چطور مرگ فرزندمان را بپذیریم؟ روش‌های موثر برای بازگشت به زندگی

چرا کنار آمدن با مرگ فرزند انقدر دشوار است؟

طبق تحقیقات مختلف، مرگ فرزند بیشترین میزان غم و اندوه نسبت به مرگ سایر افراد، حتی همسر یا والدین را دارد. به ویژه زمانی که این اتفاق به شکل ناگهانی و غیر منتظره رخ می‌دهد. شدت درد بسته به روحیه افراد، سن والد، سن فرزند متوفی، علت مرگ و... می‌تواند متفاوت باشد.

اما چرا مرگ فرزند عمیق‌ترین تاثیر را در افراد دارد؟ زیرا فرزند، جدا از پیوند عاطفی عمیقی، نشان‌دهنده حس تداوم و سمبل حرکت رو به جلوی زندگی است. مرگ کودک برای والدین به معنای از دست دادن بخشی از هویت، آینده و امید به زندگی است. اغلب والدین احساس می‌کنند که صرفنظر از سن فرزندشان، فرزند پروری مهم‌ترین نقش زندگی آنهاست و اکنون احساس پوچی و ناامیدی می‌کنند. این احساس به ویژه در افرادی که تنها فرزند خود را از دست داده‌اند بسیار پررنگ است.

مرگ فرزند نظم طبیعی زندگی را مختل می‌کند و والدین را به مقابله با حس پوچی عمیق و احساس سرگردانی سوق می‌دهد. از دست دادن فرزند می‌تواند روابط بین افراد را نیز تحت‌تاثیر قرار دهد و به شدت بر پویایی درون خانواده تاثیر منفی بگذارد.

نتایج منفی از دست دادن فرزند

مرگ فرزند می تواند اثرات منفی و ویران کننده‌ای روی افراد داشته باشد. به طور خاص این افراد بیشتر از سایرین دچار علائم افسردگی، مشکلات روانشناختی، انزوای اجتماعی، مشکلات خواب و تغذیه‌ای، بیماری‌های جسمی، اختلافات زناشویی و... می‌شوند. از دست دادن کودک می‌تواند اثرات روانی قابل‌توجهی داشته باشد . این اتفاق می‌تواند عملکرد مغز را تغییر دهد و منجر به علائمی مانند مشکلات حافظه، دشواری تمرکز و بی‌حسی هیجانی شود.

بیشتر بخوانید: چگونه با مرگ عزیزانمان کنار بیاییم؟

مرگ کودک باعث بحران‌های عمیق خانوادگی می‌شود. این اتفاق، باورها و فرضیات اصلی در مورد جهان و انتظارات از چگونگی پیشروی زندگی را از بین می‌برد. رنج، غم و اندوه و احساسات شدید، روزها، هفته‌ها، ماه‌ها و سال‌ها پس از آن از دست دادن فرزند باقی خواهد ماند. و به طور کلی این اتفاق باعث تغییر دائمی افراد می‌شود.

اختلافات زناشویی بعد از مرگ فرزند

ماهیت مرگ فرزند می‌تواند تاثیر منفی بر رابطه زناشویی داشته باشد. نتایج تحقیقات حاکی از آن است که میزان شیوع اختلافات زناشویی در افرادی که فرزند آن‌ها فوت کرده‌است افزایش می‌یابد.

اگر مشکلات زناشویی قبل از مرگ فرزند وجود داشته باشد، وضعیتی مانند این می‌تواند این فشار را تشدید کند و حتی ادامه زندگی مشترک را دشوار کند. زوج‌های داغدیده ممکن است شروع به سرزنش همسر خود کنند و حتی احساس خشم و رنجش و احساس افسردگی و تنهایی داشته باشند.

همچنین هر یک از والدین به شیوه خود با مرگ فرزند برخورد کرده که این خود می‌تواند منجر به تشدید احساس درک نشدن، طرد شدگی و افسردگی و نفرت شود. کاهش احساس اشتراک و هم نظر بودن و کاهش روابط جنسی پس از مرگ فرزند، نیز اثر تخریب کننده‌ای بر روابط زوجین دارد.

