روش های درمان درد سیاتیک در بارداری

منظور از درد سیاتیک چیست؟

عصب سیاتیک طولانی‌ترین عصب بدن است که از پایین کمر شروع شده و تا پاها امتداد دارد. زمانی که این عصب تحت فشار قرار گیرد یا تحریک شود، درد، سوزش یا بی‌حسی در مسیر آن ایجاد می‌شود. در دوران بارداری، به دلیل تغییرات ساختاری بدن، احتمال تحریک این عصب افزایش می‌یابد.

علت‌های درد سیاتیک در بارداری

یکی از مهم‌ترین دلایل درد سیاتیک در بارداری، بزرگ شدن رحم و فشار مستقیم آن بر عصب سیاتیک است. با رشد جنین، مرکز ثقل بدن تغییر می‌کند و ستون فقرات برای حفظ تعادل، حالت متفاوتی پیدا می‌کند که این موضوع می‌تواند باعث فشار بیشتر روی کمر شود.

از دیگر علت‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• افزایش وزن و وارد شدن فشار بیشتر به ستون فقرات
• شل شدن رباط‌ها به دلیل ترشح هورمون‌ها
• وضعیت نادرست نشستن یا خوابیدن
• انقباض و گرفتگی عضلات لگن و باسن
• کم‌تحرکی یا نشستن طولانی‌مدت

درد سیاتیک یک طرفه در بارداری

درد سیاتیک در یک پا در دوران بارداری معمولاً به دلیل فشار بیشتر رحم یا تغییر وضعیت لگن روی یکی از شاخه‌های عصب سیاتیک ایجاد می‌شود و به همین دلیل فقط یک سمت بدن را درگیر می‌کند. این درد اغلب به صورت تیرکشنده از پایین کمر یا باسن شروع شده و به پشت ران و گاهی تا ساق و کف پا انتشار پیدا می‌کند. شدت آن ممکن است هنگام نشستن طولانی، ایستادن یا تغییر وضعیت بدن بیشتر شود. در بیشتر موارد، این حالت خطرناک نیست اما می‌تواند آزاردهنده باشد و با استراحت در وضعیت مناسب، انجام حرکات کششی ملایم و اصلاح نحوه نشستن و خوابیدن تا حد زیادی قابل کنترل است.

بیشتر بخوانید: علل و روش‌های درمان کمردرد در بارداری

درد سیاتیک پای چپ در بارداری

درد سیاتیک پای چپ در بارداری معمولاً به علت فشار رحم در حال رشد یا تغییر وضعیت لگن بر روی شاخه سمت چپ عصب سیاتیک ایجاد می‌شود و به همین دلیل درد فقط در همان سمت احساس می‌شود. این درد اغلب از پایین کمر یا باسن شروع شده و به پشت ران و ساق پای چپ انتشار پیدا می‌کند و ممکن است با گزگز، سوزش یا بی‌حسی همراه باشد. نشستن یا ایستادن طولانی، خوابیدن در وضعیت نامناسب یا قرار گرفتن وزن بدن روی یک سمت می‌تواند شدت آن را بیشتر کند. در بیشتر موارد این مشکل موقتی است و با اصلاح نحوه خوابیدن، استفاده از بالش بین زانوها، انجام حرکات کششی ملایم و حفظ فعالیت بدنی سبک به تدریج کاهش می‌یابد.

درد سیاتیک پای راست در بارداری

درد سیاتیک پای راست در بارداری معمولاً به دلیل فشار نامتقارن رحم یا تغییر وضعیت لگن روی شاخه سمت راست عصب سیاتیک ایجاد می‌شود و به همین دلیل فقط در یک پا احساس می‌شود. این درد می‌تواند از پایین کمر یا باسن شروع شده و به پشت ران و ساق پای راست انتشار پیدا کند و گاهی با گزگز، بی‌حسی یا احساس سوزش همراه باشد. نشستن یا ایستادن طولانی، خوابیدن در وضعیت نامناسب یا حمل وزن بیشتر روی یک سمت بدن می‌تواند شدت آن را افزایش دهد. در بیشتر موارد این حالت موقتی است و با اصلاح وضعیت خواب و نشستن، استفاده از بالش بین زانوها، انجام حرکات کششی ملایم و استراحت کافی قابل کنترل خواهد بود.

علائم درد سیاتیک در بارداری

درد سیاتیک ممکن است به صورت خفیف یا شدید بروز کند و از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. علائم رایج شامل موارد زیر است:

• درد تیرکشنده از پایین کمر به سمت باسن و پا
• احساس سوزش یا گزگز در پاها
• بی‌حسی در بخش‌هایی از پا یا انگشتان
• ضعف عضلانی در پا
• دردی که با نشستن طولانی یا ایستادن تشدید می‌شود

بیشتر بخوانید: درد دنبالچه در بارداری به چه علت رخ می‌دهد و روش‌های درمان آن چیست؟

چه زمانی درد سیاتیک بیشتر بروز می‌کند؟

درد سیاتیک معمولاً در نیمه دوم بارداری بیشتر دیده می‌شود، زیرا در این زمان وزن جنین افزایش یافته و فشار بیشتری به ستون فقرات وارد می‌شود. البته در برخی زنان ممکن است از ماه‌های ابتدایی نیز شروع شود، به‌ویژه اگر سابقه کمردرد یا مشکلات ستون فقرات داشته باشند.

