این مسئله برای دوران بارداری و حتی شیردهی نیز حائز اهمیت است. مادر باید دقت داشته باشد طی بارداری و شیردهی از تمام طبقات مختلف هرم غذایی به اندازه کافی و متنوع مصرف کند. اما موضوع اصلی گفتوگوی ما با استاد دکتر سلطانزاده، درباره تغذیه نوزاد است؛ مخصوصا که این روزها بازار انواع و اقسام مکملهای تغذیهای داغ است و پدرومادرها میخواهند بدانند کدام مکمل برای کودکشان مفید خواهد بود.
پروفسور حسین سلطانزاده، متخصص اطفال و نوزادان، استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و از شاگردان دکتر قریب، پدر طب اطفال در سالهای ۱۳۴۰ تا ۱۳۴۴ است.
بهترین دارو برای نوزاد چیست؟!
از بدو تولد هیچ نوزادی در دنیا تا ۶ ماهگی نباید از چیزی جز شیر مادر تغذیه کند مگر اینکه دچار بیماری خاص یا نیازمند نوع ویژهای از شیر خشک باشد. به خواست خداوند شیر مادر در ابتدای تولد نوزاد از آب بیشتری برخوردار بوده که تشنگی او را برطرف میکند و سپس با غلیظ و چربتر شدن قادر است گرسنگی نوزاد را رفع کند. بیشتر آلرژیها و حساسیتهایی که در کودکان ایجاد میشود مربوط به این است که به تغذیه با شیر مادر بها نمیدهند و نمیدانند که چقدر مفید است بهخصوص قطرات ابتدایی شیر مادر که به «کلستروم» یا «آغوز» معروف است و حیاتبخش خواهد بود. در دنیا هیچ قطره و داروی تقویتیای گرانبهاتر و ارزشمندتر از قطرات ابتدایی شیر مادر که به آغوز معروف است، یافت نمیشود. در قطرات ابتدایی تمام ایمونوگلوبینهای ضروری برای تقویت بچه در همان آغاز ترشح شده و از طریق شیر مادر به بدن نوزاد وارد میشود. در اصل واکسیناسیون نوزاد علیه اکثر عوامل بیماریزا و آلرژیک از همان ابتدا و با همین بخش از شیر انجام میشود.
متاسفانه خیلیها تصور میکنند شیر غلیظ کلستروم موجب بیماری و زردی در نوزاد میشود که این یک اشتباه بسیار بزرگ و باوری غلط است. با وجود این هنوز هم شاهد حضور مادرانی در مطب هستیم که مدعیاند مرتبه اول و دوم شیر خود را دوشیده و به دلیل رنگ زرد آن از دادن شیر به نوزاد اجتناب کرده و آن را دور ریختهاند.
دستور تهیه بهترین سوپ برای نوزادان
سوپ در هفته سوم از ماه هفتم شروع میشود.
مواد لازم:
ماهیچه (گوشت قرمز)، برنج، هویج، جعفری، گشنیز و لوبیاسبز (بر اساس تحمل و احتمال حساسیت نوزاد در هر روز یک نوع سبزی انتخاب میکنیم). روز اول نیاز نیست که همه سبزیها را با هم بریزیم. این سوپ نیازی به روغن ندارد و نمک هم نمیخواهد. پس از پختن این سوپ ماهیچه، روز اول تنها یک قاشق آن را در وعده ظهر پس از سیر شدن نوزاد از شیر مادر و گذشت مدت کوتاهی به وی میدهیم. این کار را برای روزهای بعدی به ۲ قاشق در روز و بعد ۳ قاشق و ۴ قاشق تا روز چهارم افزایش داده و تا پایان هفته به ۲ قاشق در ۳ وعده میرسانیم. در هفته چهارم از ماه آغاز غذای کمکی (ماه هفتم) تنوع را بیشتر میکنیم. صبح فرنی ۳ قاشق، ظهر سوپ و عصر ۳ قاشق حریره بادام نوشجان کند و در شب هم ۳قاشق سوپ بخورد. فراموش نکنیم که در ۶ ماهه دوم سن نوزاد باید اولویت با شیر مادر باشد بعد از آن اگر نوزاد تشنه بود، مقداری آب جوشیده سرد شده به او میدهیم و در نهایت سراغ غذاهای کمکی مذکور میرویم.
از کی دسر را شروع کنیم؟!
در ماه هشتم ظهر و شب میتوانیم ماست را هم به رژیم غذایی نوزاد خود اضافه کنیم (2 قاشق). خرما (رطب بدون پوست)، جگر گوسفند یا مرغ را هم میتوانیم بپزیم و نرم کنیم و هفتهای یکبار به سوپ نوزاد اضافه کنیم.در ماه نهم انواع آش (آش ماست، آش حبوبات، آش گندم) را درست میکنیم و در این ماه هم ماهی آبپز دریایی که سرشار از امگا3 است، توصیه میشود که باید نرم و با دقت به میزان کم تغذیه شود. در ماه دهم کته ماهیچه، کوفته قلقلی، ماکارونی با ترکیبات مخصوص توصیه میشود. حالا کودک ما 10 ماه دارد و میتواند به آهستگی بجود یا غذا را ریزریز کند.11 و 12 ماهگی زمانی است که مادر میتواند علاوه بر انواع غذاهای اشاره شده از غذای خانواده نیز به کودک خود بدهد.با رعایت اضافه کردن نمک و ادویه، به غذای خانواده به میزان بسیار کم میتوان از همان غذا به کودک داد. در اینجاست که کودک به یکسالگی رسیده و اکنون چیزهایی که برایش ممنوع بود قابل خوردن است؛ نمک، عسل، سفیده تخممرغ، اسفناج و...
