معنی حرکات نوزاد، چیست؟

بازه زمانی یک تا سه سالگی بچه‎ها، برای والدین اهمیت و دشواری خاصی دارد.
تا قبل از این سن، بچه‎ها دامنه حرکاتشان محدود و به همان نسبت، میزان کنجکاوی‎های خطرناک و خراب‎کاری‎هایشان هم کمتر است؛ اما در این دوره مهارت راه رفتن، کم‎کم یاد گرفته می‎شود و کودک استقلال بیشتری کسب می‎کند، او بدون کمک شما می‎تواند به جاهای دیگر برود و کنجکاوی طبیعی‎اش درحالی‎که هر روز چیزهای جدیدی می‌آموزد، افزایش می‎یابد. شما هم مثل بیشتر والدین متوجه می‎شوید کودکتان هر روز دشواری‎های بیشتری را ایجاد می‎کند، به‎ویژه اگر به چیزی که می‌خواهد نرسد. بدخلقی و سرکشی در این سن رایج می‎شود. در این دوره، زبان کودک هم به‎تدریج شروع به گسترش می‎کند و هیجان‎ها و عواطف او هم متنوع‎تر و بارزتر می‎شود. به‎همین دلیل، لازم است والدین غیر از شناخت تحولات جسمانی فرزندشان، تغییرات احساسی و هیجانی او را هم به‏درستی بشناسند. در ادامه ابعاد عمده هیجانی کودکان یک تا سه ساله را با هم مرور می‎کنیم، همچنین با نشانه‎های غیرکلامی نماینده این احساسات و واکنش مناسب دربرابر آن‎ها آشنا می‎شویم.

احساس مبارزه
کودکتان در این سن، برای اولین بار با قدرت شما مبارزه می‎کند. او بیشتر نگران این است که خودش چه می‎خواهد تا این‎که شما چه می‎خواهید و دوست دارد علیه محدودیت‎های اعمال‌شده از طرف شما مقاومت کند.

نشانه‎ها
وقتی به او دستوری می‎دهید یا دربرابرش مانعی ایجاد می‎کنید، ممکن است به‎جای پاسخ دادن چهره‎ای کاملا خنثی و بی تفاوت از خود نشان دهد، انگار اصلا نشنیده شما چه گفته‎اید؛ البته شنیده ولی آرزو می کند آن را نشنیده بود. او همچنین ممکن است دستانش را در دو طرف بدنش حلقه یا جلوی سینه متقاطع ‎کند.

واکنش مناسب
تسلیم او نشوید.در این مرحله او به یک انضباط ثابت و محکم نیاز دارد. انضباط و قاطعیت متزلزل در خانه، فرزندتان را آشفته می‎کند. اقتدارِ (نه لجبازی) شما و ماندن بر سر مواضعتان، برای فرزندتان احساس امنیت به ارمغان می‎آورد و حساسیت او را درباره نیازها و خواسته‏‎های دیگران برمی‌انگیزد.

احساس ناکامی

احساسی است که در زمان نداشتن موفقیت در انجام کاری به‎وجود می‎آید. در این دوره، تحمل کودکتان دربرابر ناکامی اندک است، بنابراین خیلی زود جوش می‎آورد و قشقرق راه می‎اندازد.

نشانه‎ها
دندان‎های به‎هم فشرده، پرتاب کردن اشیا و گره کردن مشت ها، نشانه‎های غیرکلامی واضح در برابر ناکامی است. کودکتان اما ممکن است با روش‎های دیگری هم احساسش را نشان دهد؛ برای مثال ممکن است
تنفس اش به‎صورتی غیرعادی تند شود یا شروع به وول خوردن بکند.

واکنش مناسب
به کودکتان کمک کنید دوباره کنترل موقعیت را به دست آورد. می‎توانید خیلی ساده منبع ناکام‎کننده را از میان بردارید؛ اما راه موثر‎تر این است که او را تشویق کنید خودش واکنش مناسب نشان دهد؛ یعنی احساسش را تصدیق و او را آرام کنید، سپس راه‎حل‎های ساده‌ای برای مقابله با احساس ناکامی پیش پایش بگذارید.

احساس استقلال
مشکل کودک نوپای شما برای انجام هرکاری به‎تنهایی، این است که جاه‎طلبی‎های او بیش از حد توانایی‎هایش است. او هنوز مهارت‎های ضروری برای انجام مستقل کارها را به‎دست نیاورده‎است اما این مسئله باعث نمی‎شود تلاشش را متوقف کند.

نشانه‎ها
فرزندتان ممکن است نتواند به شما بگوید که به کمک تان نیاز ندارد؛ اما با هل دادن شما و دور کردنتان از موقعیت، سعی می‎کند این پیام را به شما منتقل کند. در مواردی هم چهره‎اش را ثابت و خشک و بدون حالت خواهیددید.

واکنش مناسب
پایه شکل‎گیری استقلال در این سن است؛ اما رشد آن در دوران تدریجی تحول ممکن خواهدشد. فرزندتان این نکته را نمی‎داند و برای مستقل شدن عجله دارد. شما می‎توانید با دادن قدری آزادی عمل، بیان یک جمله تشویق‎کننده و یک لبخند رضایت‎آمیز، احساس او ارضا کنید.
احساس شرم و خجالت

مواجه شدن با بزرگ سالان غریبه و حتی آشنایانی که بعد از مدت‎ها آن‎ها را می‎بیند، به‎طور معمول کودک نوپای شما را خجالت‎زده می‎کند.

نشانه‎ها
چسبیدن به شما، علامت آشکاری از خجالت کشیدن است؛ تماس بدنی با شما به او احساس امنیت می‎دهد. پوشاندن چشم‎ها واکنش دیگری است از جانب کودک در موقعیت‎هایی که احساس ناراحتی و خجالت می‎کند. او نمی‎داند غریبه‏ها همان‎جا می‌مانند، چه به آن‌ها نگاه کند، چه نکند.

واکنش مناسب
از سرزنش او و وادار کردنش به ارتباط با فرد مقابل، اجتناب کنید. در عوض به او اطمینان بدهید که آسیبی نمی‎بیند و موضوعی برای نگرانی وجود ندارد. از طرف دیگر باید بدانید که خجالت همراه با افزایش تجارب اجتماعی کاهش پیدا می‎کند؛ بنابراین شرایطی فراهم کنید تا کودکتان خارج از روابط خانوادگی با دیگران هم ارتباط برقرار کند.
برگرفته از کتاب «زبان بدن کودکان» نوشته «ریچارد وولفسون» و ترجمه «بهمن ابراهیمی»