اختلال یادگیری در کودکان، راه درمان

برای تشخیص اختلال یادگیری در کودکان، همکاری پزشک و روانشناس ضرورت دارد. ابتدا باید سابقۀ کودک در کودکستان یا سال‌های اول دبستان مورد بررسی قرار گیرد و ضعف و موفقیت او در کلاس‌های مزبور مورد توجه قرار گیرد.
آیا کودک در سالهای بخصوصی از دبستان مشکل ویژه ای مانند مشکل خواندن، هجی کردن یا فهم ریاضی داشته است؟ همچنین جهت و نوع اختلال یادگیری کودک باید مشخص گردد.

آیا اختلال در درک، نوشتن، بلند خواندن، به‌خاطر سپردن و یا از یاد رفتن تکالیف روزانۀ کودک بوده است؟ آیا کودک مشکل رفتاری نیز داشته است؟ آیا کودک با معلم خود مشکل داشته است؟

• معاینۀ بدنی و عصبی از کودک
گرچه کودکانی که دچار اختلال یادگیری هستند، از نظر عصبی اغلب سالم‌اند، ولی از چنین کودکانی که دچار اختلال یادگیری هستند، باید امتحان جسمی و عصبی به‌عمل آید. همچنین قدرت شنوایی و بینایی چنین کودکانی باید اندازه‌گیری شود.
• امتحان روانی از کودک
کودک مبتلا به اختلال یادگیری باید به وسیلۀ روانشناس دیده شود. روانشناس از صحبت کردن با کودک و آزمایش‌هایی که انجام میدهد تشخیص میدهد که اختلال و ضعف کودک در یادگیری به‌چه صورتی است.
مثال: پسر بچۀ هشت ساله‌ای که رفتارش با هم‌کلاسی‌هایش توام با خشونت است و اغلب موجب برهم زدن کلاس می‌گردد، مورد بررسی قرار می‌گیرد. این کودک از نظر بینایی و شنوایی سالم است، ولی خواندن و هجی کردن او ضعیف می‌باشد.
آنچه را معلم به‌طور شفاهی در کلاس می‌گوید یاد نمی‌گیرد و نمیتواند به‌خاطر بسپارد. کودک اکثراً در کلاس گیج و خارج از محیط خود به‌سر می‌برد.
امتحانی که از او به عمل می‌آید، نشان میدهد که ضریب هوشی او متوسط و یادگیری او از راه شنوایی (شفاهی) و از نظر مهارت در خلاصه کردن ضعیف است، بدین ترتیب که لغات یا جمله‌ای که به طور شفاهی به او گفته می‌شود، نمیتواند خلاصۀ آن را بازگو نماید.
برعکس، یادگیری این کودک از طریق بینایی خوب است. چون یادگیری این کودک از راه شنوایی ضعیف می‌باشد، برای بهبود بخشیدن یادگیری، باید آموزش او تا حد امکان به‌صورت شفاهی و از راه شنوایی کمتر باشد و در عوض باید به او یاد داد که آنچه را می‌شنود، بنویسد تا فرا گیرد.

• سایر علل اختلال یادگیری در کودکان
موقعی که کودک موفقیتی‌در مدرسه به‌دست نیاورده است، پدر و مادر باید از پزشک کمک بگیرند. پزشک با معاینات جسمی که از کودک به‌عمل می‌آورد، تشخیص میدهد که کودک فقط دچار اختلال در یادگیری است و یا اینکه دچار بیماری است که آن بیماری وقفه یا اختلالی در یادگیری او به‌وجود آورده است.
بیماریهای مختلفی که سبب اختلال در یادگیری می‌شوند عبارت‌اند از:
۱- کودکانی که از نظر مغزی عقب‌افتادگی دارند و دچار عقب‌ماندگی ذهنی خفیف می‌باشند،در مدرسه پیشرفت و موفقیتی ندارند.
2- کودک ممکن است به‌علت شرایط اقتصادی خانواده دچار گرسنگی، کم‌خوابی، خستگی، پایین بودن قند خون و کم‌خونی باشد و درنتیجه دچار عدم موفقیت در کلاس گردد.
۳- بیماریهای عمومی که معمولاً اختلال دریادگیری کودک به‌وجود می‌آورند عبارتند از: بیماری کُرِه، اختلالات پیشروندۀ عصبی و بالاخره تومورهای مغزی.

در این بیماریها یادگیری کودک قبلاً خوب بوده و به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند. در تمام موارد فوق، پزشک با به دست آوردن اطلاعات از والدین کودک و معاینۀ دقیق او به‌علت بیماری و مشکل او پی خواهد برد.

• آیا به کودکانی که دچار اختلال یادگیری هستند، باید دارو داد و آنها را درمان کرد؟
دارویی برای اختلال یادگیری وجود ندارد، ولی اگر کودک دچار فعالیت زیاد از حد است و فعالیت جنب و جوش او مانع یادگیری او شده است، از داروهایی که در این مورد به‌کار برده می‌شود میتوان استفاده کرد.
مطالعات مختلف نشان داده است که اقداماتی مانند تمرین دادن برای افزایش قدرت یادگیری، درمان در جهت هماهنگ کردن حس‌های مختلف کودک، تمرین‌های چشمی برای افزایش یادگیری از راه چشم و حتی رژیم‌های غذایی اختصاصی هیچ‌کدام مؤثر نیست.
پدر و مادر باید به‌تمرین‌های ذکر شده و یا تغذیۀ اختصاصی کودک که معلوم نیست مؤثر باشد، توجه نکنند و به درمان اصلی اختلال یادگیری که عبارت است از تحقیق و بررسی در مورد اشکالات که کودک در امر یادگیری دارد و کمک به تعلیم و آموزش او در کلاسی که مناسب با یادگیری او باشد، بپردازند.
پزشک نیز میتواند با معاینۀ دقیق کودک از نظر جسمی و توصیه به پدر و مادر برای برطرف کردن عیوب جسمی و همچنین راهنمایی آنان در سپردن کودک به‌کلاس مناسب، به آنها کمک کنند.