افزایش مسئولیت پذیری در کودکان، چهار ترفند علمی
بسیاری از مفاهیم اخلاقی، ارزشهای اجتماعی و ویژگیهای رفتاری نیاز به آموزش از سنین کودکی دارند.
برای افزایش مسئولیت پذیری در کودکان چه باید کرد؟ بسیاری از مفاهیم اخلاقی، ارزشهای اجتماعی و ویژگیهای رفتاری نیاز به آموزش از سنین کودکی دارند. مسئولیت پذیری یکی از این مفاهیم است که در دوران بزرگسالی اهمیت دو چندانی پیدا میکند. بسیاری از والدین در جلسات مشاوره خانواده یا مشاوره کودک به دنبال روشها و راهکارهایی هستند تا بتوانند مسئولیت پذیری را در کودک خود پرورش دهند و یا آن را تقویت کنند. اگر شما نیز به دنبال این راهکارها هستید ما در ادامه توضیحات بیشتری در مورد افزایش مسئولیت پذیری ارائه دادهایم که مطالعه آن میتواند برای شما سودمند خواهد بود.
راهکارهایی برای افزایش مسئولیت پذیری در کودکان
بسیاری از والدین به دنبال راهکارهایی عملی هستند تا بتوانند کودکانی مسئولیت پذیر تربیت کنند. در ادامه به چند مورد از این راهکارها که توسط متخصصان روانشناسی کودک توصیه میشود اشاره کردهایم. اگر این راهکارهای عمومی تاثیری بر رفتارهای کودکتان ندارد ترجیحا به یک روان شناس متخصص در حوزه کودک مراجعه کنید تا با بررسی شرایط فرزندتان راه حل های اختصاصی تری دریافت کنید.
1- مسئولیت پذیری با شرکت دادن کودک در کارهای خانه
کوچک بودن فرزندتان به این معنی نیست که او نمیتواند در هیچکدام از کارهای خانه به شما کمک کند. یکی از ساده ترین راهکارها برای افزایش مسئولیت پذیری کودکان این است که آن ها را در فعالیتهای سادهای نظیر خرید کردن، تمیز کردن خانه، غذا پختن و... مشارکت دهید. همکاری فرزندتان با شما احساس عزت نفس و استقلال را در او ایجاد و تقویت میکند. همچنین این رفتار شما به او میفهماند که برای پذیرفتن مسئولیتها او را باور دارید.
2- مسئولیت پذیری در کودکان با وضع قوانین
شما نمیتوانید انتظار داشته باشید بدون اینکه به فرزندتان بگویید، او تمام کارها و وظایفش را انجام دهد. پس لازم است کمک کنید تا کودک وظایف خود را بشناسد و با قوانین محیطهای مختلف نظیر خانه یا مدرسه آشنایی پیدا کند. هرچقدر این قوانین به طور واضحتری تعریف شده باشند کودکان به شیوه بهتری به آنها پاسخ خواهند داد. مثلاً برای اینکه فرزندتان تکالیف مدرسهاش را انجام دهد میتوانید زمان خاصی را در روز مشخص کنید و پس از آن به او اجازه دهید تا کارهای مورد علاقهاش را انجام دهد. انجام این برنامه به صورت یک قانون منظم در خانه به افزایش مسئولیت پذیری فرزندتان کمک خواهد کرد. توجه داشته باشید که قوانین نباید خشک و تغییرناپذیر باشند بلکه باید از انعطاف کافی برخوردار باشند تا هر زمان که لازم شد بر اساس نیازهای کودک تغییر کنند.
3- مسئولیت پذیری در کودکان را تشویق کنید
وقتی کودک از پس وظایف و مسئولیتهای خود برمیآید بسیار به سادگی از آن نگذرید و این رفتار او را تشویق کنید. بخصوص زمانی که خودش برای انجام وظایفش پیش قدم میشود. مثلاً زمانی که شما درگیر کارهای خود هستید و او پیشنهاد میدهد که از خواهر یا برادر کوچک خود مراقبت میکند، گفتن جملاتی نظیر اینکه: "من به تو افتخار میکنم" در تقویت روحیه مسئولیت پذیری کودک نقش بسزایی دارد. در واقع بسیاری از خانوادهها نقش تقویت و تشویق کلامی را نادیده میگیرند؛ در حالی که تقویت کلامی یکی از روشهای مؤثر در تربیت کودک محسوب میشود.
4- افزایش مسئولیت پذیری در کودکان | به جای سرزنش یادآوری کنید
تصور کنید فرزندتان مسئولیتهای خود نظیر انجام تکالیفش را دائم به تعویق بیاندازد. بسیاری از والدین در این شرایط با جملاتی نظیر: "چرا تکالیفت را هنوز انجام ندادی" یا " چرا هیچ وقت کارها را درست و به موقع انجام نمیدهی" تلاش میکنند که کودک خود را به انجام کارهایش ترغیب کنند. در حالی که استفاده از جملات اینچنینی (سرزنش و اجبار)، تنها مقاومت او را در برابر مسئولیت پذیر بودن افزایش میدهند.
اصول پایه در مهارت های فرزندپروری به ما می گویند که حفظ ارتباط عاطفی مناسب با کودک یکی از موثرترین روش های تاثیرگذاری است؛ در نتیجه بهترین راه حل این است که ضمن یادآوری وظایف کودک، پشتیبان او باشید و از نظر عاطفی هم چنان حمایتش کنید. برای مثال اگر فرزندتان هنوز تکالیف خود را انجام نداده و اصرار میکند که او را به پارک ببرید. میتوانید به او بگویید که : " من خیلی دوست دارم که تو را به پارک ببرم اما تو باید اول تکالیفت را انجام بدهی در این صورت میتوانیم زمان بیشتری در پارک بمانیم". در واقع آنچه که اهمیت دارد این است که به فرزندتان بفهمانید {شما در کنار او هستید نه در یک جبهه مقابل}.