تغییرات بعد از زایمان، ده اتفاق عجیب
در دوران حاملگی بدن زنان دستخوش تغییرات بسیاری شده و حتی بعد از زایمان چالشهای جدیدی برای آنها آغاز میشود.
در دوران حاملگی بدن زنان دستخوش تغییرات بسیاری شده و حتی بعد از زایمان چالشهای جدیدی برای آنها آغاز میشود. در حین یادگیری این که چگونه از نوزاد مراقبت کنید، شما میبایست مسئولیت جدید مادری را نیز بر عهده بگیرید. در چند هفته اول، شما زمان زیادی را برای غذا دادن، قنداق کردن و آرام کردن نوزاد صرف میکنید، که طبیعتا باعث قوی تر شدن پیوند عاطفی بین شما و نوزادتان میشود.
در کنار اینها، شما متوجه تغییراتی در بدن خود نیز شده و هر چه بیشتر میگذرد اتفاقات جدیدی برای بدن تان میافتد! بازگشتن به دوران قبل از بارداری و زایمان سخت است. اما به جای ترس و اضطراب میبایست آرام و صبور باشید؛ چرا که بدن شما بعد از چند ماه دوباره به حالت عادی بر میگردد. پس سعی کنید به خودتان سخت نگیرید و هرجا که نیاز بود از اطرافیان تان درخواست کمک کنید. دراین مقاله به بررسی ۱۰ مورد از تغییرات بعد از زایمان میپردازیم:
افسردگی پس از زایمان
افسردگی پس از زایمان که به غم نوزاد نیز معروف است به نوعی از افسردگی متوسط گفته میشود که ۶۰ تا ۸۰ درصد زنان بعد از زایمان به آن دچار میشوند. این عارضه علائمیمثل: بی ثباتی رفتاری، بی انگیزگی، احساس پوچی، ناامیدی، زودرنجی، گریه بی دلیل و بی خوابی دارد. نوسان هورمونها بعد از زایمان، اصلی ترین دلیل این افسردگی میباشد. به علاوه، مواردی از قبیل استرس و کم خوابی به خاطر مراقبت زیاد از نوزاد نیز میتواند از عوامل بروز این مشکل باشد. اگرچه این علائم تنها در هفتههای اول بعد از زایمان پدیدار میشوند؛ اما در صورت طولانی شدن، باعث افسردگی حاد خواهد شد. بنابراین، در صورت مشاهده این علائم حتما به پزشک مراجعه کنید.
دردهای بعد از زایمان
درد پس از زایمان و احساس کوفتگی و خستگی کاملا طبیعی است. این دردها معمولا در نواحی قفسه سینه، شکم، کمر و دستگاه تناسلی احساس میشوند. بعد از زایمان، رحم منقبض شده و به حالت عادی خود بازمیگردد. این فرآیند، که با ترشح هورمون اوکسی توسین همراه است، تقریبا دردناک میباشد و اگر شما به صورت سزارین زایمان کرده باشید، شدت این دردها نیز بیشتر خواهد بود. مدت زمان بهبودی این دردها در هر فرد متفاوت است؛ ولی در نهایت پس از گذشت ۶ هفته این دردها کاملا از بین میروند. برای تسکین درد میتوانید این کارها را انجام دهید:
تا میتوانید دراز بکشید تا فشار از روی لگن شما برداشته شود.
روی واژن خود کمپرس یخ قرار دهید.
هر زمان که نیاز داشتید استراحت کنید.
هر روز استحمام کنید.
تمرینات مربوط به تقویت لگن انجام دهید.
درد پستان
درد و بزرگی پستان یکی از مشکلات مادران بعد از زایمان است. در روزهای آغازین پس از زایمان پستان به علت داشتن کلستروم و شیر کم بسیار نرم است. اما بعد از چند روز که سینه شروع به تولید شیر میکند، رفته رفته ملتهب، متورم و دردناک میشود. به علت حساس شدن نوک پستان شیردهی برای مادر بسیار آزاردهنده خواهد شد. البته خود شیر مادر به گونه ای عمل میکند که پس از مدتی این درد تسکین مییابد. بنابراین، سعی کنید شیر دادن به نوزادتان را تا بهبودی کامل ادامه دهید. اگر سینه شما ملتهب و داغ شده و تب هم دارید، حتما به پزشک مراجعه کنید؛ چرا که این موارد میتواند از علائم ورم و آبسه پستان باشد.
خشکی رحم
این موضوع یکی از مشکلات رایج زنان در دوران بارداری و پس از زایمان است. علی رغم شکایت مادران از این مسئله، خشکی رحم حداکثر بعد از چند ماه از بین میرود؛ چرا که منشا اصلی آن، تغییر ناگهانی میزان هورمونها بعد از زایمان است و به محض این که سطح هورمونهای بدن به ثبات برسد این مشکل نیز برطرف خواهد شد. به علاوه شیر دادن به نوزاد نیز میتواند باعث کم شدن میزان مایعات بدن و خشکی رحم شود. برای جلوگیری از این مشکل در طی روز به میزان زیادی آب بنوشید. همچنین، از مصرف دوشهای واژینال بپرهیزید، چرا که ممکن است باعث ایجاد حساسیت و التهاب در رحم شود.