چطور با مرگ فرزندمان کنار بیاییم؟

هیچ چیز تحت عنوان فراموش کردن مرگ فرزند وجود ندارد. در عوض، والدین داغ‌دیده باید یاد بگیرند که چطور بدون فرزند با زندگی جدید سازگار شوند. آنها باید با این حقیقت صلح کنند که احساس غم فرزند تا آخر عمر همراه‌شان خواهد بود. فرایند بهبودی پس از مرگ فرزند طولانی و آهسته خواهد بود. با این حال روشهای موثری وجود دارد که به کمک آنها می‌توانید هرچه زودتر به این صلح درونی دست پیدا کنید که در ادامه به آنها اشاره خواهیم کرد.

بیشتر بخوانید: چند راهکار ضد افسردگی برای این‌ روزهای سخت

بپذیرید که غم و اندوه شما طبیعی و به جا است

یکی از اولین گام‌ها در کنار آمدن با مرگ فرزند این است که بپذیرید این غم واقعی و حق شماست و دست از سرزنش خود بردارید. با غم خود نجنگید و اجازه دهید مراحل اندوه و سوگواری روند خود را طی کنند. گریه کردن و احساس افسردگی بخشی طبیعی پس از مرگ فرزند است که باید به کمک اطرافیان یا روانشناس متخصص شدت آنها را تحت کنترل نگه دارید.

انتظارات خود را کاهش دهید

بهبودی پس از مرگ فرزند پروسه‌ای طولانی است پس انتظار نداشته باشید که زندگی به سرعت به حالت سابق برگردد. اگر مدتی طولانی با غم فرزند سر می‌کنید این احساس طبیعی است و جای نگرانی وجود ندارد.

راه‌هایی برای یادآوری و زنده نگه داشتن یاد فرزندتان پیدا کنید

روش‌های زیادی وجود دارد که به کمک آن می‌توانید خاطرات فرزند خود را زنده نگه دارید از جمله انجام کارهای خیریه به ویژه در زمینه‌هایی که او به آنها علاقه داشت یا حتی کاشت گل و گیاه و درخت به یاد او.

انرژی و زمان خود را جهت‌دهی کنید

بازگشت به زندگی سابق بعد از مرگ فرزند دشوار است. شما اکنون زمانهای آزاد بیشتری دارید که می‌تواند آزاردهنده باشد و احساس پوچی به شما بدهد. بهترین کار این است این زمانها را صرف کارهای مفیدی که به آنها علاقه‌مندید بکنید. این می‌تواند شامل کارهای هنری و مطالعه یا حتی کارهای خیریه و خداپسندانه و رسیدگی به دیگر افراد باشد.

با دیگران ارتباط خود را حفظ کنید

میل به تنهایی بخشی طبیعی از روند سوگواری است اما نباید اجازه دهید این احساس طولانی و منجر به انزوای شما شود. بهتر است ابتدا در جمع‌های نزدیک و صمیمی حاضر شوید و بعد این جمع‌ها را گسترش دهید. حتی می‌توانید از زمانهای کوتاه شروع کنید و به مرور این زمان را افزایش دهید.

شما می‌توانید با افراد در مورد غم و وضعیت روحی و احساس خود صحبت کنید اما این بدین معنا نیست که در همه دورهمی‌ها باید راجع به فرزندتان صحبت کنید.

با فرزندتان صحبت کنید

شما می‌توانید با فرزند مرده خود در خلوتتان صحبت کنید و حتی برایش نامه بنویسید و در مورد احساساتتان و حس دلتنگی صحبت کنید. این کار یک روش ساده و موثر برای کنار آمدن با غم فرزند و تخلیه احساسات است.

به مشاوره مراجعه کنید

کنار آمدن با غم از دست دادن فرزند نیاز به مشاوره حرفه‌ای دارد. مشاور می‌تواند به شما کمک کند به صورت گام به گام و با سرعت صحیح مسیر بهبودی را طی کرده و توضیح دهد که چه احساساتی در این روند طبیعی و چه احساسی غیرطبیعی است.

کسانی را پیدا کنید که غم مشابه دارند

با گروه‌هایی در تعامل باشید که مشکل شما را دارند. تحقیقات نشان می‌دهد صحبت افرادی که درد مشترکی دارند به التیام غم‌هایشان کمک می‌کند. این گروه‌ها می‌تواند به شکل جمع‌های حضوری یا گروه‌های مجازی باشد.

