30965
کد: 123795
17 آبان 1396 - 12:23
بیماری پای چماقی به عارضه‌ای گفته می‌شود که در آن به جای اینکه پا‌ها به صورت صاف و معمولی باشند و کفشان روی زمین قرار بگیرد،‌حالت برگشته دارند.
 پای چماقی یا چنبری یکی از بیماری‌های شایع در نوزادان است که پا‌های نوزاد در اثر آن تغییر‌شکل پیدا می‌کنند. جالب است بدانید که شانس بروز بیماری پای چماقی در نوزادان پسر، سه برابر نوزادان دختر است. به همین دلیل خبرنگار نی‌نی سایت به سراغ دکتر علی‌اصغر متقی،‌ متخصص کودکان و نوزادان، رفته و از او درباره این بیماری پرسیده است.
شکل پای نوزاد، جای نگرانی هست؟
دکتر علی‌اصغر متقی، متخصص کودکان و نوزادان، درباره بیماری پای چماقی در نوزادان می‌گوید:« بیماری پای چماقی (Club Foot) به عارضه‌ای گفته می‌شود که در آن به جای اینکه پا‌ها به صورت صاف و معمولی باشند و کفشان روی زمین قرار بگیرد،‌حالت برگشته دارند و قوزک پا و یا لبه‌ی خارجی پا روز زمین قرار می‌گیرد. شایع‌ترین فرم این بیماری، فرم یک‌طرفه آن است که یک پا را درگیر می‌کند اما نوع دوطرفه آن هم شایع است.» هنوز علت اصلی این بیماری مشخص نشده است اما متخصصان احتمال می‌دهند که این عارضه به دلیل فاکتور‌های ژنتیکی یا داخلی، تنگ بودن جای جنین و وضعیت او در رحم اتفاق می‌افتد.این متخصص کودکان و نوزادان درباره تشخیص این بیماری می‌گوید:« این بیماری معمولا پس از تولد تشخیص داده می‌شود و ممکن است در سونوگرافی مشخص نشود و یا برای تشخیص آن در حین سونوگرافی باید دقت بسیار زیادی به خرج داده شود. چون وضعیت پا‌ها در دوران جنینی تغییر می‌کند بنابر‌این در هنگام سونوگرافی نمی‌توان با قطعیت درباره آن نظر داد.»در دوران بسیار دور بروز این بیماری در نوزاد را به مادر ربط داده و از وی خرده می‌گرفتند، ولی امروزه با تحقیقات گسترده‌ای که در خصوص این بیماری شده است، مشخص شده است به صرف این که بیماری از هنگام تولد با نوزاد است، هیچ ارتباطی به مادر ندارد.دکتر سعید توکلی، فلوشیپ ارتوپدی اطفال دراین‌باره گفت: هنوز برای پاچنبری علت مشخصی پیدا نشده است و نمی‌توان آن را تقصیر رحم تنگ مادران یا بد خوابیدن آنها گذاشت و گفتنی است از هر هزار تولد نوزاد زنده، یک تا 3 نفر از آنها به این عارضه مبتلا می‌شوند که علت آن تاکنون نامشخص است.
شکل پای نوزاد، جای نگرانی هست؟
برای درمان این بیماری راهکار‌های ساده‌ای وجود دارد که دکتر متقی درباره آنها توضیح می‌دهد:« روش‌های درمانی با نرمش پا‌ها، کشش دادن پا‌ها به سمت موقعیت درست، بانداژ و گچ‌گرفتن پا انجام می‌شود. مدت زمان گچ گرفتن پا‌ها بسته به شدت بیماری و نظر ارتوپد دو تا سه هفته طول می‌کشد و ارتوپد پس از چک کردن وضعیت پا‌ها تشخیص می‌دهد که دوباره نیاز به گچ‌گرفتن هست یا نه. موارد کمی از کودکانی که به پای چماقی مبتلا هستند مورد عمل جراحی قرار می‌گیرند.»مهم‌ترین فاکتور اصلاح وضعیت چماقی پا‌ها، حرکت آنها در جهت صحیح است که در همان ماه‌های اول می‌توان با روش‌های درمانی که به آنها اشاره شد، وضعیت آنها را بهبود بخشید. در بیشتر موارد عارضه‌ی پای چماقی با ماساژ و گچ گرفتن پا‌ها درست می‌شود.معمولا همه بچه‌هایی که با این بیماری درگیر هستند پس از انجام روش‌های درمانی و در دوره شیرخوارگی و قبل از راه افتادن بهبود می‌یابند. بر همین اساس دکتر متقی می‌گوید:« باید بدانید که پای چماقی در کودکان، بعد از راه افتادن، به دلیل تحرک و راه رفتن‌شان کاملا خوب می‌شود. اگر والدین نوزاد هیچ کاری در جهت بهبودی وضعیت فرزندشان انجام ندهند، ممکن است بخشی از این بیماری با تحرک کودک خوب شود اما کاملا بهبود نمی‌یابد و ممکن است بچه‌کمی با لبه پای خود راه برود. همچنین بچه‌هایی که در سنین بالاتر مورد درمان قرار می‌گیرند ممکن است پزشک ارتوپد پوشیدن کفش‌های مخصوص را تجویز کند. بهترین زمان درمان پای چماقی پس از تولد است.»دکتر متقی معتقد است یک قانون کلی برای بچه‌هایی که به دنیا می‌آیند وجود دارد و آن این است که آنها را از نظر ابتلا به انواع بیماری‌ها معاینه می‌کنند و می‌گوید:« بچه‌هایی که با چنین عارضه‌هایی به دنیا می‌آیند، احتمال بیشتری دارد که به بیماری‌های دیگری هم مبتلا باشند. بنابر‌این نوزادانی که ضایعات استخوانی دارند، ضمن اینکه مورد معاینه دست و پا و ستون مهره‌ها قرار می‌گیرند، از نظر آسیب اعضای داخلی‌هم مورد معاینه قرار می‌گیرند.»
شکل پای نوزاد، جای نگرانی هست؟
تشخیص پاچماقی قبل از تولد
تشخیص پره ناتال پای چماقی برای اولین بار در سال 1985 گزارش شد. اولتراسوند از طریق واژن می تواند ناهنجاری ها را در هفته 12 و 13 حاملگی نشان دهد. تشخیص های سونوگرافی بر اساس بررسی سطح کف پای جنین در پایین ترین قسمت استخوان ها در سطح ساژیتال می باشد. از زمانی که کودک قادر به حرکت پا و چرخاندن آن به سمت داخل است این وضعیت غیر عادی باید وجود داشته باشد. به علاوه پا باید دور از دیواره رحمی ظاهر شود. اولتراسوند سه بعدی در صورت امکان می تواند تصویر واضح تری نشان دهد.زمانی که به پای چماقی مشکوک شوند، سونوگرافی باید یک بررسی آناتومیکی کامل، اکوکادیوگرافی جنین و ارزیابی محیط داخل رحمی به ویژه تحت فشار بودن جنین بر اثر فیبروم، پیوند های آمنیوتیکی یا چسبندگی ها را بررسی کند. وجود پلی هیدروآمنیوس(تجمع مایع آمنیوتیکی بیش از 2000 میلی لیتر) و پای چماقی نشان دهنده ناهنجاری عصبی - عضلانی است که بر حرکات اندام های انتهایی و بلع اثر می گذارد. زمانی که وضعیت دو طرفه یا با ناهنجاری های دیگر همراه است، تشخیص پره ناتال پای چماقی بهتر است. به عنوان مثال در یک سری از کودکان که فقط مشکل پای چماقی داشتند، صحت تشخیص پای چماقی دو طرفه در مقایسه با پا ی یک طرفه بیشتر بوده است.در یک بررسی دیگر تمام جنین هایی که در کنار پای چماقی ناهنجاری های مادر زادی دیگری داشتند بررسی شدند. تشخیص پای چماقی قبل از تولد در دهه گذشته پیشرفت نموده است و از 25 درصد موارد به 80 درصد رسیده است که مربوط به تجهیزات بهتر، متخصصین و افزایش انجام سونوگرافی طی بارداری می باشد. حدود چهل درصد از موارد گزارش شده ی مثبت پای چماقی یک طرفه، اشتباه بوده است که به علت توانایی و تمایل جنین های نرمال به کشیدن پا به سمت داخل، این مشکل ایجاد می شود.