خون ریزی رحم
خون ریزی واژن بعد از زایمان _ هم در زایمان طبیعی و هم در سزارین_ کاملا طبیعی است. اما در بعضی از زنان خون ریزی با لختههای بزرگ و درد همراه است. این موضوع نیز نباید باعث نگرانی شما شود؛ چرا که بعد از ۲ الی ۳ هفته بهبود مییابد. در طی این دوران، رعایت نکات زیر الزامیاست:
از پد بهداشتی ضخیم استفاده کرده و روزانه چند مرتبه آن را عوض کنید.
برای جلوگیری از ورود باکتری به داخل رحم هرگز از کهنه یا دستمال استفاده نکنید.
از پوشیدن لباسهای خاص پس از زایمان خودداری کنید؛ چرا که ممکن است با خونریزی کثیف شوند.
از ایستادن و راه رفتن غیر ضروری خودداری کنید و تا جایی که میتوانید استراحت کنید.
از انجام فعالیتهای شدید پرهیز کنید؛ چرا که خون ریزی شما را افزایش میدهد.
خون ریزی بعد از زایمان معمولا خطری برای بدن ندارد و بعد از مدتی از بین میرود. اما اگر متوجه بوی غیر عادی در لختههای خونی شدید، حتما به پزشک مراجعه کنید.
ثابت ماندن فرم شکم
اگر تصور میکنید که بعد از زایمان برآمدگی شکم شما خیلی زود از بین میرود، اشتباه میکنید! در واقع، حتی بعضی از زنان چندین ماه بعد از زایمان نیز شکم گرد و برآمده خود را حفظ میکنند! رحم، عضلات شکم و پوست درطی دوران بارداری منبسط شده اند و چند ماه زمان لازم است که دوباره منقبض شده و به حالت عادی بازگردند. بنابراین، برای کاهش وزن و از بین بردن شکم تان در کنار شیردهی، داشتن فعالیت فیزیکی از بهترین گزینهها است.
ریزش مو
در طی دوران بارداری رشد موهای زنان به علت تغییرات هورمونی افزایش مییابد. اما خیلی زود، پس از زایمان، کاهش چشمگیر استروژن سبب نابودی پیاز مو شده و ۴۰ الی ۵۰ درصد از مادران به شدت دچار ریزش مو میشوند. اما این مشکل نیز مانند تمامیمشکلات زایمان موقتی بوده و پس از حداقل ۵ ماه وحداکثر ۱۵ ماه بهبود مییابد. برای مقابله با ریزش مو بعد از زایمان، رعایت نکات زیر میتواند مفید باشد :
از بستن موهای خود خودداری کنید.
از میوهها و سبزیجات سرشار از آنتی اکسیدان استفاده کنید.
از شامپوهای حاوی بیوتین و سیلیکا استفاده کنید.
در صورت خیس بودن موها، از شانه کردن آنها بپرهیزید.
از سشوار و دیگر دستگاههای خشک کننده مو استفاده نکنید.
هموروئید و یبوست
تغییر ناگهانی هورمونها در زمان بارداری و بعد از زایمان، سیستم گوارش را نیز تحت تاثیر قرار داده و باعث یبوست میشود. علاوه بر این، داروهای مسکنی که برای تسکین درد زایمان به مادران تجویز میشود نیز میتواند از عوامل ابتلا به یبوست باشد. عملکرد روده در زنانی که مبتلا به یبوست هستند بسیار سخت است. برای مقابله با یبوست از مسهل کنندهها و غذاهای حاوی فیبر استفاده کرده و مصرف نوشیدنیهای گرم برای صبحانه را نیز در اولویت قرار دهید.
هموروئید نیز درد شدید در مقعد است که در بعضی مواقع به خونریزی نیز منجر میشود. برای درمان هموروئید ۲ الی ۴ مرتبه در روز استحمام کرده و بر روی بالش یا کوسن بنشینید.
عرق کردن و گرگرفتگی شبانه
شما احتمالا در ماههای آخر بارداری خیلی عرق کرده اید. اما ممکن است در هفتههای نخست پس از زایمان نیز با این موضوع سر و کار داشته باشید. عرق کردن شبانه به علت تغییر در سطح هورمون استروژن در بدن است. به علاوه، تعریق بهترین راه برای خارج کردن مایعات اضافی جذب شده در زمان بارداری است. حتی ممکن است شما مانند یک خانم یائسه دچار گرگرفتگیهای شبانه شوید. اما نگران نباشید؛ چرا که این علائم حداکثر پس از چند ماه از بین میروند. در طی این مدت بهتر است به نکات زیر توجه کنید :
بدن شما مقادیر زیادی آب از دست داده است. پس حتما آب فراوان بنوشید.
برای جذب رطوبت پارچه ای روی روبالشتی خود پهن کنید.