چطور رابطه با همسر خود را حفظ کنیم؟

با کمک روش‌های زیر می‌توانید رابطه زناشویی خود را حفظ کنید و در روند بهبودی بهم کمک کنید:

• به یکدیگر بگویید که چه احساسی دارید
• به حرف‌های طرف مقابل گوش دهید
• عشق خود را به طور منظم به یکدیگر ابراز کنید
• وقتی احساس می‌کنید که درد و غم شدیدی دارید به یکدیگر بگویید.
• وقتی چیزی در مورد فرزندتان به یاد می‌آورید به همسر خود بگویید.
• از سرزنش همدیگر و دادن احساسات گناه خودداری کنید.
• سعی نکنید نشان دهید شما در این ماجرا غمگین‌تر هستید زیرا هرکس به نحوی با غم خود کنار می‌آید.
• خطوط ارتباطی را باز نگه دارید.
• همیشه نیاز به صحبت نیست و گاهی می‌توانید در سکوت و فضایی عاشقانه و دوستانه کنار هم بنشینید.
• توجه داشته باشید که هیچکس اندازه همسر شما، دردتان را درک نمی‌کند و او را در غم خود شریک بدانید.

با وسایل فرزند مرده خود چه کنیم؟

یکی از دغدغه‌های والدین پس از مرگ فرزند، تعیین تکلیف وسایل متوفی است. معمولاً والدین با دیدن وسایل فرزندان خود دچار احساسات شدید و ناراحت کننده می‌شوند. این وسایل می‌توانند احساسات ناراحت کننده زیادی را ایجاد کنند و برای بسیاری از والدین به محرک‌های دردناک غم تبدیل شوند. در نتیجه ممکن است اطرافیان در تلاش برای جلوگیری از این ناراحتی‌ها، بخواهند وسایل متوفی را جمع‌اوری کنند اما این کار اشتباه است.

باید اجازه دهید مراحل سوگواری طی شود و والد بتواند با وسایل خداحافظی کرده و به یک آرامش نسبی برسد. او باید بتواند به مرور خودش این وسایل را از زندگی خارج کند. بهترین کار اهدای وسایل قابل استفاده به خیریه و نگهداری چند تکه کوچک به عنوان یادگاری است.

کارهای ممنوعه در روند سوگواری برای فرزند

کارهای زیر در روند التیام غم فرزند اشتباه است و منجر به بدتر شدن حال شما خواهد شد پس از انجامشان خودداری کنید:

• سرکوب درد و احساس گناه با سرزنش خود به خاطر غمگین بودن
• زندگی در گذشته و مرور مکرر خاطرات
• تعریف کردن بیش از حد و ساختن بت و ایده ال گرایی زیاد نسبت به فرزند مرده
• غفلت از سلامت جسمانی و نداشتن تغذیه مناسب
• مصرف خودسرانه داروهای آرام‌بخش یا ضد افسردگی
• مصرف مواد مخدر یا الکل
• بی توجهی به سایر فرزندان
• تنهایی بیش از حد
• سوگواری شدید و کنترل نشده

در صورتی که با هریک از موارد زیر دچار مشکل شده‌اید باید به مشاور مراجعه کنید.

نحوه برخورد صحیح با والدین داغدیده

اگر کسی را می‌شناسید که به تازگی فرزند خود را از دست داده در ادامه راهکارهایی برای ارائه حمایت و تسلی دادن به آنها آمده است:

• به صحبت‌هایشان گوش کنید. اجازه دهید احساسات خود را آزادانه و بدون قضاوت بیان کنند.
• در مورد متوفی صحبت کنید و یادش را زنده نگه دارید
• صبور باشید. احساس خشم و افسردگی در آنها طبیعی و بخشی از روند درمان است.
• به روند سوگواری احترام بگذارید و مانع عزاداری نشوید.
• از خارج کردن وسایل متوفی بدون اجازه خودداری کنید.
• طوری رفتار نکنید که انگار همه چیز عادی است.
• به تغذیه آنها توجه داشته باشید
• از دامن زدن به شدت غم و اندوه و بروز احساسات هیجانی خودداری کنید.

سخن پایانی

غم از دست دادن فرزند یکی از سخت‌ترین اتفاقات زندگی است و روند بهبودی از این غم زمانبر و نیازمند برخورد اصولی و روانشناسی دقیق است. اگرچه این غم تا همین ماندگار است اما روش‌های بالا می‌تواند به پذیرش حقیقت و سازگار شدن با زندگی جدید کمک کند. حتما مطمئن شوید که در این مسیر از کمک اطرافیان و کمکهای روانشناسی استفاده می‌کنید.