چه کنم تا کودک خوب رشد کند؟
بسیاری از مادران دوست دارند نوزادشان در کمترین زمان و به سرعت رشد کرده و بزرگ شود به همین دلیل تلاش میکنند هرچه سریعتر او را با طعم ویتامینها و انواع شربتهای تقویتی آشنا کنند. این یک اشتباه بزرگ است؛ بیحوصلگی مادر برای غذا دادن به نوزاد از یکسو و حجم کم معده نوزاد و امکان خوردن غذا به میزان بسیار کم از سوی دیگر موجب بروز مشکلات جدید برای فرزند تازهوارد میشود. از ۶ماهگی که عبور کنیم آغاز آشنایی نوزاد طعم غذاهای کمکی است؛ غذاهایی که خود به تنهایی نمیتواند کافی باشد و باید در کنار مصرف شیر مادر به عنوان غذای همراه و کمکی مصرف شود اما نه با حجم زیاد. فراموش نکنیم که حجم معده نوزاد بسیار کوچک است و باید غذا را در دفعات متعدد اما با میزان کم به او بدهیم.
روش تهیه حریره بادام چیست؟
خیلی ساده. 2 قاشق آرد برنج، نصف قاشق شکر، 120 سیسی شیر پاستوریزه به مدت یک دقیقه بجوشد. از شب قبل 4 عدد بادام خام که خوب خیس خورده و پوست کندهایم را میکوبیم تا نرم شود و داخل فرنی آرد برنج میریزیم تا به قوامی بالاتر از شیر مادر برسد. حالا تنها یک قاشق حریره بادام در یک وعده از غذاهای کمکی به او میدهیم تا او را با طعم و مزه حریره بادام آشنا کنیم. با این کار میزان و تعداد دفعات را تا پایان هفته به یک قاشق در هر وعده میرسانیم.
چرا بادام؟
بادام برای آنکه اکثر املاح و ویتامینهای مورد نیاز نوزاد را تامین میکند. با این دو مسیر یعنی دادن یک هفته فرنی آرد برنج و یک هفته حریره بادام حالا به هفته سوم از ماه هفتم نوزاد میرسیم که دستور سرآشپز در اینجا سوپ است!
ادامه دارد....
پروفسور حسین سلطانزاده، متخصص اطفال و نوزادان، استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و از شاگردان دکتر قریب، پدر طب اطفال در سالهای ۱۳۴۰ تا ۱۳۴۴ است.
بهترین دارو برای نوزاد چیست؟!
از بدو تولد هیچ نوزادی در دنیا تا ۶ ماهگی نباید از چیزی جز شیر مادر تغذیه کند مگر اینکه دچار بیماری خاص یا نیازمند نوع ویژهای از شیر خشک باشد. به خواست خداوند شیر مادر در ابتدای تولد نوزاد از آب بیشتری برخوردار بوده که تشنگی او را برطرف میکند و سپس با غلیظ و چربتر شدن قادر است گرسنگی نوزاد را رفع کند. بیشتر آلرژیها و حساسیتهایی که در کودکان ایجاد میشود مربوط به این است که به تغذیه با شیر مادر بها نمیدهند و نمیدانند که چقدر مفید است بهخصوص قطرات ابتدایی شیر مادر که به «کلستروم» یا «آغوز» معروف است و حیاتبخش خواهد بود. در دنیا هیچ قطره و داروی تقویتیای گرانبهاتر و ارزشمندتر از قطرات ابتدایی شیر مادر که به آغوز معروف است، یافت نمیشود. در قطرات ابتدایی تمام ایمونوگلوبینهای ضروری برای تقویت بچه در همان آغاز ترشح شده و از طریق شیر مادر به بدن نوزاد وارد میشود. در اصل واکسیناسیون نوزاد علیه اکثر عوامل بیماریزا و آلرژیک از همان ابتدا و با همین بخش از شیر انجام میشود.
متاسفانه خیلیها تصور میکنند شیر غلیظ کلستروم موجب بیماری و زردی در نوزاد میشود که این یک اشتباه بسیار بزرگ و باوری غلط است. با وجود این هنوز هم شاهد حضور مادرانی در مطب هستیم که مدعیاند مرتبه اول و دوم شیر خود را دوشیده و به دلیل رنگ زرد آن از دادن شیر به نوزاد اجتناب کرده و آن را دور ریختهاند.
دستور تهیه بهترین سوپ برای نوزادان
سوپ در هفته سوم از ماه هفتم شروع میشود.