لباسهای گشاد بپوشید.
از لوازم بهداشتی جذب کننده رطوبت استفاده کنید.
التهاب تیروئید
التهاب تیروئید پس از زایمان به دلیل نوسان دو هورمون اصلی به نام گونادوتروپین و هورمون زنانه استروژن ایجاد میشود. در واقع، فعالیت این غده و میزان ترشح هورمونها دچار نوسان میشود. اگر دچار علائمیاز قبیل لرزش، تپش قلب، بد خلقی، بد خوابی، افزایش وزن، خستگی مفرط، حساسیت زیاد نسبت به سرما، پریشانی، خشکی پوست وخشکی رحم شدید، حتما میزان هورمون تیروئید خود را بررسی کنید.
ثابت ماندن فرم شکم
اگر تصور میکنید که بعد از زایمان برآمدگی شکم شما خیلی زود از بین میرود، اشتباه میکنید! در واقع، حتی بعضی از زنان چندین ماه بعد از زایمان نیز شکم گرد و برآمده خود را حفظ میکنند! رحم، عضلات شکم و پوست درطی دوران بارداری منبسط شده اند و چند ماه زمان لازم است که دوباره منقبض شده و به حالت عادی بازگردند. بنابراین، برای کاهش وزن و از بین بردن شکم تان در کنار شیردهی، داشتن فعالیت فیزیکی از بهترین گزینهها است.
ریزش مو
در طی دوران بارداری رشد موهای زنان به علت تغییرات هورمونی افزایش مییابد. اما خیلی زود، پس از زایمان، کاهش چشمگیر استروژن سبب نابودی پیاز مو شده و ۴۰ الی ۵۰ درصد از مادران به شدت دچار ریزش مو میشوند. اما این مشکل نیز مانند تمامیمشکلات زایمان موقتی بوده و پس از حداقل ۵ ماه وحداکثر ۱۵ ماه بهبود مییابد. برای مقابله با ریزش مو بعد از زایمان، رعایت نکات زیر میتواند مفید باشد :
از بستن موهای خود خودداری کنید.
از میوهها و سبزیجات سرشار از آنتی اکسیدان استفاده کنید.
از شامپوهای حاوی بیوتین و سیلیکا استفاده کنید.
در صورت خیس بودن موها، از شانه کردن آنها بپرهیزید.
از سشوار و دیگر دستگاههای خشک کننده مو استفاده نکنید.
هموروئید و یبوست
تغییر ناگهانی هورمونها در زمان بارداری و بعد از زایمان، سیستم گوارش را نیز تحت تاثیر قرار داده و باعث یبوست میشود. علاوه بر این، داروهای مسکنی که برای تسکین درد زایمان به مادران تجویز میشود نیز میتواند از عوامل ابتلا به یبوست باشد. عملکرد روده در زنانی که مبتلا به یبوست هستند بسیار سخت است. برای مقابله با یبوست از مسهل کنندهها و غذاهای حاوی فیبر استفاده کرده و مصرف نوشیدنیهای گرم برای صبحانه را نیز در اولویت قرار دهید.
هموروئید نیز درد شدید در مقعد است که در بعضی مواقع به خونریزی نیز منجر میشود. برای درمان هموروئید ۲ الی ۴ مرتبه در روز استحمام کرده و بر روی بالش یا کوسن بنشینید.
عرق کردن و گرگرفتگی شبانه
شما احتمالا در ماههای آخر بارداری خیلی عرق کرده اید. اما ممکن است در هفتههای نخست پس از زایمان نیز با این موضوع سر و کار داشته باشید. عرق کردن شبانه به علت تغییر در سطح هورمون استروژن در بدن است. به علاوه، تعریق بهترین راه برای خارج کردن مایعات اضافی جذب شده در زمان بارداری است. حتی ممکن است شما مانند یک خانم یائسه دچار گرگرفتگیهای شبانه شوید. اما نگران نباشید؛ چرا که این علائم حداکثر پس از چند ماه از بین میروند. در طی این مدت بهتر است به نکات زیر توجه کنید :
بدن شما مقادیر زیادی آب از دست داده است. پس حتما آب فراوان بنوشید.
برای جذب رطوبت پارچه ای روی روبالشتی خود پهن کنید.
لباسهای گشاد بپوشید.
از لوازم بهداشتی جذب کننده رطوبت استفاده کنید.
التهاب تیروئید
التهاب تیروئید پس از زایمان به دلیل نوسان دو هورمون اصلی به نام گونادوتروپین و هورمون زنانه استروژن ایجاد میشود. در واقع، فعالیت این غده و میزان ترشح هورمونها دچار نوسان میشود. اگر دچار علائمیاز قبیل لرزش، تپش قلب، بد خلقی، بد خوابی، افزایش وزن، خستگی مفرط، حساسیت زیاد نسبت به سرما، پریشانی، خشکی پوست وخشکی رحم شدید، حتما میزان هورمون تیروئید خود را بررسی کنید.