آموزش کنترل خشم به کودکان، دخترم مرا می زند!

سوال مخاطب نی‌نی‌بان: دختری چهار ساله دارم که بسیار مهربان است و تاکنون اصلا اهل زدن فرد دیگری نبوده و نیست. اما به تازگی وقتی با کارها و رفتارهایش مخالفت می کنم شروع به زدن من می کند. هنگام بازی با برادر هشت ماهه اش هم تحت عنوان بازی او را می زند و با افراد دیگه این کار را نمی کند. البته من و پدرش هم به خاطر رفتارهای اشتباهش او را بسیار دعوا می کنیم اما زدن اصلا نبوده. چگونه باید رفتار دخترم را اصلاح کنم؟

پاسخ دکتر پرویز رزاقی، روانشناس خانواده و عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس:
در درجه اول شما نباید فرزند خود را در موقعیتی که منجر به زدن شما و پدرش می شود قرار دهید. مثلا چیزهایی که بچه را عصبانی و ناراحت می کند. دوم اگر فرزندتان به هر دلیلی خواست شما را بزند شما نباید کلمه نکن را برای او به کار ببرید. در عوض دست بچه را بگیرید. سوم، اگر همچنان به زدن شما ادامه داد سعی کنید زدنش را جهت دهید، یعنی کف دست خود را بلند کنید طوری که فرزندتان به کف دست شما بزند. چهارم، می شود با در آغوش کشیدن و بغل کردن، خشم او را کنترل کرده و از بین برد تا او آرام شود. پنجم، هرگز از داد زدن، تنبیه، تهدید استفاده نکنید. بهتر است شما دلایلی را که منجر به بروز خشم پنهان و در نهایت منجر به واکنش بدنی فرزند می شود را در او شناسایی کنید و عامل به وجود آورنده آن خشم را از بین ببرید و هرگز خود شما الگویی برای خشونت فرزند خود نباشید. او را نزنید یا با صدای بلند داد و بیداد نکنید و یا از طرفی دیگر با کتک زدن او نخندید. خندیدن و یا حتی خشم و ناراحتی شما ممکن است او را وادار کند که به کتک کاری خود ادامه دهد. اما دلیل این که وقت بازی برادرش را می زند استفاده از اصل جابه جایی می دانم. یعنی فرزند شما در زندگی خود به طور مکرر از کتک کاری و همچنین در بازی معمولی به جای تعامل خوب از کتک کاری استفاده می کند. بهتر است به فرزند یاد دهیم که هنگام بازی به جای کتک زدن روش های دیگری را انتخاب کند. مثل خوب بازی کردن، لذت بردن از بازی، خوب حرف زدن، آرام حرف زدن، تقسیم وسایل بازی و یا هر رفتاری که منجر به رابطه خوب با برادرش می شود. این مسائل باید از طرف شما برای او عنوان شود.