مواد لازم:
ماهیچه (گوشت قرمز)، برنج، هویج، جعفری، گشنیز و لوبیاسبز (بر اساس تحمل و احتمال حساسیت نوزاد در هر روز یک نوع سبزی انتخاب میکنیم). روز اول نیاز نیست که همه سبزیها را با هم بریزیم. این سوپ نیازی به روغن ندارد و نمک هم نمیخواهد. پس از پختن این سوپ ماهیچه، روز اول تنها یک قاشق آن را در وعده ظهر پس از سیر شدن نوزاد از شیر مادر و گذشت مدت کوتاهی به وی میدهیم. این کار را برای روزهای بعدی به ۲ قاشق در روز و بعد ۳ قاشق و ۴ قاشق تا روز چهارم افزایش داده و تا پایان هفته به ۲ قاشق در ۳ وعده میرسانیم. در هفته چهارم از ماه آغاز غذای کمکی (ماه هفتم) تنوع را بیشتر میکنیم. صبح فرنی ۳ قاشق، ظهر سوپ و عصر ۳ قاشق حریره بادام نوشجان کند و در شب هم ۳قاشق سوپ بخورد. فراموش نکنیم که در ۶ ماهه دوم سن نوزاد باید اولویت با شیر مادر باشد بعد از آن اگر نوزاد تشنه بود، مقداری آب جوشیده سرد شده به او میدهیم و در نهایت سراغ غذاهای کمکی مذکور میرویم.
از کی دسر را شروع کنیم؟!
در ماه هشتم ظهر و شب میتوانیم ماست را هم به رژیم غذایی نوزاد خود اضافه کنیم (2 قاشق). خرما (رطب بدون پوست)، جگر گوسفند یا مرغ را هم میتوانیم بپزیم و نرم کنیم و هفتهای یکبار به سوپ نوزاد اضافه کنیم.در ماه نهم انواع آش (آش ماست، آش حبوبات، آش گندم) را درست میکنیم و در این ماه هم ماهی آبپز دریایی که سرشار از امگا3 است، توصیه میشود که باید نرم و با دقت به میزان کم تغذیه شود. در ماه دهم کته ماهیچه، کوفته قلقلی، ماکارونی با ترکیبات مخصوص توصیه میشود. حالا کودک ما 10 ماه دارد و میتواند به آهستگی بجود یا غذا را ریزریز کند.11 و 12 ماهگی زمانی است که مادر میتواند علاوه بر انواع غذاهای اشاره شده از غذای خانواده نیز به کودک خود بدهد.با رعایت اضافه کردن نمک و ادویه، به غذای خانواده به میزان بسیار کم میتوان از همان غذا به کودک داد. در اینجاست که کودک به یکسالگی رسیده و اکنون چیزهایی که برایش ممنوع بود قابل خوردن است؛ نمک، عسل، سفیده تخممرغ، اسفناج و...
چه کنم تا کودک خوب رشد کند؟
بسیاری از مادران دوست دارند نوزادشان در کمترین زمان و به سرعت رشد کرده و بزرگ شود به همین دلیل تلاش میکنند هرچه سریعتر او را با طعم ویتامینها و انواع شربتهای تقویتی آشنا کنند. این یک اشتباه بزرگ است؛ بیحوصلگی مادر برای غذا دادن به نوزاد از یکسو و حجم کم معده نوزاد و امکان خوردن غذا به میزان بسیار کم از سوی دیگر موجب بروز مشکلات جدید برای فرزند تازهوارد میشود. از ۶ماهگی که عبور کنیم آغاز آشنایی نوزاد طعم غذاهای کمکی است؛ غذاهایی که خود به تنهایی نمیتواند کافی باشد و باید در کنار مصرف شیر مادر به عنوان غذای همراه و کمکی مصرف شود اما نه با حجم زیاد. فراموش نکنیم که حجم معده نوزاد بسیار کوچک است و باید غذا را در دفعات متعدد اما با میزان کم به او بدهیم.
روش تهیه حریره بادام چیست؟
خیلی ساده. 2 قاشق آرد برنج، نصف قاشق شکر، 120 سیسی شیر پاستوریزه به مدت یک دقیقه بجوشد. از شب قبل 4 عدد بادام خام که خوب خیس خورده و پوست کندهایم را میکوبیم تا نرم شود و داخل فرنی آرد برنج میریزیم تا به قوامی بالاتر از شیر مادر برسد. حالا تنها یک قاشق حریره بادام در یک وعده از غذاهای کمکی به او میدهیم تا او را با طعم و مزه حریره بادام آشنا کنیم. با این کار میزان و تعداد دفعات را تا پایان هفته به یک قاشق در هر وعده میرسانیم.
چرا بادام؟
بادام برای آنکه اکثر املاح و ویتامینهای مورد نیاز نوزاد را تامین میکند. با این دو مسیر یعنی دادن یک هفته فرنی آرد برنج و یک هفته حریره بادام حالا به هفته سوم از ماه هفتم نوزاد میرسیم که دستور سرآشپز در اینجا سوپ است!
ادامه دارد....