روش‌های کاهش درد سیاتیک در بارداری

مدیریت درد سیاتیک در بارداری بیشتر بر پایه تغییر سبک زندگی و اقدامات غیر دارویی است.

• استراحت در وضعیت مناسب

خوابیدن به پهلو و استفاده از بالش بین زانوها کمک می‌کند فشار از روی کمر برداشته شود.

• اصلاح وضعیت نشستن

نشستن با پشت صاف و استفاده از صندلی استاندارد یا قرار دادن یک بالش کوچک پشت کمر می‌تواند فشار را کاهش دهد.

• کمپرس گرم یا سرد

استفاده از کمپرس گرم روی ناحیه دردناک می‌تواند باعث شل شدن عضلات و کاهش درد شود.

• ورزش‌های ملایم

حرکات کششی مخصوص بارداری و پیاده‌روی سبک باعث تقویت عضلات و کاهش فشار روی عصب سیاتیک می‌شود.

• ماساژ درمانی

ماساژ ملایم توسط فرد متخصص می‌تواند به کاهش تنش عضلات و بهبود گردش خون کمک کند.

• استفاده از کمربند بارداری

این کمربندها به حمایت از شکم و کاهش فشار روی کمر کمک می‌کنند.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر درد سیاتیک بسیار شدید باشد یا با علائمی مانند ضعف شدید پا، بی‌اختیاری ادرار یا مدفوع، یا بی‌حسی گسترده همراه شود، مراجعه به پزشک ضروری است. همچنین در صورتی که درد با روش‌های ساده خانگی بهبود نیابد، ارزیابی تخصصی لازم است.

آیا با وجود درد سیاتیک می‌توان زایمان طبیعی داشت؟

متاسفانه سیاتیک در بارداری محدودیت‌های برای زایمان ایجاد می‌کند.

به نقل از pbkm.pl

If the pregnant woman is experiencing severe sciatic back pain and labor is near, the doctor may consider a termination by cesarean section. Natural childbirth in this case would be too much strain on the spine. A pregnant woman with sciatica may choose to give birth in water or in a squatting position.

اگر زن باردار دچار کمردرد شدید ناشی از سیاتیک باشد و زایمان نزدیک باشد، پزشک ممکن است سزارین را در نظر بگیرد. زایمان طبیعی در این مورد فشار زیادی بر ستون فقرات وارد می‌کند. زن بارداری که سیاتیک دارد می‌تواند زایمان در آب یا در حالت چمباتمه را انتخاب کند.

آیا درد سیاتیک بعد از زایمان از بین می‌رود؟

در بسیاری از موارد، درد سیاتیک پس از زایمان و با کاهش فشار رحم بر عصب به تدریج از بین می‌رود. با این حال، در برخی افراد ممکن است نیاز به تمرینات تقویتی یا فیزیوتراپی برای بازگشت کامل به حالت طبیعی وجود داشته باشد.

درد سیاتیک ناشی از زایمان طبیعی

درد سیاتیک بعد از زایمان طبیعی معمولاً به دلیل فشارهای وارد شده به لگن و ستون فقرات در طول بارداری و حین فرایند زایمان ایجاد می‌شود. در این دوره، کشیده شدن عضلات و رباط‌ها، تغییر وضعیت مهره‌ها و گاهی فشار موقت به عصب سیاتیک می‌تواند باعث بروز درد در پایین کمر و انتشار آن به یکی از پاها شود. این درد در اغلب موارد موقتی است و با بازگشت تدریجی بدن به وضعیت طبیعی، انجام حرکات کششی ملایم، استراحت کافی و تقویت عضلات کمر و لگن بهبود پیدا می‌کند، اما اگر درد شدید، طولانی‌مدت یا همراه با بی‌حسی و ضعف پا باشد، بررسی پزشکی توصیه می‌شود.

راه‌های پیشگیری از درد سیاتیک در بارداری

خوشبختانه شما می‌توانید با روش‌های ساده زیر از بروز درد سیاتیک در بارداری جلوگیری کنید:

• حفظ وزن مناسب در بارداری
• انجام منظم حرکات کششی و فعالیت بدنی سبک
• پرهیز از نشستن یا ایستادن طولانی
• استفاده از کفش‌های مناسب و بدون پاشنه بلند
• تقویت عضلات کمر و لگن قبل و در طول بارداری

سخن پایانی

درد سیاتیک در بارداری اگرچه آزاردهنده است، اما در اغلب موارد موقتی و قابل کنترل است. با رعایت وضعیت بدنی صحیح، انجام تمرینات مناسب و مراقبت از بدن می‌توان شدت این درد را کاهش داد و دوران بارداری را با آرامش بیشتری سپری کرد. در صورت بروز علائم شدید یا طولانی شدن درد، پیگیری پزشکی بهترین اقدام خواهد بود.