درمان پای چماقی
شیوه‌ های زیر برای درمان پای چماقی به کار می ‌رود:
 روش Ponseti
کشش دادن پا به سمت موقعیت درست و گچ‌ گیری‌ هایی که به طور مکرر تغییر داده می ‌شود. به نوعی همراه با یک دوره کاردمانی برای راه رفتن کودک است مراحل درمان در ابتدا با گچ‌ گیری انجام می‌ شود که در روش ponseti (طرز خاصی از گچ‌گیری)‌ حدود 80 درصد از انحراف اصلاح می ‌شود و چنان چه اصلاح نشد، تحت عملیات جراحی قرار می‌ گیرد.این در شرایطی است که کودک بلافاصله پس از مشاهده بیماری به پزشک متخصص رسانده شود و گرنه در سنین بالا که مفاصل خشک می ‌شوند، احتمال جراحی بسیار بالاتر می ‌رود.
 پوشیدن بریس در شب‌ ها
معمولا پس از گچ‌ گیری ‌ها به کار می‌ رود.
افرادی که با عملیات گچ‌ گیری بهبود می ‌یابند، از آن پس نیاز به کفش و بریس(نوعی آتل پلاستیکی)‌ دارند. البته پس از این مراحل یک دوره کاردرمانی برای راه رفتن کودک ممکن است تجویز شود.
 جراحی
جراحی برای تصحیح مفاصل، رباط‌ ها و تاندون‌ های مبتلا می باشد. معمولا جراحی در سنین 3، 4 تا 6 ماهگی صورت می‌ گیرد.

 پوشیدن کفش‌ های مخصوص و بریس پس از جراحی
با رشد کودک ممکن است این استخوان که از ابتدا با کجی به وجود آمده است، مجددا دچار کجی شود.برای پیشگیری از شکل‌ گیری مجدد پای چماقی از کفش های مخصوص استفاده می شود.اصولا کفش 2 تا 3 سال بعد از عمل یا گچ به بیمار تجویز می ‌شود که البته در مورد میزان سال آن، در میان پزشکان متخصص، اختلاف نظر وجود دارد.به هر حال پس از گذشت این سال‌ ها، اگر برگشتی در کار نباشد به بیمار کفش عادی تجویز می‌ شود.در نهایت این که این بیماری ارثی نیست ولی آن چه مهم است این است که قنداق کردن نوزاد در این شرایط باعث در‌ رفتگی لگن می‌ شود که با وجود بیماری پاچنبری، مزید بر علت می ‌شود.

مشاوره ویدیویی
ارسال نظر
*پر کردن قسمت هایی که ستاره دارد ضروری است.
نام:
ایمیل:
* نظر:
* کد امنیتی: